,H1: Alle orthopedagogisch handelen is agogische handelen
1. INLEIDING
1. Agogisch handelen is waarden gebonden
2. Agogisch handelen: dingen willen veranderen
3. Wat is typisch agogisch?
- Het gewone omvat het bijzondere
- “De agoog geeft steeds opnieuw vorm aan het alledaagse, juist voor die mensen
voor wie het
alledaagse niet zo gewoon is” (Feij, 2006)
- “When you can’t change the direction of the wind, adjust your sails” (Harriet
Jackson) je wil dingen veranderen
2. WAT IS AGOGIE(K)
- Agoog = zorgt voor het alledaagse, begeleiden van mensen
- Pedagoog = opvoeden van mensen, ondersteunen
Agogiek is de wetenschap met betrekking tot het begeleiden (of beter nog: het
ondersteunen) van mensen
3. DOEN VERANDEREN: ‘THEORY OF CHANGING’
Theorie die bestudeert hoe er doelgericht en bewust wordt ingezet op verandering (=
in de orthopedagogie)
- <-> theory of change
= Theorie die bestudeert hoe dingen spontaan veranderen
- Verandering die zich voordoet
- Theorie agoog = je kan mensen doen veranderen
4. MET OF ZONDER K?
Zonder K: klemtoon op het doen/handelen; wat je wil bereiken
Verschil ?
het gaat beide over veranderen/handelen MAAR met K is de wetenschap
5. DRIE SLEUTELBEGRIPPEN VAN HET AGOGISCH HANDELEN
2
,Agogiek: de leer waarop individuele personen, groepen, organisaties en
samenlevingsverbanden kunnen worden begeleid in veranderingsprocessen
begeleiding vind plaats vanuit de situatie van de client, deze moet zoveel mogelijk zelf
handelen
- 3 sleutelbegrippen: mensen ondersteunen dat ze zelf gaan handelen
- empowerment: gebruik maken van de krachten die mensen zelf hebben
Sleutelbegrip 1: veranderen of beïnvloeden
- Doel agogie = het handelen van mensen veranderen
- Een ‘ideaalbeeld’/‘totale vorming’ bestaat niet
- Iedereen moet blijven ‘veranderen’
‘permanente educatie’, ‘altijd durend leren’, ‘eeuwig durende opvoeding
- Je blijft in interactie, je blijft veranderen: cliënt blijft leren en wij ook
Sleutelbegrip 2: handelen
1. Gedrag:
Zichtbaar & observeerbaar
Objectief observeren
2. Handelen:
Bewust, wat mensen beogen
Onzichtbaar: wat gaat achter gedrag schuil? Wat beweegt mensen? (willen, voelen,
weten)
Observeren én communiceren
3. Verschil gedrag – handelen?
Handelen = er schuilt iets achter de handeling
Gedrag = wat je ziet
Sleutelbegrip 3: emancipatie
- We willen ze veranderen/ helpen zodat ze zelf de power hebben om zelf hun leven in handen te
nemen
- De tools meegeven zodat ze het zelf kunnen
4. RICHTINGGEVENDE KENMERKEN (7)
3
, Psychosociale veranderingen
- Psyché = alles wat je bezig houdt, wat je denkt, voelt en wilt
- Sociaal = de onderlinge verhoudingen tussen mensen
- Psychische en het sociale niet goed van elkaar te onderscheiden
Beïnvloeden elkaar voortdurend
vb. je voelt u woede opkomen en je gaat je afzonderen
(sociale omgeving niet verpesten), ruzie leren opzoeken
Doelgericht
- waarom doe ik dit? ik heb een doel
- handelen = plannen
vb. gezondheid verbeteren, emotioneel stabieler worden,…
Systematisch en bewust
- stapsgewijs te werk gaan
- elke stap wordt ook bewust gekozen
vb. naar de winkel gaan: eerst ga je mee, dan ga je mee tot de
deur
Gewenst door de betrokkenen
- niet elke client wil graag ondersteund worden
vb. mensen met een middelenafhankelijkheid gaan dit niet
graag willen
Niet altijd wederzijds
- vaak geen wederzijdse relaties (complementair/asymmetrisch)
Beroepsmatig
- relatie = professioneel
- Agogische interventie = wanneer degene die ‘doet veranderen’ dit doet vanuit zijn
professionele positie
- Je hebt een diploma
Waardegebonden
- Descriptief wettenschappelijk = beschrijvende wetenschap bv; biologie
- Prescriptief wettenschappelijk = waarden vrij geen normen
- eigen waarden en normen spelen mee, je handelt vanuit je eigen waarden en
normen vb. eerlijkheid, veiligheid, respect, elk kind moet onderwijs krijgen
5. PROFESSIONALISERING AGOGISCH HANDELEN (VWZ: H3: 2E BRIL)
Er was een complexere samenlevingen buitenstaanders vallen uit de boot
vrijwilligers hielpen deze mensen
4