Gynaecologie
Inleiding
Reproductieve Anamnese =
Term Kenmerken
Menarche - Leeftijd waarop de eerste spontane menstruatie optreedt
- Gemiddelde leeftijd: 13 jaar
- Spreiding: 10–16 jaar
Cyclusduur - Gemiddeld 28 dagen
- Spreiding: 21–35 dagen
Menstruatieduur 3–6 dagen
Hoeveelheid Normaal: ± 35 ml = 4 maandverbanden/tampons
bloedverlies
Hypermenorroe - > 80 ml bloedverlies
- Kan leiden tot ferriprieve anemie
Hypomenorroe - Zeer gering bloedverlies
- Slechts enkele druppels
---> bruinverlies = weinig verlies = het weinige bloed wordt dr
bacteriën in de vagina verwerkt + krijgt bruine kleur
Spotting - Onregelmatig bloedverlies
- Geringe hoeveelheid
Dysmenorroe = EXAMEN =
Overmatige productie v bloed tegenover grootte v kanaal vd baarmoederhals ---> kanaal heeft
heel veel bezenuwing + bloed duwt daar tegen en zorgt voor pijn
- Pijnlijke menstruatie
- Vaak krampachtige pijn
- Gelokaliseerd thv de onderbuik
- Soms uitstraling naar rug en/of voorzijde van de dijen
---> soorten =
• Primaire dysmenorroe = aanwezig vanaf menarche
• Secundaire dysmenorroe = ontstaat later
1
,---> verschillende graden dysmenorroe =
Graad 0 Geen pijn
Graad I - Draaglijke pijn
- Geen pijnstiller nodig
Graad II - Erge pijn
- Regelmatig pijnstiller nodig
Graad III - Zeer erge pijn
- Soms thuisblijven door de pijn
Menopauze =
- Laatste menstruatie
- Gemiddelde leeftijd: 51 jaar = een van de langste fases in leven vd vrouw
- Spreiding: 40–60 jaar
---> POF (Prematuur Ovariëel Falen) = Menopauze vóór de leeftijd van 40 jaar
Anticonceptie =
De pil heeft heel veel voordelen ---> zowel emancipatie + bescherming tegen kanker + minder
pijnlijke menstruatie + …
---> soms pil vergeten = niet hel erg want pil werk langer dan 1 dag
---> pil = ook belangrijk in anamnese =
▪ Geen ovulatiepijn
▪ Kans op zwangerschap = veel kleiner
Klachten bij anamnese =
Term Kenmerken
Fluor - Abnormale vaginale afscheiding
- Let op: hoeveelheid, consistentie, kleur, geur --->
anaerobe infecties = rottende geur die heel duidelijk is
- Verband met de cyclus
- Klachten van irritatie of pijn
Pruritus vulvae - = Vulvaire jeuk = wijst op schimmelinfectie
- Duidelijk onderscheiden v irritatie of branderigheid
2
, Vulvodynie - Vulvaire pijn
- Kan spontaan voorkomen bij alle leeftijden
- Soms branderig gevoel of irritatie
- Vaak scherpe pijn bij aanraken (tampongebruik, coïtus)
---> via een wattenstaafje pijnlijke zone zoeken
Onderbuikpijn - Lokalisatie: suprapubisch, linker of rechter fossa
- Navragen nr uitlokkende factoren
- Kan heel veel dingen zin
Dyspareunie - Pijn bij coïtus
- Soorten =
• Oppervlakkig: aan de ingang van de schede
• Diep: bij diepe penetratie
Libidoverlies Geen zin in het vrijen = heel breed
Postcoïtale - Bloedverlies na coïtus
spotting/bloedverlies - Kleine of ruime hoeveelheden
- Kan teken van SOA zijn
Galactorroe - Melkverlies uit de borst
- Spontaan of na expressie tepelzone
- Uni- of bilateraal
Mastodynie - Pijn in de borst = goed teken want kwaadaardige nodus
doet meestal geen pijn
- Uni- of bilateraal
- Cyclisch of continu
PMS (Premenstrueel - Cluster v somatische + psychologische symptomen
syndroom) - In premenstruele periode
Urologische klachten - Pollakisurie
- Hematurie
- Dysurie
- Urinaire incontinentie
Defecatieklachten - Constipatie
- Dyschezie
- Fecale incontinentie
Verloskundige zaken bij anamnese =
- Hoeveel kinderen
- Abortussen
- Operaties
- Relevante antecedenten = epilepsie + abdominale operaties + chronische ziekten +
trombo-embolie + diabetes + hypertensie + migraine + schildklierlijden + …
Herhaalvragen =
3
, Heel belangrijk ---> soms heel belangrijk om door te vragen naar medicatiegebruik = vrouwen
vergeten soms medicatie te vermelden
---> verschillende keren navragen is dus heel belangrijk!!
