Inhoudsopgave
Actualiteit..........................................................................................................10
De impact van Trumps handelsoorlogen op België en de Europese Unie..............................10
De actualisering van de Europese klimaatwet: besluitvorming en doelstellingen.................10
De Slowaakse koers naar Rusland: EU-instrumenten en juridische grenzen.........................11
Handelsconflicten met de VS: hoe kan de EU reageren op Trumps tarieven?.......................12
De toekomst van de Europese Defensie: een noodzaak voor strategische autonomie?........13
Zorgen over de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht in de heden van mirgratiebeleid
en rechtsstaat........................................................................................................................14
De EU, Rwanda en het grondstoffenakkoord: politieke en juridische overwegingen.............15
De besluitvorming binnen de EU en de invloed van lidstaten op sancties tegen rusland......16
Historische rol VS in EU-integratie.........................................................................................17
No progress on Russia sanctions roll-over.............................................................................19
800 miljard of 150 miljard voor defensieplan?.......................................................................21
Uiteenzetting van minderjarige EU-onderdanen via hun ouders: vergelijking tussen de VS en
de EU, en de relevantie van de zambrano-uitspraak.............................................................23
EU-regulering, greenwashing en de rol van ESMA: juridische vragen rond softlaw en
duurzaamheid van financiële producten................................................................................24
Verkoop van nationaliteit door Malta en de impact op het EU-burgerschap: arrest Commissie
tegen Malta............................................................................................................................25
Inleiding.............................................................................................................27
Het belang van het EU-recht..................................................................................................27
Niche...................................................................................................................................27
Recente belangrijke arresten HvJ: EU-recht is niet enkel meer economisch.......................27
Korte geschiedenis.................................................................................................................29
Vrede van Westfalen, 1648.................................................................................................30
Ontwikkeling in de 19de en 20ste eeuw.................................................................................30
De samenwerkingen........................................................................................................31
WO II...................................................................................................................................32
EGKS, waarom werkte dit wel?........................................................................................32
De supranationale kenmerken van de EU (vs andere IO’s).............................................33
De Europese Commissie...............................................................................................33
De Raad van de EU.......................................................................................................33
Europees parlement.....................................................................................................33
Hof Van Justitie van de EU............................................................................................33
Voorrang en doorwerking van EU-recht.......................................................................34
Korte geschiedenis EU – verdieping....................................................................................34
Traité cadre & traité loi....................................................................................................34
Van functionele logica naar neo-functionele logica............................................................35
Spill-over..........................................................................................................................35
Evolutie van Europese verdragen....................................................................................36
Het Verdrag van Maastricht (1992).................................................................................36
GBVB en JBZ: twee nieuwe samenwerkingsdomeinen naast de EG................................37
Drie rode draden doorheen de verdragswijzigingen........................................................37
Uitbreiding..........................................................................................................................38
Het ontstaan en de diversificatie van de Europese samenwerkingsverbanden..............38
EU (douane-unie) vs EVA.................................................................................................39
Verschil tussen douane-unie en vrijhandelszone.............................................................40
Fictief voorbeeld: de Benelux-landen..............................................................................40
Brexit...................................................................................................................................41
Procedure: intrede in EU (art. 49 VEU)............................................................................41
Uittreding (art. 50 VEU)...................................................................................................42
Toepassing: brexit........................................................................................................43
,De nieuwe en autonome rechtsorde – art. 7 VEU...................................................44
De nieuwe en autonome rechtsorde.....................................................................................44
Wat is de EU?......................................................................................................................44
Is de EU dan een staat of een superstaat?..........................................................................44
Waarom is de EU sui generis?.............................................................................................45
Waar komen de unieke kenmerken vandaan?.............................................................45
De EU is een ‘nieuwe en autonome rechtsorde’, hoewel dit niet in EU-verdragen staat....46
Van Gend & Loos.............................................................................................................46
Zelfde logica in................................................................................................................50
Costa v. ENEL...............................................................................................................50
Commissie v. Luxemburg & België...............................................................................50
Toepassing van de voorrangsregel op grondwettelijk recht.........................................51
Lex posterior non derogat legi priori............................................................................51
Monistisch vs. dualistisch systeem...............................................................................51
Popławski-zaak (2019, C-573/17).................................................................................51
Reactie van de nationale rechters op die autonomie claim.............................................53
BE Hof van Cassatie – Le Ski, 1971..............................................................................53
BE Raad van State – Orfinger, 1996.............................................................................53
BE Grondwettelijk Hof...................................................................................................54
Besluit..............................................................................................................................56
Waarden van de unie.............................................................................................................56
Rechtsgrondslag.................................................................................................................57
Wat als de lidstaten na toetreding afglijden?......................................................................57
Repubblika.......................................................................................................................58
Non-regressiebeginsel.........................................................................................................58
Hongarije t. Raad.............................................................................................................58
Commissie v. Hongarije...................................................................................................59
Art. 7 VEU............................................................................................................................59
Procedure I gestart tegen Hongarije door EP in 2018..................................................60
Procedure I gestart tegen Polen door Commissie in 2017............................................61
EU-kader voor het versterken van de rechtsstaat...........................................................61
Jaarlijks rechtssdialoog tussen lidstaten..........................................................................62
Het conditionaliteitsmechanisme....................................................................................63
De instellingen...................................................................................................65
De EU instellingen..................................................................................................................65
Art. 13 VEU..........................................................................................................................65
Het Europees Parlement........................................................................................................66
Historiek van het EP............................................................................................................66
Kieswet 1976.......................................................................................................................66
Nationale variaties binnen de Europese verkiezingen.....................................................67
Wijzigingen in de kieswet................................................................................................67
Verkiezingen.......................................................................................................................68
Europese kieskring..........................................................................................................68
Democratisch deficit en opkomstcijfers...........................................................................69
Samenstelling EP.................................................................................................................70
Zetelverdeling in het EP...................................................................................................70
Degressieve evenredigheid.............................................................................................71
Democratische reflectie: is dit systeem eerlijk?...........................................................71
De huidige verdeling in concreto.....................................................................................72
Werking...............................................................................................................................73
Besluitvorming, art. 231 VWEU...........................................................................................73
Bevoegdheden....................................................................................................................74
Wetgeving........................................................................................................................74
Begroting.........................................................................................................................75
Controle op Commissie....................................................................................................76
De Europese raad...................................................................................................................77
Samenstelling.....................................................................................................................77
Bevoegdheden....................................................................................................................78
Besluitvorming....................................................................................................................78
Verdieping...........................................................................................................................79
2
, Voorbeeld examenvraag.....................................................................................................79
De Raad van Europa..............................................................................................................80
Samenstelling.....................................................................................................................80
Besluitvorming....................................................................................................................81
QMV (basisregel) – voorstel van de Commissie...............................................................81
Aparte berekening QMV...................................................................................................82
COREPER..........................................................................................................................82
Onthoudingen in QMV werken anders dan bij unanimiteitsregel (!!!).............................82
Bevoegdheden....................................................................................................................83
EU-beleid (m.u.v. mededingingsbeleid en staatssteun)..................................................83
Wetgevingsprocedures (cfr. besluitvorming)......................................................................83
Begroting (zie bespreking bij EP)........................................................................................84
De Europese Commissie........................................................................................................84
Samenstelling.....................................................................................................................84
Benoemingen......................................................................................................................85
Commissievoorzitter........................................................................................................85
Andere leden van de Commissie.....................................................................................86
Politieke dynamiek en ontslag......................................................................................87
Verlies van functie........................................................................................................87
Besluitvorming....................................................................................................................87
Collegiaal karakter van de Commissie.............................................................................87
Beslissingsprocedures.....................................................................................................88
EU-administratie..................................................................................................................88
Permanente administratie...............................................................................................88
Agentschappen................................................................................................................89
Uitvoerende agentschappen............................................................................................89
Gedecentraliseerde agentschappen................................................................................89
Grenzen aan bevoegdheden............................................................................................89
Bevoegdheden....................................................................................................................90
Wetgeving........................................................................................................................90
Uitvoeren van wetgeving.................................................................................................92
Controle op naleving: lidstaten en ondernemingen.........................................................92
Externe vertegenwoordiging (ex-casusvraag) !!.............................................................92
casus............................................................................................................................93
Institutioneel bestel van de EU...........................................................................................94
Besluitvorming...................................................................................................95
Beginsel van toegewezen bevoegdheden..............................................................................96
Rechtsbasis.........................................................................................................................96
Nuanceringen van het beginsel van de toegewezen bevoegdheden..............................97
Impliciete bevoegdheden.............................................................................................97
Kaderverdragen............................................................................................................98
Horizontale verdragsbepalingen......................................................................................99
Naleving van het beginsel in de praktijk........................................................................101
Bevoegdheidscatalogus....................................................................................................101
Gedeelde bevoegdheden in concreto............................................................................101
Ondersteunende bevoegdheden in concreto.................................................................101
! Handelsbeleid..............................................................................................................101
Opgelet..........................................................................................................................102
Rechtsbasistest.................................................................................................................102
Hoe kiest men de juiste rechtsbasis?............................................................................102
Wat als uit doel, inhoud en context niet eenduidig één rechtbasis naar voren komt?. .103
Wat als beide doelen/compenenten even belangrijk zijn?.............................................103
Problemen met de compatibiliteit..............................................................................104
wat als er geen rechtsbasis te vinden is in de verdragen, ondanks de ‘zachte’ variant
van het beginsel?...........................................................................................................105
Verdragswijziging..............................................................................................................105
Drie verschillende verdragswijzigingsprocedures, art. 48 VEU......................................105
Gewone verdragswijzigingsprocedure....................................................................106
Vereenvoudigde wijzigingsprocedures....................................................................106
Subsidiariteitsbeginsel.........................................................................................................107
Definitie.............................................................................................................................107
3
, In concreto........................................................................................................................107
Subsidiariteitstoets: moet dit op EU-niveau geregeld worden, of laat men dit beter over
aan de lidstaten?...........................................................................................................108
In de praktijk..............................................................................................................108
Poging tot wijziging van subsidiariteitstoets: toevoeging van de ‘rode kaart’...........108
Evenredigheidsbeginsel.......................................................................................................109
Definitie.............................................................................................................................109
3 componenten.................................................................................................................109
Voorbeeldmaatregelen (ex)...........................................................................................110
daadwerkelijk voorbeeld: sancties t. Rusland............................................................111
Nuttige bespreking van de 3 elementen....................................................................111
(EX) Casus: bevoegdheidsuitoefening...............................................................................112
Issue..............................................................................................................................112
Bevoegdheidsverdeling binnen de EU: Welke regels zijn relevant?........................112
Stap 1: Identificatie van de rechtsbasis..................................................................113
Stap 2: Subsidiariteitsbeginsel – Artikel 5(3) VEU...................................................113
Stap 3: Evenredigheidsbeginsel – Artikel 5(4) VEU.................................................114
Algemene Conclusie en Advies aan Eurocommissaris Vălean................................114
Beantwoordingskader voor juridische toetsing.......................................................115
Wetgeving............................................................................................................................115
algemeen..........................................................................................................................115
De gewone wetgevingsprocedure, art. 294 VWEU............................................................116
Belangrijke rol van de Commissie in twee opzichten.....................................................117
Rol in de 2de lezing: besluitvorming door de Raad afhankelijk van advies EC (art.
294(9) VWEU)..........................................................................................................117
Overzicht: sterke positie van de Commissie..............................................................117
Bijzondere wetgevingsprocedure......................................................................................118
Uitzonderlijke intrekkingsbevoegdheid van voorstel door EC...........................................118
Wetgevingsprocedures en besluitvorming binnen de EU: onderscheid, transparantie en
bevoegdheidsverdeling.....................................................................................................119
Bijzondere wetgevingsprocedure die in elke relevante rechtsbasis ad hoc wordt bepaald
..........................................................................................................................................120
Niet-wetgevingshandelingen................................................................................................121
Gedelegeerde handelingen...............................................................................................121
Functie: wetgeving aanvullen of wijzigen......................................................................121
Begrip: Essentiële en niet-essentiële elementen...........................................................121
In abstracto................................................................................................................121
In concreto: de Taxonomieverordening......................................................................121
Procedurele waarborgen............................................................................................122
Algemene procedurele waarborg: toezicht op gedelegeerde handelingen.............122
Eerste controlemechanisme: voorafgaande goedkeuring (reflectieperiode)..........122
Tweede controlemechanisme: intrekking van delegatie.........................................122
Praktische toepassing & evaluatie van de controlemechanismen..........................122
Uitzonderlijk instrument: terugtrekkingsrecht van de Commissie..........................123
Conclusie.................................................................................................................123
Uitvoeringshandeling, art. 292(1) VWEU...........................................................................123
Functie: EU-wetgeving uitvoeren...................................................................................123
Uitvoeringshandelingen door de Raad (grenzen)..........................................................124
Uitvoeringshandelingen door de Commissie (grenzen).................................................124
Controlemechanismen op uitvoeringshandelingen........................................................124
Concreet voorbeeld: vliegtuigmaatschappij..................................................................125
1. Wetgevend kader en bevoegdheidsverdeling.....................................................125
2. Gedelegeerde handelingen: actualisatie van de criteria.....................................126
3. Uitvoeringshandelingen: toepassing op concrete luchtvaartmaatschappijen.....126
4. Samenspel tussen de drie instrumenten............................................................126
Conclusie.................................................................................................................127
Overige niet-wetgevingshandelingen...............................................................................127
Internationale akkoorden...............................................................................................127
Het sluiten van een IA: besluitvorming, art. 218 VWEU.............................................127
Besluitvormingsproces voor het sluiten van een IA (artikel 218 VWEU):................127
Bevoegdheidsverdeling: Commissie, Raad en Parlement.......................................128
Hiërarchie der rechtsnormen...............................................................................................128
4
Actualiteit..........................................................................................................10
De impact van Trumps handelsoorlogen op België en de Europese Unie..............................10
De actualisering van de Europese klimaatwet: besluitvorming en doelstellingen.................10
De Slowaakse koers naar Rusland: EU-instrumenten en juridische grenzen.........................11
Handelsconflicten met de VS: hoe kan de EU reageren op Trumps tarieven?.......................12
De toekomst van de Europese Defensie: een noodzaak voor strategische autonomie?........13
Zorgen over de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht in de heden van mirgratiebeleid
en rechtsstaat........................................................................................................................14
De EU, Rwanda en het grondstoffenakkoord: politieke en juridische overwegingen.............15
De besluitvorming binnen de EU en de invloed van lidstaten op sancties tegen rusland......16
Historische rol VS in EU-integratie.........................................................................................17
No progress on Russia sanctions roll-over.............................................................................19
800 miljard of 150 miljard voor defensieplan?.......................................................................21
Uiteenzetting van minderjarige EU-onderdanen via hun ouders: vergelijking tussen de VS en
de EU, en de relevantie van de zambrano-uitspraak.............................................................23
EU-regulering, greenwashing en de rol van ESMA: juridische vragen rond softlaw en
duurzaamheid van financiële producten................................................................................24
Verkoop van nationaliteit door Malta en de impact op het EU-burgerschap: arrest Commissie
tegen Malta............................................................................................................................25
Inleiding.............................................................................................................27
Het belang van het EU-recht..................................................................................................27
Niche...................................................................................................................................27
Recente belangrijke arresten HvJ: EU-recht is niet enkel meer economisch.......................27
Korte geschiedenis.................................................................................................................29
Vrede van Westfalen, 1648.................................................................................................30
Ontwikkeling in de 19de en 20ste eeuw.................................................................................30
De samenwerkingen........................................................................................................31
WO II...................................................................................................................................32
EGKS, waarom werkte dit wel?........................................................................................32
De supranationale kenmerken van de EU (vs andere IO’s).............................................33
De Europese Commissie...............................................................................................33
De Raad van de EU.......................................................................................................33
Europees parlement.....................................................................................................33
Hof Van Justitie van de EU............................................................................................33
Voorrang en doorwerking van EU-recht.......................................................................34
Korte geschiedenis EU – verdieping....................................................................................34
Traité cadre & traité loi....................................................................................................34
Van functionele logica naar neo-functionele logica............................................................35
Spill-over..........................................................................................................................35
Evolutie van Europese verdragen....................................................................................36
Het Verdrag van Maastricht (1992).................................................................................36
GBVB en JBZ: twee nieuwe samenwerkingsdomeinen naast de EG................................37
Drie rode draden doorheen de verdragswijzigingen........................................................37
Uitbreiding..........................................................................................................................38
Het ontstaan en de diversificatie van de Europese samenwerkingsverbanden..............38
EU (douane-unie) vs EVA.................................................................................................39
Verschil tussen douane-unie en vrijhandelszone.............................................................40
Fictief voorbeeld: de Benelux-landen..............................................................................40
Brexit...................................................................................................................................41
Procedure: intrede in EU (art. 49 VEU)............................................................................41
Uittreding (art. 50 VEU)...................................................................................................42
Toepassing: brexit........................................................................................................43
,De nieuwe en autonome rechtsorde – art. 7 VEU...................................................44
De nieuwe en autonome rechtsorde.....................................................................................44
Wat is de EU?......................................................................................................................44
Is de EU dan een staat of een superstaat?..........................................................................44
Waarom is de EU sui generis?.............................................................................................45
Waar komen de unieke kenmerken vandaan?.............................................................45
De EU is een ‘nieuwe en autonome rechtsorde’, hoewel dit niet in EU-verdragen staat....46
Van Gend & Loos.............................................................................................................46
Zelfde logica in................................................................................................................50
Costa v. ENEL...............................................................................................................50
Commissie v. Luxemburg & België...............................................................................50
Toepassing van de voorrangsregel op grondwettelijk recht.........................................51
Lex posterior non derogat legi priori............................................................................51
Monistisch vs. dualistisch systeem...............................................................................51
Popławski-zaak (2019, C-573/17).................................................................................51
Reactie van de nationale rechters op die autonomie claim.............................................53
BE Hof van Cassatie – Le Ski, 1971..............................................................................53
BE Raad van State – Orfinger, 1996.............................................................................53
BE Grondwettelijk Hof...................................................................................................54
Besluit..............................................................................................................................56
Waarden van de unie.............................................................................................................56
Rechtsgrondslag.................................................................................................................57
Wat als de lidstaten na toetreding afglijden?......................................................................57
Repubblika.......................................................................................................................58
Non-regressiebeginsel.........................................................................................................58
Hongarije t. Raad.............................................................................................................58
Commissie v. Hongarije...................................................................................................59
Art. 7 VEU............................................................................................................................59
Procedure I gestart tegen Hongarije door EP in 2018..................................................60
Procedure I gestart tegen Polen door Commissie in 2017............................................61
EU-kader voor het versterken van de rechtsstaat...........................................................61
Jaarlijks rechtssdialoog tussen lidstaten..........................................................................62
Het conditionaliteitsmechanisme....................................................................................63
De instellingen...................................................................................................65
De EU instellingen..................................................................................................................65
Art. 13 VEU..........................................................................................................................65
Het Europees Parlement........................................................................................................66
Historiek van het EP............................................................................................................66
Kieswet 1976.......................................................................................................................66
Nationale variaties binnen de Europese verkiezingen.....................................................67
Wijzigingen in de kieswet................................................................................................67
Verkiezingen.......................................................................................................................68
Europese kieskring..........................................................................................................68
Democratisch deficit en opkomstcijfers...........................................................................69
Samenstelling EP.................................................................................................................70
Zetelverdeling in het EP...................................................................................................70
Degressieve evenredigheid.............................................................................................71
Democratische reflectie: is dit systeem eerlijk?...........................................................71
De huidige verdeling in concreto.....................................................................................72
Werking...............................................................................................................................73
Besluitvorming, art. 231 VWEU...........................................................................................73
Bevoegdheden....................................................................................................................74
Wetgeving........................................................................................................................74
Begroting.........................................................................................................................75
Controle op Commissie....................................................................................................76
De Europese raad...................................................................................................................77
Samenstelling.....................................................................................................................77
Bevoegdheden....................................................................................................................78
Besluitvorming....................................................................................................................78
Verdieping...........................................................................................................................79
2
, Voorbeeld examenvraag.....................................................................................................79
De Raad van Europa..............................................................................................................80
Samenstelling.....................................................................................................................80
Besluitvorming....................................................................................................................81
QMV (basisregel) – voorstel van de Commissie...............................................................81
Aparte berekening QMV...................................................................................................82
COREPER..........................................................................................................................82
Onthoudingen in QMV werken anders dan bij unanimiteitsregel (!!!).............................82
Bevoegdheden....................................................................................................................83
EU-beleid (m.u.v. mededingingsbeleid en staatssteun)..................................................83
Wetgevingsprocedures (cfr. besluitvorming)......................................................................83
Begroting (zie bespreking bij EP)........................................................................................84
De Europese Commissie........................................................................................................84
Samenstelling.....................................................................................................................84
Benoemingen......................................................................................................................85
Commissievoorzitter........................................................................................................85
Andere leden van de Commissie.....................................................................................86
Politieke dynamiek en ontslag......................................................................................87
Verlies van functie........................................................................................................87
Besluitvorming....................................................................................................................87
Collegiaal karakter van de Commissie.............................................................................87
Beslissingsprocedures.....................................................................................................88
EU-administratie..................................................................................................................88
Permanente administratie...............................................................................................88
Agentschappen................................................................................................................89
Uitvoerende agentschappen............................................................................................89
Gedecentraliseerde agentschappen................................................................................89
Grenzen aan bevoegdheden............................................................................................89
Bevoegdheden....................................................................................................................90
Wetgeving........................................................................................................................90
Uitvoeren van wetgeving.................................................................................................92
Controle op naleving: lidstaten en ondernemingen.........................................................92
Externe vertegenwoordiging (ex-casusvraag) !!.............................................................92
casus............................................................................................................................93
Institutioneel bestel van de EU...........................................................................................94
Besluitvorming...................................................................................................95
Beginsel van toegewezen bevoegdheden..............................................................................96
Rechtsbasis.........................................................................................................................96
Nuanceringen van het beginsel van de toegewezen bevoegdheden..............................97
Impliciete bevoegdheden.............................................................................................97
Kaderverdragen............................................................................................................98
Horizontale verdragsbepalingen......................................................................................99
Naleving van het beginsel in de praktijk........................................................................101
Bevoegdheidscatalogus....................................................................................................101
Gedeelde bevoegdheden in concreto............................................................................101
Ondersteunende bevoegdheden in concreto.................................................................101
! Handelsbeleid..............................................................................................................101
Opgelet..........................................................................................................................102
Rechtsbasistest.................................................................................................................102
Hoe kiest men de juiste rechtsbasis?............................................................................102
Wat als uit doel, inhoud en context niet eenduidig één rechtbasis naar voren komt?. .103
Wat als beide doelen/compenenten even belangrijk zijn?.............................................103
Problemen met de compatibiliteit..............................................................................104
wat als er geen rechtsbasis te vinden is in de verdragen, ondanks de ‘zachte’ variant
van het beginsel?...........................................................................................................105
Verdragswijziging..............................................................................................................105
Drie verschillende verdragswijzigingsprocedures, art. 48 VEU......................................105
Gewone verdragswijzigingsprocedure....................................................................106
Vereenvoudigde wijzigingsprocedures....................................................................106
Subsidiariteitsbeginsel.........................................................................................................107
Definitie.............................................................................................................................107
3
, In concreto........................................................................................................................107
Subsidiariteitstoets: moet dit op EU-niveau geregeld worden, of laat men dit beter over
aan de lidstaten?...........................................................................................................108
In de praktijk..............................................................................................................108
Poging tot wijziging van subsidiariteitstoets: toevoeging van de ‘rode kaart’...........108
Evenredigheidsbeginsel.......................................................................................................109
Definitie.............................................................................................................................109
3 componenten.................................................................................................................109
Voorbeeldmaatregelen (ex)...........................................................................................110
daadwerkelijk voorbeeld: sancties t. Rusland............................................................111
Nuttige bespreking van de 3 elementen....................................................................111
(EX) Casus: bevoegdheidsuitoefening...............................................................................112
Issue..............................................................................................................................112
Bevoegdheidsverdeling binnen de EU: Welke regels zijn relevant?........................112
Stap 1: Identificatie van de rechtsbasis..................................................................113
Stap 2: Subsidiariteitsbeginsel – Artikel 5(3) VEU...................................................113
Stap 3: Evenredigheidsbeginsel – Artikel 5(4) VEU.................................................114
Algemene Conclusie en Advies aan Eurocommissaris Vălean................................114
Beantwoordingskader voor juridische toetsing.......................................................115
Wetgeving............................................................................................................................115
algemeen..........................................................................................................................115
De gewone wetgevingsprocedure, art. 294 VWEU............................................................116
Belangrijke rol van de Commissie in twee opzichten.....................................................117
Rol in de 2de lezing: besluitvorming door de Raad afhankelijk van advies EC (art.
294(9) VWEU)..........................................................................................................117
Overzicht: sterke positie van de Commissie..............................................................117
Bijzondere wetgevingsprocedure......................................................................................118
Uitzonderlijke intrekkingsbevoegdheid van voorstel door EC...........................................118
Wetgevingsprocedures en besluitvorming binnen de EU: onderscheid, transparantie en
bevoegdheidsverdeling.....................................................................................................119
Bijzondere wetgevingsprocedure die in elke relevante rechtsbasis ad hoc wordt bepaald
..........................................................................................................................................120
Niet-wetgevingshandelingen................................................................................................121
Gedelegeerde handelingen...............................................................................................121
Functie: wetgeving aanvullen of wijzigen......................................................................121
Begrip: Essentiële en niet-essentiële elementen...........................................................121
In abstracto................................................................................................................121
In concreto: de Taxonomieverordening......................................................................121
Procedurele waarborgen............................................................................................122
Algemene procedurele waarborg: toezicht op gedelegeerde handelingen.............122
Eerste controlemechanisme: voorafgaande goedkeuring (reflectieperiode)..........122
Tweede controlemechanisme: intrekking van delegatie.........................................122
Praktische toepassing & evaluatie van de controlemechanismen..........................122
Uitzonderlijk instrument: terugtrekkingsrecht van de Commissie..........................123
Conclusie.................................................................................................................123
Uitvoeringshandeling, art. 292(1) VWEU...........................................................................123
Functie: EU-wetgeving uitvoeren...................................................................................123
Uitvoeringshandelingen door de Raad (grenzen)..........................................................124
Uitvoeringshandelingen door de Commissie (grenzen).................................................124
Controlemechanismen op uitvoeringshandelingen........................................................124
Concreet voorbeeld: vliegtuigmaatschappij..................................................................125
1. Wetgevend kader en bevoegdheidsverdeling.....................................................125
2. Gedelegeerde handelingen: actualisatie van de criteria.....................................126
3. Uitvoeringshandelingen: toepassing op concrete luchtvaartmaatschappijen.....126
4. Samenspel tussen de drie instrumenten............................................................126
Conclusie.................................................................................................................127
Overige niet-wetgevingshandelingen...............................................................................127
Internationale akkoorden...............................................................................................127
Het sluiten van een IA: besluitvorming, art. 218 VWEU.............................................127
Besluitvormingsproces voor het sluiten van een IA (artikel 218 VWEU):................127
Bevoegdheidsverdeling: Commissie, Raad en Parlement.......................................128
Hiërarchie der rechtsnormen...............................................................................................128
4
