1
PGO: Literatuuronderzoek
samenvatting
Inhoud
Wat is een literatuuronderzoek?..................................................................4
2 soorten literatuuronderzoek:...........................................................4
Literatuur-OZ met rapportering in literatuurstudie.............................4
Stap 1: formulering probleemstelling & onderzoeksvragen.........................5
1. Wat is een probleemstelling?................................................................5
2. Wat is een goede onderzoeksvraag (OZ-vraag)?..................................7
3. beschrijven van probleemstelling & OZ-vragen....................................7
Stap 2: op zoek naar bruikbare bronnen......................................................8
1) Wat is een bron?...................................................................................8
2) Welke types van bronnen bestaan er?..................................................8
Verschillende types:............................................................................8
een artikel uit een (wetenschappelijk) tijdschrift..........................8
een (non-fictie) boek....................................................................9
een hoofdstuk uit een verzamelwerk...........................................9
een onderzoeksrapport................................................................9
een webpagina.............................................................................9
een krantenartikel........................................................................9
een wettekst.................................................................................9
…..................................................................................................9
3) Hoe kan je bruikbare bronnen zoeken?.................................................9
3.1 Zoektermen bepalen.....................................................................10
3.2 Zoekplaats kiezen..........................................................................10
3.3 Slim zoeken...................................................................................12
Booleaanse operatoren: AND/OR/NOT..............................................12
Tekstfuncties.....................................................................................12
Filters in databanken........................................................................13
Bruikbare bronnen documenteren....................................................13
Gebruik van generatieve AI..............................................................13
, 2
Samenvatting v/d zoekstrategie..........................................................13
Stap 3: info selecteren uit bruikbare bronnen............................................14
1. Bronnen beoordelen op bruikbaarheid................................................14
1.1 wnr is een bron relevant?..............................................................14
1.2 wnr is een bron actueel?................................................................14
1.3 wnr is een bron betrouwbaar?.......................................................15
1.4 bronnen beoordelen op bruikbaarheid...........................................16
2. De opbouw vn een bron......................................................................16
3. Leeststrategieën.................................................................................17
Verschillende leesstrategieën:..........................................................17
Algemene tips:..................................................................................17
3.1 oriënterend lezen...........................................................................17
3.2 kritisch lezen..................................................................................17
3.3 globaal lezen..................................................................................18
3.4 zoekend lezen................................................................................18
3.5 intensief lezen...............................................................................18
4. samenvatten vn informatie.................................................................18
5. Info samenbrengen en confronteren...................................................19
Bouwplan..........................................................................................19
Stap 4: geselecteerde info samenbrengen (= wetenschappelijk schrijven)
...................................................................................................................19
1. Literatuurstudie schrijven...................................................................19
1.1 alinea’s als kleinste bouwstenen...................................................20
1.2 signaalwoorden als lijm tssn zinnen & alinea’s..............................20
1.3 combinatie vn alinea’s tot paragrafen...........................................21
1.4 titels...............................................................................................21
2. Wetenschappelijk schrijven.................................................................21
2.1 tips.................................................................................................21
3. Wetenschappelijk schrijven met AI.....................................................22
Kritisch nalezen door AI....................................................................22
Herschrijven door AI.........................................................................22
Corrigeren door AI............................................................................23
Stap 5: refereren, niet plagiëren................................................................23
, 3
1. wat is refereren?.................................................................................23
2. hoe stel je een tekstreferentie op?.....................................................23
Algemene regels...............................................................................23
Moeilijkheden:..................................................................................24
Waar in je tekst plaats je een tekstreferentie?.................................24
3. hoe stel je een lijstreferentie op?........................................................25
Wetenschappelijk tijdschrift..............................................................25
Papier:...........................................................................................25
Online:...........................................................................................25
Boek..................................................................................................25
Papier:...........................................................................................25
Online:...........................................................................................25
Hoofdstuk uit verzamelwerk.............................................................26
Papier:...........................................................................................26
Online:...........................................................................................26
Onderzoeksrapport...........................................................................26
Papier:...........................................................................................26
Online:...........................................................................................26
proef(schrift).....................................................................................26
nt-gepubliceerd:............................................................................26
Gepubliceerd:................................................................................26
Webpagina........................................................................................27
Enkel online:..................................................................................27
Generatieve AI..................................................................................27
Enkel online:..................................................................................27
Nieuwsartikel....................................................................................27
Papier:...........................................................................................27
Online:...........................................................................................27
Podcastaflevering.............................................................................27
Online:...........................................................................................27
Film/documentaire............................................................................27
Online:...........................................................................................27
Blogpost............................................................................................27
, 4
Online:...........................................................................................27
PPT slides..........................................................................................27
Online............................................................................................27
Wat indien bron meerdere auteurs heeft?...........................................28
Moeilijkheden:......................................................................................28
4. Hoe stel je een bibliografie op?...........................................................28
Algemeen:........................................................................................28
Specifiek:..........................................................................................29
5. Werken met Zotero.............................................................................29
6. Wat is plagiaat?...................................................................................29
7. Hoe plagiaat vermijden?.....................................................................29
Tips:..................................................................................................30
7.1 Parafraseren..................................................................................30
7.2 citeren............................................................................................30
Wat is een literatuuronderzoek?
