Technische uitrusting 3
D. Verbeek
Energiedoelstellingen
1. Europese energiedoelstellingen
→ ‘Green Deal’
➢ Klimaatneutraal tegen 2050
➢ (totale uitstoot broeikasgassen t.o.v. 1990 = netto 0)
• Doelstellingen voor 2030 (t.o.v. 1990)
➔ Totale uitstoot broeikasgassen = netto - 55%
➔ Hernieuwbare energie naar min. 42,5%
➔ Energie-efficiëntie: energieverbruik - 11,7%
2. Belgische energiedoelstellingen
→ A. Nationaal energie- en klimaatplan (t.o.v. 2005):
• Doelstellingen voor 2030
➔ Totale uitstoot broeikasgassen = netto - 47 %
➔ Hernieuwbare energie min. 21,7%
➔ Energie-efficiëntie: energieverbruik - 7%
→ B. Brussel (t.o.v. 1990):
• Doelstelling voor 2030 totale uitstoot broeikasgassen= netto - 55%
• Doelstelling voor 2040 overheidsgebouwen minstens EPC-klasse C.
• Doelstelling voor 2050
➔ Totale uitstoot broeikasgassen = netto 0
➔ Gebouwen: minstens EPC-klasse C
→ C. Wallonië (t.o.v. 1990):
• Doelstelling voor 2030 totale uitstoot broeikasgassen = netto - 55%
• Doelstelling voor 2050 totale uitstoot broeikasgassen = netto - 80–95%
→ D. Vlaamse klimaatstrategie (t.o.v. 2005):
• Doelstelling voor 2030 totale uitstoot broeikasgassen = netto - 40 %
• Doelstelling voor 2050
➔ Woongebouwen minstens EPC-klasse A of A+
➔ Niet-woongebouwen koolstofneutraal
→ E. Vlaamse energiedoelstellingen:
• Energieprestatiecertificaat:
➢ Label A = heel energiezuinig
➢ Label F = zeer slechte score
➔ Geeft niet alleen label, ook aanbeveling om woning te verbeteren.
, • BEN-woningen (Bijna-Energie-Neutrale woningen):
➢ Sinds 2021 standaard voor nieuwbouw.
➢ Weinig gebruik energie.
➢ Hernieuwbare bronnen.
Hfdst. 1 Verwarming
→ Historische evolutie: zie ppt
Basisprincipe warmte en temperatuur
Wat is warmte? Warmte = Energie
Wat is temperatuur? Warmte Temperatuur
Manieren van warmteoverdracht:
Geleiding of conductie convectie straling of radiatie
Hoe meten we warmte?
Eenheden:
• Bouwsector: joule (J) of kilowattuur (kWh)
→ 1 kWh = 3,6 MJ
• Verwarmingsinstallaties: vermogen (kW) = hoeveel
energie per tijdseenheid geleverd kan worden.
Energiebronnen
A. FOSSIELE BRANDSTOFFEN
➢ Gas: aardgas, petroleumgas
➢ Gasolie
➢ Steenkool
B. ELEKTRICITEIT
➢ Kerncentrale
➢ Gascentrale
C. HERNIEUWBARE BRANDSTOFFEN: biomassa DUURZAME ENERGIE:
➢ Windkracht
➢ Zonne-energie
➢ Waterkracht
,Decentrale verwarming vs. Centrale verwarming
1. Centrale verwarming:
• 1 warmteopwekker / cv-ketel
➢ meestal gas of gasolie.
➢ minder voorkomend hout, pellets of
elektriciteit.
• Distributiesysteem via warmte geleider.
➢ meestal water
• Afgiftesysteem via verwarmingstoestellen.
• Regelsysteem via expansievat, pomp,
trekonderbreker, …
Aardgas
Gasolie (stookolie, mazout)
Indeling keteltypes volgens EPC-certificaat:
❖ Categorie 1: Condenserende ketels
❖ Categorie 2: Gesloten, niet-condenserende ketels
❖ Categorie 3: Open, atmosferische ketels
Categorie 1: Condenserende ketels
• Gesloten toestel:
➢ Neemt zuurstof uit buitenlucht.
➢ Voert rookgassen af in buitenlucht.
• Voert condenswater af via riolering.
