DIERENARTSASSISTENTI
E-TECHNIEKEN
Liesbeth De Sadeleer
Deze samenvatting is gebaseerd op les- en
cursusmateriaal van Liesbeth De Sadeleer.
0
, Inhoudsopgave:
Hoofdstuk 1: Assistentie bij het klinisch onderzoek.....................................3
1. Signalement.............................................................................................3
2. Pre-anamnese..........................................................................................3
3. Algemene indruk......................................................................................3
4. Algemeen onderzoek...............................................................................4
4.1. Ademhaling.....................................................................................4
4.2. Pols..................................................................................................5
4.3. Lichaamstemperatuur.....................................................................6
4.4. Slijmvliezen.....................................................................................7
4.5. Lymfeknopen...................................................................................8
4.6. Turgor..............................................................................................8
5. Aanvullend onderzoek..............................................................................9
5.1. Inspectie..........................................................................................9
5.2. Palpatie...........................................................................................9
5.3. Percutie.........................................................................................10
5.4. Auscultatie....................................................................................10
6. Instrumenten..........................................................................................11
Hoofdstuk 3: Bloedafname en -onderzoek.................................................14
1. Bloedafname..........................................................................................14
1.1. Algemeen......................................................................................14
1.2. Hoe bloed afnemen?.....................................................................15
1.3. Bewaren bloedstaal.......................................................................15
2. bloedonderzoek......................................................................................18
2.1. Belangrijke parameters.................................................................18
3. Urine afname.........................................................................................22
4. Faeces opname......................................................................................22
5. Dunne naald aspiratiebiopt....................................................................22
6. Weefselbiopt..........................................................................................23
Hoofdstuk 4: Assistentie bij chirurgie.........................................................23
1. Chirurgische instrumenten.....................................................................23
1.1. Basis..............................................................................................23
1.2. Bijzondere.....................................................................................28
1.3. Onderhoud....................................................................................31
2. Hechtmateriaal......................................................................................32
1
, 2.1. Naalden.........................................................................................32
3. Aseptie en antiseptie.............................................................................39
3.1. Contaminatiewegen......................................................................40
3.2. Operatieveld..................................................................................40
3.3. Instrumenten en materiaal............................................................42
3.4. Handen en kledij chirurg en helpers..............................................43
Hoofdstuk 5: Vloeistoftherapie...................................................................46
1. Vochtbalans in lichaam..........................................................................46
2. Dehydratatie..........................................................................................47
3. Hypovolemie..........................................................................................48
4. Toedieningswegen.................................................................................48
5. Soorten vloeistoffen...............................................................................49
6. Hoeveel toedienen bij shock..................................................................51
7. Hoeveel toedienen bij dehydratatie.......................................................51
8. Hoeveel toedienen bij anesthesie..........................................................52
9. Volume overload....................................................................................52
Hoofdstuk 6: Decubitusletsel.....................................................................53
Hoofdstuk 7: Wondverzorging....................................................................54
1. Wondheling............................................................................................54
2. Wondzorg...............................................................................................59
3. Bandageren............................................................................................61
2
, Hoofdstuk 1: Assistentie bij het klinisch
onderzoek
1. Signalement
Algemeen:
- Ras.
- Ouderdom.
- Kleur/aftekening.
- Datum.
2. Pre-anamnese
= gerichte vragen:
- Wat is het probleem.
- Algemene info: eetlust, drankopname, mest, braken,…
- Leefomstandigheden.
- Voorgeschiedenis.
3. Algemene indruk
Bewustzijnsniveau:
- Alert.
- Sopor (slaperig).
- Stupor (sterke prikkel => water).
- Coma.
Gedrag:
- Gespannen, angstig.
- Overmatig krabben.
- Dwangbewegingen.
Houding en gang:
- Lopend.
- Liggend/zittend: sternaal (oppassen bij vocht in longen) of laterale
decubitus.
3
, - Onevenwichtig belasten van ledematen.
Lichaamsbouw:
- Engelse Bulldog snurkt.
- Bassethound mankt.
Voedingstoestand:
- Vetzucht: adipositas-obesitas.
- Mager:
o Ribben zichtbaar.
o Spinale uitsteeksels wervels zichtbaar.
o Ogen diep weggezonken.
o Derde ooglid protrusie.
- Zeer mager: cachexie.
Verzorgingstoestand: vacht, nagels, oren en tanden.
In het oog springende afwijkingen.
4. Algemeen onderzoek
4.1. Ademhaling
Functies:
- Zuurstofvoorziening.
- Thermoregulatie.
Hoe beoordelen:
- Diepte: dyspnee (moeilijk ademen), stridor nasalis (bijgeluid uit
neus).
o Tracheaprolaps: geluid bij gehijg dat gestopt kan worden door
er een beetje op te duwen.
o Omgekeerd niezen: wrijven over keel.
- Type:
o Costo-abdominaal (ribben + diafragma).
o Costaal (ribben): bv. bij hoogdrachtig dier.
o Abdominaal (buikspieren): uitademen gebeurd geforceerd bij
mensen met astma of dieren met RAO (recurrent airway
obstruction).
o Pendelende ademhaling (hernia diafragmatica): inademen
door kracht v/d thorax, buikomvang neemt af bij inspiratie.
4
, o Diafragmatisch ademen: intercostaalspieren verlamd =>
inademen door achterwaarts verplaatsen van diafragma,
uitademen passief.
- Frequentie:
o Kat: 20-40/min.
o Hond: 10-30/min.
o Rund: 20-40/min.
o Paard: 8-15/min.
Trager = bradypnee, sneller = tachypnee.
4.2. Pols
Waar?
- Oppervlakkige arterie onder de huid.
- Meestal a. femoralis onder huid.
- Paard: a. facialis, a. digitalis communis, a.
metatarsalis.
Hoe?
- Achter dier staan.
- Handen van lateraal voor om de dijen.
- Met vingertoppen hoog aan de mediale zijde
van de dij de a. femoralis palperen.
Ritme:
- Respiratoire aritmie: sinusaritmie o.i.v. de
ademhaling.
o Inademen => polsfrequentie naar omhoog.
o Uitademen => polsfrequentie omlaag.
- Pulsus paradoxus:
o Fysiologisch verschijnsel.
o Amplitude neem taf bij inspiratie en neemt toe bij expiratie.
Amplitude:
- = grootte v/d polsgolf.
- Geringe perifere weerstand:
o Sterke pulsatie v/d arterie.
5
E-TECHNIEKEN
Liesbeth De Sadeleer
Deze samenvatting is gebaseerd op les- en
cursusmateriaal van Liesbeth De Sadeleer.
0
, Inhoudsopgave:
Hoofdstuk 1: Assistentie bij het klinisch onderzoek.....................................3
1. Signalement.............................................................................................3
2. Pre-anamnese..........................................................................................3
3. Algemene indruk......................................................................................3
4. Algemeen onderzoek...............................................................................4
4.1. Ademhaling.....................................................................................4
4.2. Pols..................................................................................................5
4.3. Lichaamstemperatuur.....................................................................6
4.4. Slijmvliezen.....................................................................................7
4.5. Lymfeknopen...................................................................................8
4.6. Turgor..............................................................................................8
5. Aanvullend onderzoek..............................................................................9
5.1. Inspectie..........................................................................................9
5.2. Palpatie...........................................................................................9
5.3. Percutie.........................................................................................10
5.4. Auscultatie....................................................................................10
6. Instrumenten..........................................................................................11
Hoofdstuk 3: Bloedafname en -onderzoek.................................................14
1. Bloedafname..........................................................................................14
1.1. Algemeen......................................................................................14
1.2. Hoe bloed afnemen?.....................................................................15
1.3. Bewaren bloedstaal.......................................................................15
2. bloedonderzoek......................................................................................18
2.1. Belangrijke parameters.................................................................18
3. Urine afname.........................................................................................22
4. Faeces opname......................................................................................22
5. Dunne naald aspiratiebiopt....................................................................22
6. Weefselbiopt..........................................................................................23
Hoofdstuk 4: Assistentie bij chirurgie.........................................................23
1. Chirurgische instrumenten.....................................................................23
1.1. Basis..............................................................................................23
1.2. Bijzondere.....................................................................................28
1.3. Onderhoud....................................................................................31
2. Hechtmateriaal......................................................................................32
1
, 2.1. Naalden.........................................................................................32
3. Aseptie en antiseptie.............................................................................39
3.1. Contaminatiewegen......................................................................40
3.2. Operatieveld..................................................................................40
3.3. Instrumenten en materiaal............................................................42
3.4. Handen en kledij chirurg en helpers..............................................43
Hoofdstuk 5: Vloeistoftherapie...................................................................46
1. Vochtbalans in lichaam..........................................................................46
2. Dehydratatie..........................................................................................47
3. Hypovolemie..........................................................................................48
4. Toedieningswegen.................................................................................48
5. Soorten vloeistoffen...............................................................................49
6. Hoeveel toedienen bij shock..................................................................51
7. Hoeveel toedienen bij dehydratatie.......................................................51
8. Hoeveel toedienen bij anesthesie..........................................................52
9. Volume overload....................................................................................52
Hoofdstuk 6: Decubitusletsel.....................................................................53
Hoofdstuk 7: Wondverzorging....................................................................54
1. Wondheling............................................................................................54
2. Wondzorg...............................................................................................59
3. Bandageren............................................................................................61
2
, Hoofdstuk 1: Assistentie bij het klinisch
onderzoek
1. Signalement
Algemeen:
- Ras.
