De hulpvraag bij systeemaandoeningen in de leefstijlcontext
Medisch handelen
Inhoud
Week 1 Algemene pathologische principes in de lifestyle context.........................................................2
Week 2 Interne geneeskundige principes...............................................................................................6
Week 3 cardiologische principes............................................................................................................9
Week 4 Pulmonale principes................................................................................................................14
Week 5 Farmacologische principes cardiaal – pulmonaal....................................................................17
Week 6 Oncologische principes............................................................................................................26
Week 7 Diabetische principes...............................................................................................................39
Week 8 Endocrinologische principes....................................................................................................48
1
,Week 1 Algemene pathologische principes in de
lifestyle context
Leerdoelen
1. De fysiotherapeut in opleiding (FIO) kan reproduceren welke risicofactoren van invloed zijn
op de non-communicable diseases (NCDs).
2. De FIO kan uitleggen welke reactie stress op iemand kan hebben.
3. De FIO kan uitleggen welke fysiologische effecten stress heeft op een lichaam.
Leefstijl aandoeningen
Het zijn aandoeningen die zijn gerelateerd aan de manier waarop mensen hun leven leiden. De WHO
schrijft veel over dit soort aandoeningen. Onder de non-communicable diseases (NCD’s) vallen 4
onderdelen:
- Cardiovasculaire aandoeningen
- Diabetes
- Chronische obstructieve long ziekte
- Kanker
Risicofactoren
Niet-veranderbare risicofactoren Veranderbare risicofactoren
- Leeftijd - Hoge bloeddruk
- Geslacht - Te hoog cholesterol
- Erfelijkheid - Roken
- Etniciteit - Fysieke inactiviteit
- Obesitas
- Ongezonde voeding
- Diabetes mellitus
- Metabool syndroom
- Alcohol
- Lage socio-economische status
- Mentale gezondheidsproblemen
- Psychosociale stress
Stressreactie
o Het is een gegeneraliseerde of systematische reactie op een stressor.
Fight of flight concept:
- Voortdurend reactie op kleine veranderingen in behoefte en omgeving.
- Behoud van homeostase
- Mechanismen die fysiologische verandering compenseren
2
,Stressor
Een factor die een significante verandering in het lichaam of omgeving veroorzaakt.
Fysieke en/of psychologische respons
Daadwerkelijke of verwachte verandering
Korte of lange termijn
Mogelijke factoren:
- Pijn
- Blootstelling aan koude temperaturen
- Trauma
- Angst
- Infectie
- Nieuwe baan
Stress
- Status van een persoon door zijn/haar reactie op en stressfactor.
- Reactie op stressor vaak hetzelfde, maar iedere persoon ervaart stressoren anders.
- Veranderingen in intensiteit en effect, bij een bepaalde situatie of voor een persoon.
Stress kan positief zijn
Stressors zijn normale componenten in het leven.
Bij goedwerkende coping mechanismen heeft het een positieve invloed op:
- Groei
- Ontwikkeling
Stress kan ook negatief zijn
Coping mechanismen kunnen onvoldoende zijn bij:
- Extreme stressor
- Erg negatief ervaren stressor
- Meerder beïnvloedende factoren
Verstoren, slecht aangepast of ongewenst gedrag
Homeostase kan niet worden behouden
Vicieuze cirkel
Originele stressor blijft en effecten van stressor voorkomen coping op nieuwe stressoren.
Stress kan je opdelen in 3 fasen: (general adaptation syndrome (GAS))
1. Alarmfase:
- Activatie hypothalamus, sympathisch zenuwstelsel en bijnieren.
2. Weerstandfase:
- Verhoogde hormonale niveaus
- Lichaamssystemen werken op topprestatie
3. Uitputtingsfase:
3
, - Lichaam kan niet meer verder reageren
- Lichaam is beschadigd door toegenomen eisen
Effecten van stress
Stressor toegenomen afgifte ACTH (adrenocorticotroop hormoon) toegenomen afgifte cortisol
- Verhoogde bloeddruk en hartfrequentie
- Bronchodilatatie en toegenomen ventilatie
- Verhoogde bloedglucose levels
- Verhoging centrale zenuwstelsel
- Afgenomen ontstekings- en immuunreacties
Stress en ziekte
> 40% van volwassenen ervaart nadelige effecten van stress
75-90% van huisartsbezoeken zijn gerelateerd aan stress
- Maag-darmstelsel: diarree, tandvleesontsteking
- Zenuwstelsel: MS, epilepsie, depressie, CVA
- Ademhalingsstelsel: astma
- Musculoskeletaal: rheumatoïde artritis
- Cardiovasculair: hypertensie, hartfalen
- Huid: acne, eczeem
- Urinewegen: acuut nierfalen
- Overig: kanker, infecties, obesitas
4
Medisch handelen
Inhoud
Week 1 Algemene pathologische principes in de lifestyle context.........................................................2
Week 2 Interne geneeskundige principes...............................................................................................6
Week 3 cardiologische principes............................................................................................................9
Week 4 Pulmonale principes................................................................................................................14
Week 5 Farmacologische principes cardiaal – pulmonaal....................................................................17
Week 6 Oncologische principes............................................................................................................26
Week 7 Diabetische principes...............................................................................................................39
Week 8 Endocrinologische principes....................................................................................................48
1
,Week 1 Algemene pathologische principes in de
lifestyle context
Leerdoelen
1. De fysiotherapeut in opleiding (FIO) kan reproduceren welke risicofactoren van invloed zijn
op de non-communicable diseases (NCDs).
2. De FIO kan uitleggen welke reactie stress op iemand kan hebben.
3. De FIO kan uitleggen welke fysiologische effecten stress heeft op een lichaam.
Leefstijl aandoeningen
Het zijn aandoeningen die zijn gerelateerd aan de manier waarop mensen hun leven leiden. De WHO
schrijft veel over dit soort aandoeningen. Onder de non-communicable diseases (NCD’s) vallen 4
onderdelen:
- Cardiovasculaire aandoeningen
- Diabetes
- Chronische obstructieve long ziekte
- Kanker
Risicofactoren
Niet-veranderbare risicofactoren Veranderbare risicofactoren
- Leeftijd - Hoge bloeddruk
- Geslacht - Te hoog cholesterol
- Erfelijkheid - Roken
- Etniciteit - Fysieke inactiviteit
- Obesitas
- Ongezonde voeding
- Diabetes mellitus
- Metabool syndroom
- Alcohol
- Lage socio-economische status
- Mentale gezondheidsproblemen
- Psychosociale stress
Stressreactie
o Het is een gegeneraliseerde of systematische reactie op een stressor.
Fight of flight concept:
- Voortdurend reactie op kleine veranderingen in behoefte en omgeving.
- Behoud van homeostase
- Mechanismen die fysiologische verandering compenseren
2
,Stressor
Een factor die een significante verandering in het lichaam of omgeving veroorzaakt.
Fysieke en/of psychologische respons
Daadwerkelijke of verwachte verandering
Korte of lange termijn
Mogelijke factoren:
- Pijn
- Blootstelling aan koude temperaturen
- Trauma
- Angst
- Infectie
- Nieuwe baan
Stress
- Status van een persoon door zijn/haar reactie op en stressfactor.
- Reactie op stressor vaak hetzelfde, maar iedere persoon ervaart stressoren anders.
- Veranderingen in intensiteit en effect, bij een bepaalde situatie of voor een persoon.
Stress kan positief zijn
Stressors zijn normale componenten in het leven.
Bij goedwerkende coping mechanismen heeft het een positieve invloed op:
- Groei
- Ontwikkeling
Stress kan ook negatief zijn
Coping mechanismen kunnen onvoldoende zijn bij:
- Extreme stressor
- Erg negatief ervaren stressor
- Meerder beïnvloedende factoren
Verstoren, slecht aangepast of ongewenst gedrag
Homeostase kan niet worden behouden
Vicieuze cirkel
Originele stressor blijft en effecten van stressor voorkomen coping op nieuwe stressoren.
Stress kan je opdelen in 3 fasen: (general adaptation syndrome (GAS))
1. Alarmfase:
- Activatie hypothalamus, sympathisch zenuwstelsel en bijnieren.
2. Weerstandfase:
- Verhoogde hormonale niveaus
- Lichaamssystemen werken op topprestatie
3. Uitputtingsfase:
3
, - Lichaam kan niet meer verder reageren
- Lichaam is beschadigd door toegenomen eisen
Effecten van stress
Stressor toegenomen afgifte ACTH (adrenocorticotroop hormoon) toegenomen afgifte cortisol
- Verhoogde bloeddruk en hartfrequentie
- Bronchodilatatie en toegenomen ventilatie
- Verhoogde bloedglucose levels
- Verhoging centrale zenuwstelsel
- Afgenomen ontstekings- en immuunreacties
Stress en ziekte
> 40% van volwassenen ervaart nadelige effecten van stress
75-90% van huisartsbezoeken zijn gerelateerd aan stress
- Maag-darmstelsel: diarree, tandvleesontsteking
- Zenuwstelsel: MS, epilepsie, depressie, CVA
- Ademhalingsstelsel: astma
- Musculoskeletaal: rheumatoïde artritis
- Cardiovasculair: hypertensie, hartfalen
- Huid: acne, eczeem
- Urinewegen: acuut nierfalen
- Overig: kanker, infecties, obesitas
4