Familiale anamnese =
Ook heel belangrijk ---> = navragen nr borstkankers + trombosen + …
Onderzoek =
1. Algemeen lichamelijk onderzoek =
• Inspectie = obesitas/anorexia + pigmentatie + littekens + beharing ---> bv.
melanoom zien = doorverwijzen nr dermato + kan overal zitten
• Palpaties abdominaal
• Gewicht = belangrijkste parameter voor gezondheid ---> continu op eigen gewicht
blijven =
▪ Cyclus normaal
▪ Insuline resistentie blijft zelfde
---> ondergewicht = geen regelmatige cyclus hebben want door te weinig
vetzuren = reproductie uitschakelen
2. Borstonderzoek = inspectie + palpatie
3. Genitaal onderzoek =
• Uitwendige inspectie
• Speculumonderzoek
• Bimanueel onderzoek
Borstonderzoek =
- Inspectie = symmetrie + roodheid + zwelling + intrekking + tepelretractie + peau d’orange
- Palperen = zittend + liggend
- Okselklieren bekijken
- Expressie tepelsecreet bekijken
Correct benoemen vd (peri)memmaire regio’s =
4
Inleiding
Reproductieve Anamnese =
Term Kenmerken
Menarche - Leeftijd waarop de eerste spontane menstruatie optreedt
- Gemiddelde leeftijd: 13 jaar
- Spreiding: 10–16 jaar
Cyclusduur - Gemiddeld 28 dagen
- Spreiding: 21–35 dagen
Menstruatieduur 3–6 dagen
Hoeveelheid Normaal: ± 35 ml = 4 maandverbanden/tampons
bloedverlies
Hypermenorroe - > 80 ml bloedverlies
- Kan leiden tot ferriprieve anemie
Hypomenorroe - Zeer gering bloedverlies
- Slechts enkele druppels
---> bruinverlies = weinig verlies = het weinige bloed wordt dr
bacteriën in de vagina verwerkt + krijgt bruine kleur
Spotting - Onregelmatig bloedverlies
- Geringe hoeveelheid
Dysmenorroe = EXAMEN =
Overmatige productie v bloed tegenover grootte v kanaal vd baarmoederhals ---> kanaal heeft
heel veel bezenuwing + bloed duwt daar tegen en zorgt voor pijn
- Pijnlijke menstruatie
- Vaak krampachtige pijn
- Gelokaliseerd thv de onderbuik
- Soms uitstraling naar rug en/of voorzijde van de dijen
---> soorten =
• Primaire dysmenorroe = aanwezig vanaf menarche
• Secundaire dysmenorroe = ontstaat later
1
,---> verschillende graden dysmenorroe =
Graad 0 Geen pijn
Graad I - Draaglijke pijn
- Geen pijnstiller nodig
Graad II - Erge pijn
- Regelmatig pijnstiller nodig
Graad III - Zeer erge pijn
- Soms thuisblijven door de pijn
Menopauze =
- Laatste menstruatie
- Gemiddelde leeftijd: 51 jaar = een van de langste fases in leven vd vrouw
- Spreiding: 40–60 jaar
---> POF (Prematuur Ovariëel Falen) = Menopauze vóór de leeftijd van 40 jaar
Anticonceptie =
De pil heeft heel veel voordelen ---> zowel emancipatie + bescherming tegen kanker + minder
pijnlijke menstruatie + …
---> soms pil vergeten = niet hel erg want pil werk langer dan 1 dag
---> pil = ook belangrijk in anamnese =
▪ Geen ovulatiepijn
▪ Kans op zwangerschap = veel kleiner
Klachten bij anamnese =
Term Kenmerken
Fluor - Abnormale vaginale afscheiding
- Let op: hoeveelheid, consistentie, kleur, geur --->
anaerobe infecties = rottende geur die heel duidelijk is
- Verband met de cyclus
- Klachten van irritatie of pijn
Pruritus vulvae - = Vulvaire jeuk = wijst op schimmelinfectie
- Duidelijk onderscheiden v irritatie of branderigheid
2
, Vulvodynie - Vulvaire pijn
- Kan spontaan voorkomen bij alle leeftijden
- Soms branderig gevoel of irritatie
- Vaak scherpe pijn bij aanraken (tampongebruik, coïtus)
---> via een wattenstaafje pijnlijke zone zoeken
Onderbuikpijn - Lokalisatie: suprapubisch, linker of rechter fossa
- Navragen nr uitlokkende factoren
- Kan heel veel dingen zin
Dyspareunie - Pijn bij coïtus
- Soorten =
• Oppervlakkig: aan de ingang van de schede
• Diep: bij diepe penetratie
Libidoverlies Geen zin in het vrijen = heel breed
Postcoïtale - Bloedverlies na coïtus
spotting/bloedverlies - Kleine of ruime hoeveelheden
- Kan teken van SOA zijn
Galactorroe - Melkverlies uit de borst
- Spontaan of na expressie tepelzone
- Uni- of bilateraal
Mastodynie - Pijn in de borst = goed teken want kwaadaardige nodus
doet meestal geen pijn
- Uni- of bilateraal
- Cyclisch of continu
PMS (Premenstrueel - Cluster v somatische + psychologische symptomen
syndroom) - In premenstruele periode
Urologische klachten - Pollakisurie
- Hematurie
- Dysurie
- Urinaire incontinentie
Defecatieklachten - Constipatie
- Dyschezie
- Fecale incontinentie
Verloskundige zaken bij anamnese =
- Hoeveel kinderen
- Abortussen
- Operaties
- Relevante antecedenten = epilepsie + abdominale operaties + chronische ziekten +
trombo-embolie + diabetes + hypertensie + migraine + schildklierlijden + …
Herhaalvragen =
3
, Heel belangrijk ---> soms heel belangrijk om door te vragen naar medicatiegebruik = vrouwen
vergeten soms medicatie te vermelden
---> verschillende keren navragen is dus heel belangrijk!!
Familiale anamnese =
Ook heel belangrijk ---> = navragen nr borstkankers + trombosen + …
Onderzoek =
1. Algemeen lichamelijk onderzoek =
• Inspectie = obesitas/anorexia + pigmentatie + littekens + beharing ---> bv.
melanoom zien = doorverwijzen nr dermato + kan overal zitten
• Palpaties abdominaal
• Gewicht = belangrijkste parameter voor gezondheid ---> continu op eigen gewicht
blijven =
▪ Cyclus normaal
▪ Insuline resistentie blijft zelfde
---> ondergewicht = geen regelmatige cyclus hebben want door te weinig
vetzuren = reproductie uitschakelen
2. Borstonderzoek = inspectie + palpatie
3. Genitaal onderzoek =
• Uitwendige inspectie
• Speculumonderzoek
• Bimanueel onderzoek
Borstonderzoek =
- Inspectie = symmetrie + roodheid + zwelling + intrekking + tepelretractie + peau d’orange
- Palperen = zittend + liggend
- Okselklieren bekijken
- Expressie tepelsecreet bekijken
Correct benoemen vd (peri)memmaire regio’s =
4
