Maatschappijleer samenvatting: Parlementaire staat
Wat is democratie?
De afspraken die bij de Vrede van Münster gemaakt werden zorgden voor een
einde aan de conflicten in Europa. Ze probeerden de godsdiensttwist en agressie
te neutraliseren door de soevereine staat centraal te stellen. Soevereine staat
staat die op een bepaald gebied met duidelijke grenzen het hoogste gezag
uitvoert. De soevereine staat bepaalt welke religie is toegestaan in haar gebied.
Staten respecteren elkaars soevereiniteit. De ideoloog Thomas Hobbes dacht dat
burgers belang hadden bij één soeverein. Staten hebben verschillende manieren
waarop ze politiek bedrijven.
Politiek het maken van keuzes wat allen aangaat. De keuzes worden
vastgelegd in wetten. De meeste politieke onderwerpen zijn van algemeen
belang veel mensen krijgen er mee te maken. Discussies over rechten die
voor iedereen van belang zijn belangrijk de politiek te volgen en je stem te
laten horen. Politieke besluiten kosten veel tijd. Dilemma snel, daadkrachtig,
doelmatig (efficiënt besturen) of zorgvuldige afweging verschillende belangen
(maximale participatie).
Vroeger directe democratie belangrijke beslissingen genomen in
volksvergaderingen. Indirecte of representatieve democratie volk kiest
vertegenwoordigers die beslissingen neemt. Indirecte democratie is praktischer
dan directe democratie. Om inbreng van burgers te garanderen moet een
democratie ook een rechtstaat zijn.
trias politica
Andere kenmerken democratie:
- Individuele vrijheid mensen mogen openlijk hun mening uiten en hun
leven inrichten hoe zij dat willen.
- Politieke grondrechten burgers kunnen zelf stemmen op een
vertegenwoordiger of zichzelf verkiesbaar stellen.
, - Politie en leger hebben beperkte bevoegdheden ze kunnen je niet zomaar
aanhouden of geweld toepassen.
- Onafhankelijke rechtspraak rechters staan los van het parlement en
regering en politici en bestuurders moeten de beslissingen van rechters
respecteren.
- Persvrijheid journalisten hebben de vrijheid om te publiceren.
Indirecte democratie is te verdelen in het parlementaire en het presidentiële
stelsel. Parlementaire stelsel het rechtstreeks gekozen parlement is het
hoogste machtsorgaan. Er wordt een kabinet geformeerd van ministers en
staatssecretarissen. Constitutionele monarchie land wordt bestuurd door
een koning en de ministers, hun macht in de grondwet is geregeld en
beperkt. Presidentieel stelsel er wordt een parlement en een president
gekozen. De president staat aan het hoofd van de regering. Om zijn macht te
beperken heeft de president in de meeste landen ontbindingsrecht het
recht om het parlement te ontbinden.
Nederland heeft sinds 1814 een constitutionele monarchie. In 1848 veel
revoluties in Europa de koning kan minder naar eigen willekeur beslissen.
De grondwet laat zien hoe belangrijk vrijheid en gelijkheid voor een
democratie zijn: iedereen mag meedoen en je mag zelf bepalen op welke
manier je gebruik maakt van je politieke rechten. Dat we in een democratie
leven is terug te zien in sommige grondwetten, bijvoorbeeld dat alle
Nederlanders vanaf 18 jaar mogen stemmen.
In landen zoals Noord-Korea bepaalt de machthebber nagenoeg alles zelf. In
vrijwel alle dictaturen is sprake van schending van mensenrechten en politiek
geweld. Het kenmerk van een dictatuur is dat de drie machten niet
gescheiden zijn, maar in handen zijn van een klein groepje mensen. De
gewone burgers hebben niet of nauwelijks invloed op de politiek. Een
dictatuur kan nooit een rechtstaat zijn. Ander kenmerken dictatuur:
- Een beperkte individuele vrijheid.
- Nauwelijks politieke vrijheid politieke tegenstanders worden
geïntimideerd, gevangen gezet of vermoord.
- Overheidsgeweld de machthebbers verdedigen hun macht
- Geen onafhankelijke rechtspraak rechters horen bij de machthebbers dus
beschermen de burgers niet tegen de overheid.
- Geen persvrijheid.
Doordat er geen tegenmacht is kunnen machthebbers snel besluiten nemen.
2
Wat is democratie?
De afspraken die bij de Vrede van Münster gemaakt werden zorgden voor een
einde aan de conflicten in Europa. Ze probeerden de godsdiensttwist en agressie
te neutraliseren door de soevereine staat centraal te stellen. Soevereine staat
staat die op een bepaald gebied met duidelijke grenzen het hoogste gezag
uitvoert. De soevereine staat bepaalt welke religie is toegestaan in haar gebied.
Staten respecteren elkaars soevereiniteit. De ideoloog Thomas Hobbes dacht dat
burgers belang hadden bij één soeverein. Staten hebben verschillende manieren
waarop ze politiek bedrijven.
Politiek het maken van keuzes wat allen aangaat. De keuzes worden
vastgelegd in wetten. De meeste politieke onderwerpen zijn van algemeen
belang veel mensen krijgen er mee te maken. Discussies over rechten die
voor iedereen van belang zijn belangrijk de politiek te volgen en je stem te
laten horen. Politieke besluiten kosten veel tijd. Dilemma snel, daadkrachtig,
doelmatig (efficiënt besturen) of zorgvuldige afweging verschillende belangen
(maximale participatie).
Vroeger directe democratie belangrijke beslissingen genomen in
volksvergaderingen. Indirecte of representatieve democratie volk kiest
vertegenwoordigers die beslissingen neemt. Indirecte democratie is praktischer
dan directe democratie. Om inbreng van burgers te garanderen moet een
democratie ook een rechtstaat zijn.
trias politica
Andere kenmerken democratie:
- Individuele vrijheid mensen mogen openlijk hun mening uiten en hun
leven inrichten hoe zij dat willen.
- Politieke grondrechten burgers kunnen zelf stemmen op een
vertegenwoordiger of zichzelf verkiesbaar stellen.
, - Politie en leger hebben beperkte bevoegdheden ze kunnen je niet zomaar
aanhouden of geweld toepassen.
- Onafhankelijke rechtspraak rechters staan los van het parlement en
regering en politici en bestuurders moeten de beslissingen van rechters
respecteren.
- Persvrijheid journalisten hebben de vrijheid om te publiceren.
Indirecte democratie is te verdelen in het parlementaire en het presidentiële
stelsel. Parlementaire stelsel het rechtstreeks gekozen parlement is het
hoogste machtsorgaan. Er wordt een kabinet geformeerd van ministers en
staatssecretarissen. Constitutionele monarchie land wordt bestuurd door
een koning en de ministers, hun macht in de grondwet is geregeld en
beperkt. Presidentieel stelsel er wordt een parlement en een president
gekozen. De president staat aan het hoofd van de regering. Om zijn macht te
beperken heeft de president in de meeste landen ontbindingsrecht het
recht om het parlement te ontbinden.
Nederland heeft sinds 1814 een constitutionele monarchie. In 1848 veel
revoluties in Europa de koning kan minder naar eigen willekeur beslissen.
De grondwet laat zien hoe belangrijk vrijheid en gelijkheid voor een
democratie zijn: iedereen mag meedoen en je mag zelf bepalen op welke
manier je gebruik maakt van je politieke rechten. Dat we in een democratie
leven is terug te zien in sommige grondwetten, bijvoorbeeld dat alle
Nederlanders vanaf 18 jaar mogen stemmen.
In landen zoals Noord-Korea bepaalt de machthebber nagenoeg alles zelf. In
vrijwel alle dictaturen is sprake van schending van mensenrechten en politiek
geweld. Het kenmerk van een dictatuur is dat de drie machten niet
gescheiden zijn, maar in handen zijn van een klein groepje mensen. De
gewone burgers hebben niet of nauwelijks invloed op de politiek. Een
dictatuur kan nooit een rechtstaat zijn. Ander kenmerken dictatuur:
- Een beperkte individuele vrijheid.
- Nauwelijks politieke vrijheid politieke tegenstanders worden
geïntimideerd, gevangen gezet of vermoord.
- Overheidsgeweld de machthebbers verdedigen hun macht
- Geen onafhankelijke rechtspraak rechters horen bij de machthebbers dus
beschermen de burgers niet tegen de overheid.
- Geen persvrijheid.
Doordat er geen tegenmacht is kunnen machthebbers snel besluiten nemen.
2