2 soorten literatuuronderzoek:
- Zelfstandige vorm vn onderzoek
o Bestaat op zichzelf zonder empirisch onderzoek luik
o Beoogt te komen tot stand van zaken rond probleemstelling &
OZ-vragen
- Deel van een onderzoek
o Komt vooraf empirisch OZ / data verzameling
o Formuleert probleemstelling & OZ-vragen
o Geeft stand van zaken rond kennis probleemstelling & OZ-
vragen
o Werkt inspirerend voor theorieën en/of OZ-methoden
Literatuur-OZ met rapportering in literatuurstudie
- Literatuurstudie bestaat uit:
o Probleemstelling
‘waarom brengt dit iets bij aan de praktijk?’
Een beschrijving + situering v/h probleem = context
Beschrijving v/d maatschappelijke relevantie & context
(micro, meso, macro)
OZ-vraag
o Literatuuroverzicht
, 5
= overzicht vn alle info uit bruikbare bronnen die een
antw geven op OZ-vraag
Zowel theorie / onderzoek / hulpverlening of
methodieken zijn
Alle info dat hier staat is relevant voor het
beantwoorden vn je OZ-vraag
o Conclusie (max. halve pagina)
Antw OZ-vragen & probleemstelling
Tekortkomingen v/d huidige literatuurstudie
Pistes voor toekomstig OZ
o Bibliografie welke bronnen gebaseerd
Zoeken, lezen, schrijven! cyclisch proces
Stap 1: formulering probleemstelling &
onderzoeksvragen
1. Wat is een probleemstelling?
= bondige omschrijving van wat het Onderzoeksprobleem precies inhoudt
en waarom get relevant is om er onderzoek naar te verrichten
- PGO = OZ gericht op de oplossing vn praktijkproblemen
o Elke PGO start met formuleren vn praktijkprobleem
- OZ-onderwerp vrij algemeen nood aan afbakening
- Probleemstelling vn OZ:
o Waarover gaat OZ?
o Inhoudelijke info omtrent het onderwerp
o Wrm nuttig/relevant voor praktijkcontext?
- 3 elementen vn probleemstelling:
I. Afbakening
Onderzoeksonderwerp breed afgebakend w in
probleemstelling
, 6
Bv: Eenzaamheid
Eenzaamheid bij ouderen
Sociale eenzaamheid bij ouderen
Aanpak van sociale
eenzaamheid bij ouderen
Aanpak van sociale
eenzaamheid bij ouderen door
welzijnsinstellingen en lokale
overheden
Effectiviteit van de aanpak van
sociale eenzaamheid bij ouderen door
welzijnsinstellingen en lokale
overheden
II. Relevantie
Probleemstelling moet relevantie v/h OZ schetsen
Maatschappelijke relevantie (= op welke manier is
het OZ relevant voor de maatschappij?)
Verschillende niveaus:
Macro: bijdrage breed maatschappelijk
vlak (bv: wrm is het maatschappelijk
relevant)
Meso: bijdrage 1/+ organistaties uit
werkveld/beroepsgroep
Micro: bijdrage voor specifieke
persoon/doelgroep
Theoretische relevantie v/h OZ (= draagt het OZ
bij tot de bestaande kennis?)
Bv: wat weten we er al over? Wat nog
niet? vooral doctoraat studies
focussen hierop
III. Doelgericht
Probleemstelling zo formuleren duidelijke richting
geeft aan het verdere OZ
Via probleemstelling duidelijk aangeven dat er inzichten
opgedaan moeten w naar de vooropgestelde
problematiek
Inzichten kunnen kennis – (bv: nieuwe kennis
leveren aan hulpverleners) als oplossingsgericht
(bv: mogelijke oplossingen aanreiken voor een
probleem) zijn
PGO: Literatuuronderzoek
samenvatting
Inhoud
Wat is een literatuuronderzoek?..................................................................4
2 soorten literatuuronderzoek:...........................................................4
Literatuur-OZ met rapportering in literatuurstudie.............................4
Stap 1: formulering probleemstelling & onderzoeksvragen.........................5
1. Wat is een probleemstelling?................................................................5
2. Wat is een goede onderzoeksvraag (OZ-vraag)?..................................7
3. beschrijven van probleemstelling & OZ-vragen....................................7
Stap 2: op zoek naar bruikbare bronnen......................................................8
1) Wat is een bron?...................................................................................8
2) Welke types van bronnen bestaan er?..................................................8
Verschillende types:............................................................................8
een artikel uit een (wetenschappelijk) tijdschrift..........................8
een (non-fictie) boek....................................................................9
een hoofdstuk uit een verzamelwerk...........................................9
een onderzoeksrapport................................................................9
een webpagina.............................................................................9
een krantenartikel........................................................................9
een wettekst.................................................................................9
…..................................................................................................9
3) Hoe kan je bruikbare bronnen zoeken?.................................................9
3.1 Zoektermen bepalen.....................................................................10
3.2 Zoekplaats kiezen..........................................................................10
3.3 Slim zoeken...................................................................................12
Booleaanse operatoren: AND/OR/NOT..............................................12
Tekstfuncties.....................................................................................12
Filters in databanken........................................................................13
Bruikbare bronnen documenteren....................................................13
Gebruik van generatieve AI..............................................................13
, 2
Samenvatting v/d zoekstrategie..........................................................13
Stap 3: info selecteren uit bruikbare bronnen............................................14
1. Bronnen beoordelen op bruikbaarheid................................................14
1.1 wnr is een bron relevant?..............................................................14
1.2 wnr is een bron actueel?................................................................14
1.3 wnr is een bron betrouwbaar?.......................................................15
1.4 bronnen beoordelen op bruikbaarheid...........................................16
2. De opbouw vn een bron......................................................................16
3. Leeststrategieën.................................................................................17
Verschillende leesstrategieën:..........................................................17
Algemene tips:..................................................................................17
3.1 oriënterend lezen...........................................................................17
3.2 kritisch lezen..................................................................................17
3.3 globaal lezen..................................................................................18
3.4 zoekend lezen................................................................................18
3.5 intensief lezen...............................................................................18
4. samenvatten vn informatie.................................................................18
5. Info samenbrengen en confronteren...................................................19
Bouwplan..........................................................................................19
Stap 4: geselecteerde info samenbrengen (= wetenschappelijk schrijven)
...................................................................................................................19
1. Literatuurstudie schrijven...................................................................19
1.1 alinea’s als kleinste bouwstenen...................................................20
1.2 signaalwoorden als lijm tssn zinnen & alinea’s..............................20
1.3 combinatie vn alinea’s tot paragrafen...........................................21
1.4 titels...............................................................................................21
2. Wetenschappelijk schrijven.................................................................21
2.1 tips.................................................................................................21
3. Wetenschappelijk schrijven met AI.....................................................22
Kritisch nalezen door AI....................................................................22
Herschrijven door AI.........................................................................22
Corrigeren door AI............................................................................23
Stap 5: refereren, niet plagiëren................................................................23
, 3
1. wat is refereren?.................................................................................23
2. hoe stel je een tekstreferentie op?.....................................................23
Algemene regels...............................................................................23
Moeilijkheden:..................................................................................24
Waar in je tekst plaats je een tekstreferentie?.................................24
3. hoe stel je een lijstreferentie op?........................................................25
Wetenschappelijk tijdschrift..............................................................25
Papier:...........................................................................................25
Online:...........................................................................................25
Boek..................................................................................................25
Papier:...........................................................................................25
Online:...........................................................................................25
Hoofdstuk uit verzamelwerk.............................................................26
Papier:...........................................................................................26
Online:...........................................................................................26
Onderzoeksrapport...........................................................................26
Papier:...........................................................................................26
Online:...........................................................................................26
proef(schrift).....................................................................................26
nt-gepubliceerd:............................................................................26
Gepubliceerd:................................................................................26
Webpagina........................................................................................27
Enkel online:..................................................................................27
Generatieve AI..................................................................................27
Enkel online:..................................................................................27
Nieuwsartikel....................................................................................27
Papier:...........................................................................................27
Online:...........................................................................................27
Podcastaflevering.............................................................................27
Online:...........................................................................................27
Film/documentaire............................................................................27
Online:...........................................................................................27
Blogpost............................................................................................27
, 4
Online:...........................................................................................27
PPT slides..........................................................................................27
Online............................................................................................27
Wat indien bron meerdere auteurs heeft?...........................................28
Moeilijkheden:......................................................................................28
4. Hoe stel je een bibliografie op?...........................................................28
Algemeen:........................................................................................28
Specifiek:..........................................................................................29
5. Werken met Zotero.............................................................................29
6. Wat is plagiaat?...................................................................................29
7. Hoe plagiaat vermijden?.....................................................................29
Tips:..................................................................................................30
7.1 Parafraseren..................................................................................30
7.2 citeren............................................................................................30
Wat is een literatuuronderzoek?
2 soorten literatuuronderzoek:
- Zelfstandige vorm vn onderzoek
o Bestaat op zichzelf zonder empirisch onderzoek luik
o Beoogt te komen tot stand van zaken rond probleemstelling &
OZ-vragen
- Deel van een onderzoek
o Komt vooraf empirisch OZ / data verzameling
o Formuleert probleemstelling & OZ-vragen
o Geeft stand van zaken rond kennis probleemstelling & OZ-
vragen
o Werkt inspirerend voor theorieën en/of OZ-methoden
Literatuur-OZ met rapportering in literatuurstudie
- Literatuurstudie bestaat uit:
o Probleemstelling
‘waarom brengt dit iets bij aan de praktijk?’
Een beschrijving + situering v/h probleem = context
Beschrijving v/d maatschappelijke relevantie & context
(micro, meso, macro)
OZ-vraag
o Literatuuroverzicht
, 5
= overzicht vn alle info uit bruikbare bronnen die een
antw geven op OZ-vraag
Zowel theorie / onderzoek / hulpverlening of
methodieken zijn
Alle info dat hier staat is relevant voor het
beantwoorden vn je OZ-vraag
o Conclusie (max. halve pagina)
Antw OZ-vragen & probleemstelling
Tekortkomingen v/d huidige literatuurstudie
Pistes voor toekomstig OZ
o Bibliografie welke bronnen gebaseerd
Zoeken, lezen, schrijven! cyclisch proces
Stap 1: formulering probleemstelling &
onderzoeksvragen
1. Wat is een probleemstelling?
= bondige omschrijving van wat het Onderzoeksprobleem precies inhoudt
en waarom get relevant is om er onderzoek naar te verrichten
- PGO = OZ gericht op de oplossing vn praktijkproblemen
o Elke PGO start met formuleren vn praktijkprobleem
- OZ-onderwerp vrij algemeen nood aan afbakening
- Probleemstelling vn OZ:
o Waarover gaat OZ?
o Inhoudelijke info omtrent het onderwerp
o Wrm nuttig/relevant voor praktijkcontext?
- 3 elementen vn probleemstelling:
I. Afbakening
Onderzoeksonderwerp breed afgebakend w in
probleemstelling
, 6
Bv: Eenzaamheid
Eenzaamheid bij ouderen
Sociale eenzaamheid bij ouderen
Aanpak van sociale
eenzaamheid bij ouderen
Aanpak van sociale
eenzaamheid bij ouderen door
welzijnsinstellingen en lokale
overheden
Effectiviteit van de aanpak van
sociale eenzaamheid bij ouderen door
welzijnsinstellingen en lokale
overheden
II. Relevantie
Probleemstelling moet relevantie v/h OZ schetsen
Maatschappelijke relevantie (= op welke manier is
het OZ relevant voor de maatschappij?)
Verschillende niveaus:
Macro: bijdrage breed maatschappelijk
vlak (bv: wrm is het maatschappelijk
relevant)
Meso: bijdrage 1/+ organistaties uit
werkveld/beroepsgroep
Micro: bijdrage voor specifieke
persoon/doelgroep
Theoretische relevantie v/h OZ (= draagt het OZ
bij tot de bestaande kennis?)
Bv: wat weten we er al over? Wat nog
niet? vooral doctoraat studies
focussen hierop
III. Doelgericht
Probleemstelling zo formuleren duidelijke richting
geeft aan het verdere OZ
Via probleemstelling duidelijk aangeven dat er inzichten
opgedaan moeten w naar de vooropgestelde
problematiek
Inzichten kunnen kennis – (bv: nieuwe kennis
leveren aan hulpverleners) als oplossingsgericht
(bv: mogelijke oplossingen aanreiken voor een
probleem) zijn