- Ouderdom.
- Kleur/aftekening.
- Datum.
2. Pre-anamnese
= gerichte vragen:
- Wat is het probleem.
- Algemene info: eetlust, drankopname, mest, braken,…
- Leefomstandigheden.
- Voorgeschiedenis.
3. Algemene indruk
Bewustzijnsniveau:
- Alert.
- Sopor (slaperig).
- Stupor (sterke prikkel => water).
- Coma.
Gedrag:
- Gespannen, angstig.
- Overmatig krabben.
- Dwangbewegingen.
Houding en gang:
- Lopend.
- Liggend/zittend: sternaal (oppassen bij vocht in longen) of laterale
decubitus.
3
, - Onevenwichtig belasten van ledematen.
Lichaamsbouw:
- Engelse Bulldog snurkt.
- Bassethound mankt.
Voedingstoestand:
- Vetzucht: adipositas-obesitas.
- Mager:
o Ribben zichtbaar.
o Spinale uitsteeksels wervels zichtbaar.
o Ogen diep weggezonken.
o Derde ooglid protrusie.
- Zeer mager: cachexie.
Verzorgingstoestand: vacht, nagels, oren en tanden.
In het oog springende afwijkingen.
4. Algemeen onderzoek
4.1. Ademhaling
Functies:
- Zuurstofvoorziening.
- Thermoregulatie.
Hoe beoordelen:
- Diepte: dyspnee (moeilijk ademen), stridor nasalis (bijgeluid uit
neus).
o Tracheaprolaps: geluid bij gehijg dat gestopt kan worden door
er een beetje op te duwen.
o Omgekeerd niezen: wrijven over keel.
- Type:
o Costo-abdominaal (ribben + diafragma).
o Costaal (ribben): bv. bij hoogdrachtig dier.
o Abdominaal (buikspieren): uitademen gebeurd geforceerd bij
mensen met astma of dieren met RAO (recurrent airway
obstruction).
o Pendelende ademhaling (hernia diafragmatica): inademen
door kracht v/d thorax, buikomvang neemt af bij inspiratie.
4
, o Diafragmatisch ademen: intercostaalspieren verlamd =>
inademen door achterwaarts verplaatsen van diafragma,
uitademen passief.
- Frequentie:
o Kat: 20-40/min.
o Hond: 10-30/min.
o Rund: 20-40/min.
o Paard: 8-15/min.
Trager = bradypnee, sneller = tachypnee.
4.2. Pols
Waar?
- Oppervlakkige arterie onder de huid.
- Meestal a. femoralis onder huid.
- Paard: a. facialis, a. digitalis communis, a.
metatarsalis.
Hoe?
- Achter dier staan.
- Handen van lateraal voor om de dijen.
- Met vingertoppen hoog aan de mediale zijde
van de dij de a. femoralis palperen.
Ritme:
- Respiratoire aritmie: sinusaritmie o.i.v. de
ademhaling.
o Inademen => polsfrequentie naar omhoog.
o Uitademen => polsfrequentie omlaag.
- Pulsus paradoxus:
o Fysiologisch verschijnsel.
o Amplitude neem taf bij inspiratie en neemt toe bij expiratie.
Amplitude:
- = grootte v/d polsgolf.
- Geringe perifere weerstand:
o Sterke pulsatie v/d arterie.
5
