Onderzoeksmethoden HCO 3
Hoorcollege 4: Kwalitatief onderzoek:
kenmerken, steekproef,
onderzoeksmethoden
Hoofdstuk 6: Kwalitatief onderzoek
Kenmerken
, Wanneer kiezen voor kwalitatief onderzoek?
Wel:
- Exploreren van een nieuw domein
- Exploreren van opvattingen
- Inzicht krijgen in complexe fenomenen en processen
- Inzicht krijgen in beleving van mensen
- Genereren van nieuwe hypothesen
Niet:
- Interesse
in frequentie
van variabelen
en
determinanten hiervan
- Interesse in causaliteit en voorspellingen
- Formuleren veralgemeenbare uitspraken voor een grote populatie
Kwantitatief en kwalitatief: verschillende onderzoeksparadigma's
Paradigma = Denkkader waarbinnen men iets onderzoekt
Kwantitatief Kwalitatief
onderzoeksparadigma onderzoeksparadigma
- Gelinkt aan positivisme - Gelinkt aan constructivisme
- Er is een objectieve en meetbare - De werkelijkheid is een sociale
werkelijkheid die we kunnen waarnemen op constructie en wordt subjectief
een objectieve manier gevormd door ervaringen en
- Onderzoek moet en kan vrij van bias zijn interpretaties 'meerdere
- We kunnen waarden van feiten werkelijkheden'
onderscheiden - Onderzoek kan nooit helemaal
, - Belang van geldige instrumenten, objectief en waardenvrij zijn
repliceerbare onderzoeksontwerpen en - Werkelijkheid proberen begrijpen
betrouwbare resultaten door de ogen van de deelnemers
- Meetbare cijfers - Taal centraal gezien mensen
betekenis geven aan onze
werkelijkheid via taal
Kwalitatief onderzoek: onterecht het kleine broertje?
= Vooral vanaf eind jaren 40 werd kwalitatief onderzoek in sociale
wetenschappen achteruitgeschoven ten voordele van kwantitatieve
onderzoeksmethoden met positivistische inslag. Kwalitatief onderzoek werd
daarbij als niet valide en onbetrouwbaar afgeschilderd en werd beschouwd als
'vooronderzoektechniek' (Mortelmans, 2020, 35)
Kentering door
- Opkomst en uitbreiding 'focusgroep'
- 'grounded theory' (model voor inductief empirisch onderzoek Glaser
& Strauss 1967)
- Opkomst cultural studies (<UK)
Consolidatie in jaren '80 en '90
2 basisprincipes in kwalitatief onderzoek: flexibiliteit en openheid
1. Flexibiliteit en openheid Of
verzadiging
- Wie: open steekproef, afsluiten bij saturatie Wat is de populatie en hoe
steekproef?
- Wat: centrale begrippen worden verfijnd en gedefinieerd tijdens proces
Niet exact op voorhand gedefinieerd
- Hoe: dataverzamelingsmethode en dataverzamelingsintrument kunnen
bijgestuurd worden naargelang de data die je verkrijgt Tussentijds
gegevens analyseren
- Proces: verschillende fasen lopen gelijktijdig en wisselen elkaar
voortdurend af
Dataverzameling, data – analyse en opmaak onderzoeksplan =
Fases
Steekproef
- Theoretisch selecte steekproeven = 'natuurlijke steekproeven'
Selectie gebaseerd op inhoudelijk relevante criteria, en niet op representativiteit
van populatie
- Principes:
Hoorcollege 4: Kwalitatief onderzoek:
kenmerken, steekproef,
onderzoeksmethoden
Hoofdstuk 6: Kwalitatief onderzoek
Kenmerken
, Wanneer kiezen voor kwalitatief onderzoek?
Wel:
- Exploreren van een nieuw domein
- Exploreren van opvattingen
- Inzicht krijgen in complexe fenomenen en processen
- Inzicht krijgen in beleving van mensen
- Genereren van nieuwe hypothesen
Niet:
- Interesse
in frequentie
van variabelen
en
determinanten hiervan
- Interesse in causaliteit en voorspellingen
- Formuleren veralgemeenbare uitspraken voor een grote populatie
Kwantitatief en kwalitatief: verschillende onderzoeksparadigma's
Paradigma = Denkkader waarbinnen men iets onderzoekt
Kwantitatief Kwalitatief
onderzoeksparadigma onderzoeksparadigma
- Gelinkt aan positivisme - Gelinkt aan constructivisme
- Er is een objectieve en meetbare - De werkelijkheid is een sociale
werkelijkheid die we kunnen waarnemen op constructie en wordt subjectief
een objectieve manier gevormd door ervaringen en
- Onderzoek moet en kan vrij van bias zijn interpretaties 'meerdere
- We kunnen waarden van feiten werkelijkheden'
onderscheiden - Onderzoek kan nooit helemaal
, - Belang van geldige instrumenten, objectief en waardenvrij zijn
repliceerbare onderzoeksontwerpen en - Werkelijkheid proberen begrijpen
betrouwbare resultaten door de ogen van de deelnemers
- Meetbare cijfers - Taal centraal gezien mensen
betekenis geven aan onze
werkelijkheid via taal
Kwalitatief onderzoek: onterecht het kleine broertje?
= Vooral vanaf eind jaren 40 werd kwalitatief onderzoek in sociale
wetenschappen achteruitgeschoven ten voordele van kwantitatieve
onderzoeksmethoden met positivistische inslag. Kwalitatief onderzoek werd
daarbij als niet valide en onbetrouwbaar afgeschilderd en werd beschouwd als
'vooronderzoektechniek' (Mortelmans, 2020, 35)
Kentering door
- Opkomst en uitbreiding 'focusgroep'
- 'grounded theory' (model voor inductief empirisch onderzoek Glaser
& Strauss 1967)
- Opkomst cultural studies (<UK)
Consolidatie in jaren '80 en '90
2 basisprincipes in kwalitatief onderzoek: flexibiliteit en openheid
1. Flexibiliteit en openheid Of
verzadiging
- Wie: open steekproef, afsluiten bij saturatie Wat is de populatie en hoe
steekproef?
- Wat: centrale begrippen worden verfijnd en gedefinieerd tijdens proces
Niet exact op voorhand gedefinieerd
- Hoe: dataverzamelingsmethode en dataverzamelingsintrument kunnen
bijgestuurd worden naargelang de data die je verkrijgt Tussentijds
gegevens analyseren
- Proces: verschillende fasen lopen gelijktijdig en wisselen elkaar
voortdurend af
Dataverzameling, data – analyse en opmaak onderzoeksplan =
Fases
Steekproef
- Theoretisch selecte steekproeven = 'natuurlijke steekproeven'
Selectie gebaseerd op inhoudelijk relevante criteria, en niet op representativiteit
van populatie
- Principes:
