HOOFDSTUK 1 : BEGRIP ‘SOCIALE
ZEKERHEID’
Hoorcollege 1
Beginselen onderliggend aan socialezekerheidsstelsels ................................................................. 2
Een omschrijving van sociale zekerheid in het algemeen........................................................... 2
Geen eenduidig begrip................................................................................................................ 2
Voorgestelde werkdefinitie .......................................................................................................... 2
Omschrijving van de sociale risico’s ............................................................................................... 2
Solidariteitstechnieken om de sociale zekerheid vorm te geven ............................................... 3
Kort historiek ................................................................................................................................... 3
Verticale en horizontale solidariteit ............................................................................................. 3
Sociale verzekering en sociale bijstand ...................................................................................... 3
Sociale verzekering .................................................................................................................... 3
Sociale bijstand .......................................................................................................................... 4
Onderscheidende kenmerken tss sociale verzekeringen en sociale bijstand ................... 4
Gemengde uitkeringen (demogrant) ..................................................................................... 4
Andere beschermingstechnieken ............................................................................................... 4
Socialecompensatieregelingen............................................................................................... 4
Basisinkomen .............................................................................................................................. 5
Opdeling socialezekerheidsprestaties nr inhoud .......................................................................... 5
Verschillende vormen van solidaritaitstechnieken ....................................................................... 5
Beginselen toegepast op de Belgische context .............................................................................. 6
Een omschrijving van de Belgische sociale zekerheid ................................................................. 6
Geen eenduidig begrip................................................................................................................ 6
Definitie in (grond)wetgeving .................................................................................................. 6
Definities in de BE rechtsleer ..................................................................................................... 6
Sociale zekerheid in het licht van de Belgische federale staatsstructuur .......................... 6
Terugkoppeling algemene werkdefinitie ................................................................................ 6
Omschrijving van sociale risico’s ..................................................................................................... 7
Solidariteitstechnieken in BE ............................................................................................................. 7
Sociale verzekering ....................................................................................................................... 7
Sociale bijstand .............................................................................................................................. 7
Opdeling socialezekerheidsprestaties nr inhoud .......................................................................... 8
Verschillende vormen van solidariteitstechnieken ....................................................................... 8
pg. 1
, BEGINSELEN ONDERLIGGEND AAN SOCIALEZEKERHEIDSSTELSELS
EEN OMSCHRIJVING VAN SOCIALE ZEKERHEID IN HET ALGEMEEN
GEEN EENDUIDIG BEGRIP
- Nergens een deftige definitie
o Iedereen heeft zijn eigen definitie ervoor
- Conventie nr. 102
o Beschrijft de regelingen die deel uitmaken v/d sociale zekerheid
o O.b.v. sociale « risico’s »
- Verordening nr. 8883/04 – art. 3
- Houdt bepaalde “gevaren” in om het a.d.h.v. risico’s uit te leggen
o 1) nt voldoende ruimte voor nieuwe (maatschappelijke) ontwikkelingen of
sociale problemen
o 2) ontbreken van nationaalrechtelijke eigenheid
VOORGESTELDE WERKDEFINITIE
- Verzameling van prestaties in geld en in natura, diensten inbegrepen, die aan
personen worden verleend
o Nt breed genoeg
- Sinfield: een staat van volledige bescherming tegen verlies van middelen
- Berghman: een toestand van volledige bescherming tegen menselijke schade
- Werkdefinitie van dit vak:
o Het geheel van regelingen die vormgeven aan de solidariteit met personen
die geconfronteerd worden met (de dreiging van) een gebrek aan inkomen
uit arbeid of met bijzondere kosten naar aanleiding van het zich voordoen
van een sociaal risico
OMSCHRIJVING VAN DE SOCIALE RISICO’S
- Sociale risico’s omvatten (de dreiging van) een gebrek aan inkomen uit arbeid of
bijzondere kosten
- Volgende situaties:
o Ouderdom
o Overlijden partner
o Werkloosheid
o Arbeidsongeschiktheid
o Medische verzorging: hier nood aan hebben en deze kosten moeten dekken
o Kinderen
o Verlies aan zelfredzaamheid
o Ontbreken van voldoende middelen om een menswaardig bestaan te leiden
- => hierdoor verliezen mensen het inkomen dat ze zonder dit risico wel hadden gehad
pg. 2
ZEKERHEID’
Hoorcollege 1
Beginselen onderliggend aan socialezekerheidsstelsels ................................................................. 2
Een omschrijving van sociale zekerheid in het algemeen........................................................... 2
Geen eenduidig begrip................................................................................................................ 2
Voorgestelde werkdefinitie .......................................................................................................... 2
Omschrijving van de sociale risico’s ............................................................................................... 2
Solidariteitstechnieken om de sociale zekerheid vorm te geven ............................................... 3
Kort historiek ................................................................................................................................... 3
Verticale en horizontale solidariteit ............................................................................................. 3
Sociale verzekering en sociale bijstand ...................................................................................... 3
Sociale verzekering .................................................................................................................... 3
Sociale bijstand .......................................................................................................................... 4
Onderscheidende kenmerken tss sociale verzekeringen en sociale bijstand ................... 4
Gemengde uitkeringen (demogrant) ..................................................................................... 4
Andere beschermingstechnieken ............................................................................................... 4
Socialecompensatieregelingen............................................................................................... 4
Basisinkomen .............................................................................................................................. 5
Opdeling socialezekerheidsprestaties nr inhoud .......................................................................... 5
Verschillende vormen van solidaritaitstechnieken ....................................................................... 5
Beginselen toegepast op de Belgische context .............................................................................. 6
Een omschrijving van de Belgische sociale zekerheid ................................................................. 6
Geen eenduidig begrip................................................................................................................ 6
Definitie in (grond)wetgeving .................................................................................................. 6
Definities in de BE rechtsleer ..................................................................................................... 6
Sociale zekerheid in het licht van de Belgische federale staatsstructuur .......................... 6
Terugkoppeling algemene werkdefinitie ................................................................................ 6
Omschrijving van sociale risico’s ..................................................................................................... 7
Solidariteitstechnieken in BE ............................................................................................................. 7
Sociale verzekering ....................................................................................................................... 7
Sociale bijstand .............................................................................................................................. 7
Opdeling socialezekerheidsprestaties nr inhoud .......................................................................... 8
Verschillende vormen van solidariteitstechnieken ....................................................................... 8
pg. 1
, BEGINSELEN ONDERLIGGEND AAN SOCIALEZEKERHEIDSSTELSELS
EEN OMSCHRIJVING VAN SOCIALE ZEKERHEID IN HET ALGEMEEN
GEEN EENDUIDIG BEGRIP
- Nergens een deftige definitie
o Iedereen heeft zijn eigen definitie ervoor
- Conventie nr. 102
o Beschrijft de regelingen die deel uitmaken v/d sociale zekerheid
o O.b.v. sociale « risico’s »
- Verordening nr. 8883/04 – art. 3
- Houdt bepaalde “gevaren” in om het a.d.h.v. risico’s uit te leggen
o 1) nt voldoende ruimte voor nieuwe (maatschappelijke) ontwikkelingen of
sociale problemen
o 2) ontbreken van nationaalrechtelijke eigenheid
VOORGESTELDE WERKDEFINITIE
- Verzameling van prestaties in geld en in natura, diensten inbegrepen, die aan
personen worden verleend
o Nt breed genoeg
- Sinfield: een staat van volledige bescherming tegen verlies van middelen
- Berghman: een toestand van volledige bescherming tegen menselijke schade
- Werkdefinitie van dit vak:
o Het geheel van regelingen die vormgeven aan de solidariteit met personen
die geconfronteerd worden met (de dreiging van) een gebrek aan inkomen
uit arbeid of met bijzondere kosten naar aanleiding van het zich voordoen
van een sociaal risico
OMSCHRIJVING VAN DE SOCIALE RISICO’S
- Sociale risico’s omvatten (de dreiging van) een gebrek aan inkomen uit arbeid of
bijzondere kosten
- Volgende situaties:
o Ouderdom
o Overlijden partner
o Werkloosheid
o Arbeidsongeschiktheid
o Medische verzorging: hier nood aan hebben en deze kosten moeten dekken
o Kinderen
o Verlies aan zelfredzaamheid
o Ontbreken van voldoende middelen om een menswaardig bestaan te leiden
- => hierdoor verliezen mensen het inkomen dat ze zonder dit risico wel hadden gehad
pg. 2