• Hoog rendement (normrendement > 90%)
• Zie afbeeldingen onderdelen ppt
• Er is altijd een toevoer van brandstof voor de
ontbranding in de ketel mogelijk te maken
• Veiligheidsklep: gaat kijken of de druk niet te hoog is
➢ Als dit wel het geval is kan dit een deel van het
water laten wegstromen door de
veiligheidsklep
Condensatietechniek:
We krijgen aardgas (kan ook een andere brandstof zijn zoals stookolie)
➢ We hebben altijd zuurstof nodig zodat de brandstof gaan ontbranden
➢ Zo ontstaat er een rookgas, daar zit waterdamp in (water)
, • Afbeelding van verbrandingskamer met brander
➢ Er is hier een radiator dat het koude warmte opwarmt
• De rookgassen zullen stijgen tot de warmtewisselaar
➢ De rookgassen zullen verder afkoelen en zullen
veranderen naar water
➢ In dat condenswater zit nog veel warmte, dus we
zullen zo extra warmte uit het water kunnen halen om
zo het warmtecircuit extra op te warmen
➢ Condenswater wordt dan verder afgevoerd
Afbeelding:
• Geel: toevoerbuis van de brandstof
➢ Hier gas
• De rookgassen verplaatsen hier naar boven
➢ Dit gaat verbranden en er ontstaan rookgassen naar de
warmtewisselaar
➢ Rookgassen geven warmte af
➢ Warmte gaat dus niet naar schouw, maar het warme
rookgas wordt afgevoerd en naar beneden gedrongen
➢ Waterdamp zet zich dan om naar water zodat er extra
warmte vrijkomt
➢ Het koude water dat zal binnenkomen wordt daardoor
opgewarmt in de warmtewisselaar waar de gassen hun
eerste gassen hebben afgegeven
• Onderaan is er een opvanging van dat water en wordt het via de
grijze pijl afgevoerd
• De gassen die worden afgevoerd zijn niet meer zo warm dus
geraken minder goed naar boven, daarom plaatsen we een ventilator om deze te begeleiden naar boven
• Afkoelen van rookgassen zodat waterdamp condenseert.
➢ Benutten van extra warmte.
• Afvoerleiding voor het condensaat:
➢ Let op! verwarring met mogelijke condensafvoer schoorsteen.
• Condenserende gasketels à vanaf jaren 80 (met mondjesmaat)
• Zie ppt voor opl. Wooclap
Hoe te herkennen ?
• Afvoerleiding voor het condensaat (meestal in kunststof (pvc)).
• Wandtoestel met rechtstreekse muur- of dakdoorvoer.
• Parallelle of concentrische buis voor rookgasafvoer en luchttoevoer (meestal in kunststof of inox)
• Aanwezigheid van een label:
➢ HR-top label bij gas.
➢ Optimaz elite label bij stookolie.
• Type C gastoestel (kenplaat) wijst op gesloten toestel.
➢ De letter C wijst op een gesloten toestel (=
haalt lucht van buiten en voert het ook langs
buiten af)
➢ De condenserende ketel = een gesloten toestel
Wooclap:
D. Verbeek
Energiedoelstellingen
1. Europese energiedoelstellingen
→ ‘Green Deal’
➢ Klimaatneutraal tegen 2050
➢ (totale uitstoot broeikasgassen t.o.v. 1990 = netto 0)
• Doelstellingen voor 2030 (t.o.v. 1990)
➔ Totale uitstoot broeikasgassen = netto - 55%
➔ Hernieuwbare energie naar min. 42,5%
➔ Energie-efficiëntie: energieverbruik - 11,7%
2. Belgische energiedoelstellingen
→ A. Nationaal energie- en klimaatplan (t.o.v. 2005):
• Doelstellingen voor 2030
➔ Totale uitstoot broeikasgassen = netto - 47 %
➔ Hernieuwbare energie min. 21,7%
➔ Energie-efficiëntie: energieverbruik - 7%
→ B. Brussel (t.o.v. 1990):
• Doelstelling voor 2030 totale uitstoot broeikasgassen= netto - 55%
• Doelstelling voor 2040 overheidsgebouwen minstens EPC-klasse C.
• Doelstelling voor 2050
➔ Totale uitstoot broeikasgassen = netto 0
➔ Gebouwen: minstens EPC-klasse C
→ C. Wallonië (t.o.v. 1990):
• Doelstelling voor 2030 totale uitstoot broeikasgassen = netto - 55%
• Doelstelling voor 2050 totale uitstoot broeikasgassen = netto - 80–95%
→ D. Vlaamse klimaatstrategie (t.o.v. 2005):
• Doelstelling voor 2030 totale uitstoot broeikasgassen = netto - 40 %
• Doelstelling voor 2050
➔ Woongebouwen minstens EPC-klasse A of A+
➔ Niet-woongebouwen koolstofneutraal
→ E. Vlaamse energiedoelstellingen:
• Energieprestatiecertificaat:
➢ Label A = heel energiezuinig
➢ Label F = zeer slechte score
➔ Geeft niet alleen label, ook aanbeveling om woning te verbeteren.
, • BEN-woningen (Bijna-Energie-Neutrale woningen):
➢ Sinds 2021 standaard voor nieuwbouw.
➢ Weinig gebruik energie.
➢ Hernieuwbare bronnen.
Hfdst. 1 Verwarming
→ Historische evolutie: zie ppt
Basisprincipe warmte en temperatuur
Wat is warmte? Warmte = Energie
Wat is temperatuur? Warmte Temperatuur
Manieren van warmteoverdracht:
Geleiding of conductie convectie straling of radiatie
Hoe meten we warmte?
