Discussievragen Staatsrecht
1. Moet de procedure tot herziening van de grondwet worden versoepeld?
a. Is het moeilijk om de grondwet te wijzigen?
Ja, Art. 195 Gw.
Fase 1: de pre-constituante (federale wetgevende macht: koning, kamer en senaat) maakt lijst met artikelen die
voor herziening in aanmerking komen (gewone meerderheid)
Fase 2: publicatie van deze lijst in BS heeft verkiezingen tot gevolg. Nieuw parlement dat optreedt als
constituante.
Fase 3: Constituante mag grondwet herzien, binnen de grenzen van de lijst met quorum 3/3 en 2/3
meerderheid, zowel in kamer als senaat.
b. Waarom is de procedure rigide?
c. Worden die doelstellingen bereikt?
d. Waarom zou rigiditeit een probleem zijn: knelpunten?
• Staatshervormingen:
o De procedure tot wijziging van de Gw. is niet voorzien op vele staatshervormingen.
o Vaak is pas na de verkiezingen duidelijk welke kant men kan uitgaan met een nieuwe
staatshervorming, en zijn de juiste artikelen niet in de lijst opgenomen. Hier zijn wel oplossingen
voor: Art. 195 Gw. zelf op de lijst zetten om een tijdelijke overgangsbepaling in te voeren of de
grondwetsbepaling op impliciete wijze wijzigen, niet formeel maar andere bepalingen waardoor
de betekenis veranderede.
• Door de aansluiting van België bij internationale verdragen is ook soms een herziening van de Gw.
nodig.
o Deze kan te licht wegen om tussentijdse verkiezingen te houden, maar uitstel tot na de lopende
legislatuur is niet altijd haalbaar.
• Deelstaten hadden eerst geen inspraak, de federale structuur was niet te herkennen in de Gw. nu wel
via de senaat. Als die wordt afgeschaft gaat dat weer verloren.
, e. Conclusie = Ja: Waarom wegen problemen op tegen waarborgen?
f. Conclusie = Nee: Waarom wegen waarborgen op tegen knelpunten?
Nee, voor mij mag de grondwetsherzieningsprocedure zoals die nu bestaan blijven gelden.
De grondwet gaat over fundamentele rechten van de Belgische samenleving, om die reden mag er niet
lichtzinnig mee omgesprongen worden. daarom lijkt het mij goed die tussentijdse verkiezingen te behouden.
Ze schrikken wel niet meer af, maar het is en blijft toch een drempel om dit niet elk jaar te doen. Door de
verkiezingen zal het volk zelf ook meer inspraak hebben dan enkel bij de vertegenwoordiging in het parlement,
op die manier kan het volk zelf sturen via stemmingen welke kant zij wil opgaan.
Ook de voorafgaande lijst bouwt waarborgen in, op die manier wordt er een extra beveiliging in gebouwd om bij
een machtsverandering geen grote fundamentele wijzigingen te krijgen.
Staatshervormingen zijn op die manier lastiger door te voeren, maar het is en blijft wel mogelijk.
Het lijkt mij ook geen goed idee als hier zomaar lichtzinnig mee omgesprongen zou worden, over veranderingen
aan de structuur van België moet goed en lang nagedacht worden. Die beslissingen moeten goed overwogen
worden, om die reden lijkt mij de tijdrovende procedure juist goed, omdat er zo in stapjes gekeken kan worden
of de staatshervorming wel de juiste en beste oplossing is.
De grondwet zal ook herzien moeten worden door internationale verdragen, dat is nu eenmaal zo omdat België
lid is van talrijke verdragen. Constitueel gezien is dit heel belangrijk is moet dit ook altijd mogelijk blijven, we
moeten ons snel kunnen aanpassen aan de internationale verdragen omdat dit vaak universele fundamentele
rechten waarborgt.
Op dit moment is de procedure van grondwetsherziening steeds hetzelfde maar, volgens mij zouden er ook 2
opties mogelijk kunnen zijn. Op die manier behoudt je de procedure voor wijzigingen die we nationaal
doorvoeren, maar vereenvoudig je de procedure voor wijzigingen van intra of supranationaal recht.
Omdat dit hoger recht is wordt er in die instellingen al over gedebatteerd en heeft België al de kans gehad
akkoord te gaan of zich te verzetten, die hele strikte herzieningsprocedure dan overbodig.
Mijn oplossing zou dus zijn: 2 verschillende procedures.
1. Moet de procedure tot herziening van de grondwet worden versoepeld?
a. Is het moeilijk om de grondwet te wijzigen?
Ja, Art. 195 Gw.
Fase 1: de pre-constituante (federale wetgevende macht: koning, kamer en senaat) maakt lijst met artikelen die
voor herziening in aanmerking komen (gewone meerderheid)
Fase 2: publicatie van deze lijst in BS heeft verkiezingen tot gevolg. Nieuw parlement dat optreedt als
constituante.
Fase 3: Constituante mag grondwet herzien, binnen de grenzen van de lijst met quorum 3/3 en 2/3
meerderheid, zowel in kamer als senaat.
b. Waarom is de procedure rigide?
c. Worden die doelstellingen bereikt?
d. Waarom zou rigiditeit een probleem zijn: knelpunten?
• Staatshervormingen:
o De procedure tot wijziging van de Gw. is niet voorzien op vele staatshervormingen.
o Vaak is pas na de verkiezingen duidelijk welke kant men kan uitgaan met een nieuwe
staatshervorming, en zijn de juiste artikelen niet in de lijst opgenomen. Hier zijn wel oplossingen
voor: Art. 195 Gw. zelf op de lijst zetten om een tijdelijke overgangsbepaling in te voeren of de
grondwetsbepaling op impliciete wijze wijzigen, niet formeel maar andere bepalingen waardoor
de betekenis veranderede.
• Door de aansluiting van België bij internationale verdragen is ook soms een herziening van de Gw.
nodig.
o Deze kan te licht wegen om tussentijdse verkiezingen te houden, maar uitstel tot na de lopende
legislatuur is niet altijd haalbaar.
• Deelstaten hadden eerst geen inspraak, de federale structuur was niet te herkennen in de Gw. nu wel
via de senaat. Als die wordt afgeschaft gaat dat weer verloren.
, e. Conclusie = Ja: Waarom wegen problemen op tegen waarborgen?
f. Conclusie = Nee: Waarom wegen waarborgen op tegen knelpunten?
Nee, voor mij mag de grondwetsherzieningsprocedure zoals die nu bestaan blijven gelden.
De grondwet gaat over fundamentele rechten van de Belgische samenleving, om die reden mag er niet
lichtzinnig mee omgesprongen worden. daarom lijkt het mij goed die tussentijdse verkiezingen te behouden.
Ze schrikken wel niet meer af, maar het is en blijft toch een drempel om dit niet elk jaar te doen. Door de
verkiezingen zal het volk zelf ook meer inspraak hebben dan enkel bij de vertegenwoordiging in het parlement,
op die manier kan het volk zelf sturen via stemmingen welke kant zij wil opgaan.
Ook de voorafgaande lijst bouwt waarborgen in, op die manier wordt er een extra beveiliging in gebouwd om bij
een machtsverandering geen grote fundamentele wijzigingen te krijgen.
Staatshervormingen zijn op die manier lastiger door te voeren, maar het is en blijft wel mogelijk.
Het lijkt mij ook geen goed idee als hier zomaar lichtzinnig mee omgesprongen zou worden, over veranderingen
aan de structuur van België moet goed en lang nagedacht worden. Die beslissingen moeten goed overwogen
worden, om die reden lijkt mij de tijdrovende procedure juist goed, omdat er zo in stapjes gekeken kan worden
of de staatshervorming wel de juiste en beste oplossing is.
De grondwet zal ook herzien moeten worden door internationale verdragen, dat is nu eenmaal zo omdat België
lid is van talrijke verdragen. Constitueel gezien is dit heel belangrijk is moet dit ook altijd mogelijk blijven, we
moeten ons snel kunnen aanpassen aan de internationale verdragen omdat dit vaak universele fundamentele
rechten waarborgt.
Op dit moment is de procedure van grondwetsherziening steeds hetzelfde maar, volgens mij zouden er ook 2
opties mogelijk kunnen zijn. Op die manier behoudt je de procedure voor wijzigingen die we nationaal
doorvoeren, maar vereenvoudig je de procedure voor wijzigingen van intra of supranationaal recht.
Omdat dit hoger recht is wordt er in die instellingen al over gedebatteerd en heeft België al de kans gehad
akkoord te gaan of zich te verzetten, die hele strikte herzieningsprocedure dan overbodig.
Mijn oplossing zou dus zijn: 2 verschillende procedures.