Eenheden:
• Bouwsector: joule (J) of kilowattuur (kWh)
→ 1 kWh = 3,6 MJ
• Verwarmingsinstallaties: vermogen (kW) = hoeveel
energie per tijdseenheid geleverd kan worden.
Energiebronnen
A. FOSSIELE BRANDSTOFFEN
➢ Gas: aardgas, petroleumgas
➢ Gasolie
➢ Steenkool
B. ELEKTRICITEIT
➢ Kerncentrale
➢ Gascentrale
C. HERNIEUWBARE BRANDSTOFFEN: biomassa DUURZAME ENERGIE:
➢ Windkracht
➢ Zonne-energie
➢ Waterkracht
,Decentrale verwarming vs. Centrale verwarming
1. Centrale verwarming:
• 1 warmteopwekker / cv-ketel
➢ meestal gas of gasolie.
➢ minder voorkomend hout, pellets of
elektriciteit.
• Distributiesysteem via warmte geleider.
➢ meestal water
• Afgiftesysteem via verwarmingstoestellen.
• Regelsysteem via expansievat, pomp,
trekonderbreker, …
Aardgas
Gasolie (stookolie, mazout)
Indeling keteltypes volgens EPC-certificaat:
❖ Categorie 1: Condenserende ketels
❖ Categorie 2: Gesloten, niet-condenserende ketels
❖ Categorie 3: Open, atmosferische ketels
Categorie 1: Condenserende ketels
• Gesloten toestel:
➢ Neemt zuurstof uit buitenlucht.
➢ Voert rookgassen af in buitenlucht.
• Voert condenswater af via riolering.
• Hoog rendement (normrendement > 90%)
• Zie afbeeldingen onderdelen ppt
• Er is altijd een toevoer van brandstof voor de
ontbranding in de ketel mogelijk te maken
• Veiligheidsklep: gaat kijken of de druk niet te hoog is
➢ Als dit wel het geval is kan dit een deel van het
water laten wegstromen door de
veiligheidsklep
Condensatietechniek:
We krijgen aardgas (kan ook een andere brandstof zijn zoals stookolie)
➢ We hebben altijd zuurstof nodig zodat de brandstof gaan ontbranden
➢ Zo ontstaat er een rookgas, daar zit waterdamp in (water)
, • Afbeelding van verbrandingskamer met brander
➢ Er is hier een radiator dat het koude warmte opwarmt
• De rookgassen zullen stijgen tot de warmtewisselaar
➢ De rookgassen zullen verder afkoelen en zullen
veranderen naar water
➢ In dat condenswater zit nog veel warmte, dus we
zullen zo extra warmte uit het water kunnen halen om
zo het warmtecircuit extra op te warmen
➢ Condenswater wordt dan verder afgevoerd
Afbeelding:
• Geel: toevoerbuis van de brandstof
➢ Hier gas
• De rookgassen verplaatsen hier naar boven
➢ Dit gaat verbranden en er ontstaan rookgassen naar de
warmtewisselaar
➢ Rookgassen geven warmte af
➢ Warmte gaat dus niet naar schouw, maar het warme
rookgas wordt afgevoerd en naar beneden gedrongen
➢ Waterdamp zet zich dan om naar water zodat er extra
warmte vrijkomt
➢ Het koude water dat zal binnenkomen wordt daardoor
opgewarmt in de warmtewisselaar waar de gassen hun
eerste gassen hebben afgegeven
• Onderaan is er een opvanging van dat water en wordt het via de
grijze pijl afgevoerd
• De gassen die worden afgevoerd zijn niet meer zo warm dus
geraken minder goed naar boven, daarom plaatsen we een ventilator om deze te begeleiden naar boven
• Afkoelen van rookgassen zodat waterdamp condenseert.
➢ Benutten van extra warmte.
• Afvoerleiding voor het condensaat:
➢ Let op! verwarring met mogelijke condensafvoer schoorsteen.
• Condenserende gasketels à vanaf jaren 80 (met mondjesmaat)
• Zie ppt voor opl. Wooclap
Hoe te herkennen ?
• Afvoerleiding voor het condensaat (meestal in kunststof (pvc)).
• Wandtoestel met rechtstreekse muur- of dakdoorvoer.
• Parallelle of concentrische buis voor rookgasafvoer en luchttoevoer (meestal in kunststof of inox)
• Aanwezigheid van een label:
➢ HR-top label bij gas.
➢ Optimaz elite label bij stookolie.
• Type C gastoestel (kenplaat) wijst op gesloten toestel.
➢ De letter C wijst op een gesloten toestel (=
haalt lucht van buiten en voert het ook langs
buiten af)
➢ De condenserende ketel = een gesloten toestel
Wooclap:
