Inhoud
1 Digitale overheid......................................................................................................................................1
1.1 Waarden – C. Hood...........................................................................................................................1
1.2 Evolutie in de manier waarop IT ingezet wordt in de overheid.........................................................1
1.3 Geen of-of verhaal.............................................................................................................................1
2 E-government...........................................................................................................................................1
2.1 Evolutie in definitie in e-government................................................................................................1
2.1.1 Definitie Wirtz en Piehler...........................................................................................................2
2.1.2 Belang van E-governement.........................................................................................................2
2.1.3 Belangrijke relaties binnen e-government.................................................................................2
2.1.4 Voor- en nadelen van e-government..........................................................................................2
2.1.5 Verschil tussen e-government en e-governance........................................................................2
2.1.6 Indeling volgens Wirtz en Daiser................................................................................................3
2.2 Evolutie in begrippen........................................................................................................................3
1 Structuur van de federale overheid..........................................................................................................4
1.1 Digitalisering in de structuur – vroeger.............................................................................................4
1.2 Digitalisering in de structuur – nu.....................................................................................................5
2 Structuur van de Vlaamse overheid.........................................................................................................5
2.1 Digitalisering in de structuur – vroeger.............................................................................................7
2.2 Digitalisering in de structuur – nu...................................................................................................12
2.3 Vergelijking federaal – vlaams.........................................................................................................13
2.3.1 Ontwikkeling definitie e-government vaststellen in Vlaamse overheid....................................13
3 Lokaal niveau..........................................................................................................................................15
3.1 Waarom digitaal?............................................................................................................................15
3.2 Wat betekent digitale dienstverlening?..........................................................................................15
3.3 Wat betekent digitale transformatie voor Maldegem?...................................................................15
3.3.1 Hoe verloopt die digitalisatie?..................................................................................................16
1 Digitale overheid....................................................................................................................................17
1.1 TED talk...........................................................................................................................................17
1.2 OESO...............................................................................................................................................17
1.2.1 Digital ‘by design’.....................................................................................................................17
1.2.2 Data gedreven..........................................................................................................................18
1.2.3 Overheid als platform...............................................................................................................18
1.2.4 Open.........................................................................................................................................19
1
, 1.2.5 Gebruikers gestuurd.................................................................................................................19
1.2.6 Proactief...................................................................................................................................19
2 VDAB case..............................................................................................................................................20
2.1 Wat is digitale transformatie volgens Vial?.....................................................................................20
2.2 Definitie digitale transformatie volgens Vial...................................................................................21
2.2.1 Wat zijn de kernideeën van de definitie?.................................................................................21
2.2.2 Hoe werd deze definitie bekomen?..........................................................................................21
3 Digitale transformatie: bredere blik.......................................................................................................24
3.1 Onderzoeksdoelstelling: Mergel......................................................................................................24
3.2 Onderzoeksvragen...........................................................................................................................24
3.3 Onderzoeksresultaten.....................................................................................................................24
3.4 Voorwerp van de digitale transformatie.........................................................................................24
3.5 Hoe transformeren?........................................................................................................................24
3.6 Doel van digitaal transformeren......................................................................................................24
3.7 Opsplitsing van digitalisering volgens Mergel.................................................................................25
4 Digital Era Governance...........................................................................................................................25
4.1 Paradigmaverschuiving: NPM DEG.................................................................................................25
5 GC: elektronische dienstverlening..........................................................................................................26
5.1 Sociale sector..................................................................................................................................26
5.1.1 Verwachtingen binnen de sociale sector van de burger/werkgever........................................26
5.1.2 Wat hoopt de overheid nu van die dienstverlening?................................................................26
5.2 Toepassing in de sociale sector: Kruispuntbank van de Sociale Zekerheid......................................26
5.2.1 Wat doet de KSZ?.....................................................................................................................26
5.2.2 Netwerk met basisdiensten......................................................................................................26
5.2.3 Procesvereenvoudiging............................................................................................................27
5.3 Kruispuntbankmodel.......................................................................................................................27
5.4 Uitdagingen.....................................................................................................................................27
5.5 Besluit..............................................................................................................................................29
5.6 Bijlagen............................................................................................................................................29
1 Inleiding..................................................................................................................................................30
1.1 Wat als we bv. de subsidies uniform gaan organiseren?.................................................................30
1.2 Er is meer dan alleen subsidies….....................................................................................................30
2 Interoperabiliteit....................................................................................................................................30
3 Processen en procesmanagement.........................................................................................................31
3.1 Definitie...........................................................................................................................................31
2
, 3.2 Soorten processen...........................................................................................................................31
3.3 Waarom procesmanagement?........................................................................................................32
3.4 5 stappen procesmanagement........................................................................................................32
3.4.1 Stap 1 – screenen.....................................................................................................................32
3.4.2 Stap 2 – modelleren.................................................................................................................32
3.4.3 Stap 3 – optimaliseren..............................................................................................................41
3.4.4 Stap 4 – implementeren...........................................................................................................43
3.4.5 Stap 5 – meten en monitoren...................................................................................................43
1 User-centric............................................................................................................................................44
1.1 Human-centered design..................................................................................................................44
1.1.1 Wat is human-centered design?...............................................................................................44
1.1.2 Wat zijn belangrijke skills en competenties voor human-centered design?.............................44
2 GC – EY...................................................................................................................................................45
2.1 Wie is EY?........................................................................................................................................45
2.2 Introductie case...............................................................................................................................45
2.3 Design thinking................................................................................................................................47
2.3.1 Algemene take-aways..............................................................................................................47
2.3.2 Waarom design thinking en wanneer kan je het gebruiken?...................................................47
2.3.3 Wanneer kan je het NIET gebruiken?.......................................................................................47
2.3.4 3 principes................................................................................................................................48
2.3.5 Triple diamond plan van aanpak bij DT....................................................................................48
2.3.6 Ondersteunende instrumenten bij DT......................................................................................49
2.4 Design thinking in case....................................................................................................................50
2.5 Wrap-up case..................................................................................................................................51
1 Overheid als platform = GAAP................................................................................................................52
1.1 Elementen van GAAP.......................................................................................................................52
2 Definitie GAAP........................................................................................................................................53
2.1 Componenten van de definitie........................................................................................................53
3 Gastspreker mijn burgerprofiel..............................................................................................................53
3.1 Algemeen........................................................................................................................................53
3.2 Situatie en doel...............................................................................................................................53
3.3 Strategie..........................................................................................................................................54
3.4 Bouwstenen....................................................................................................................................54
3.5 Uitkomst..........................................................................................................................................55
3.5.1 Mijn burgerprofiel is met volgende elementen opgebouwd....................................................55
3
, 3.5.2 Voorbeeld MBP; mobiliteit terugkommoment vastleggen (user-journey mobiliteit)...............55
3.5.3 Wat als je als burger iets wilt aanvragen?................................................................................55
3.5.4 BACKend...................................................................................................................................57
3.5.5 Lokaal ‘MBP’.............................................................................................................................57
3.6 Voordelen door samen te werken?.................................................................................................57
1 AI – GC Digitaal Vlaanderen: gebruik van AI binnen OH.........................................................................58
1.1.1 AI heeft een lange voorgeschiedenis........................................................................................58
1.1.2 Verklaring van het succes van AI en gevolgen..........................................................................58
1.1.3 Problemen met generatieve AI.................................................................................................58
1.1.4 Toepassingen van generatieve AI in OH...................................................................................59
1.1.5 Toekomst gen AI.......................................................................................................................59
1.2 AI – GC VO: AI Experticecentrum.....................................................................................................59
1.2.1 Context.....................................................................................................................................59
1.2.2 Missie.......................................................................................................................................60
1.2.3 5 doelstellingen........................................................................................................................60
1.2.4 Principes...................................................................................................................................60
2 Agile.......................................................................................................................................................60
2.1 Waterfall project management.......................................................................................................60
2.2 Betekenis voor de OH......................................................................................................................61
2.3 Waarom waterfall vaak gebruikt in de overheid?...........................................................................61
2.4 Omgekeerde van waterfall Agile....................................................................................................61
2.4.1 Proces van Agile.......................................................................................................................62
2.4.2 Voordelen van Agile.................................................................................................................62
2.4.3 Agile vs Waterfall – belangrijk om te weten als:.......................................................................62
2.5 GC – VLAIO Agile werken in de praktijk: het experiment.................................................................62
2.5.1 Sandbox Vlaanderen.................................................................................................................62
2.5.2 Nieuwe aanpak design sprint en dubble diamond ...................................................................63
2.5.3 Conclusies.................................................................................................................................63
1 Ethiek.....................................................................................................................................................65
1.1 Wat is ethiek?..................................................................................................................................65
1.2 Ethiek in de overheid.......................................................................................................................65
1.3 Ethiek in de digitale overheid..........................................................................................................65
1.4 Waarom is ethiek belangrijk in de overheid?..................................................................................65
1.5 Ethische overwegingen voor de digitale overheid...........................................................................65
2 Privacy....................................................................................................................................................67
4
, 2.1 Wat is privacy?................................................................................................................................67
2.2 Wie vertrouwen de burgers het meest?..........................................................................................68
2.2.1 Privacy calculus.........................................................................................................................68
2.2.2 Privacy concerns.......................................................................................................................68
2.3 Uitdagingen.....................................................................................................................................69
1 Onderscheid...........................................................................................................................................70
2 Werken op verschillende manieren.......................................................................................................70
3 Voorwaarden om proactieve dienstverlening op te zetten....................................................................70
4 Hoe werkt het (in Gent)..........................................................................................................................71
5 Belangrijke nuance binnen de proactieve dienstverlening in Gent........................................................71
6 Uitdagingen - Of misschien oplossingen?...............................................................................................72
7 Toepassing bouwblokken op deze case.................................................................................................73
5
, Digitale overheid
1 Digitale overheid
1.1 Waarden – C. Hood
1.2 Evolutie in de manier waarop IT ingezet wordt in de overheid
1.3 Geen of-of verhaal
2 E-government
Vb. website lokaal bestuur, digitale sleutels voor sterke authenticatie en gemeente zonder
gemeentehuis
2.1 Evolutie in definitie in e-government
Verwijst naar het gebruik van digitale technologieën, m.n. het internet, om overheidsdiensten en
informatie toegankelijker, efficiënter en effectiever aan te bieden aan burgers.
1
1 Digitale overheid......................................................................................................................................1
1.1 Waarden – C. Hood...........................................................................................................................1
1.2 Evolutie in de manier waarop IT ingezet wordt in de overheid.........................................................1
1.3 Geen of-of verhaal.............................................................................................................................1
2 E-government...........................................................................................................................................1
2.1 Evolutie in definitie in e-government................................................................................................1
2.1.1 Definitie Wirtz en Piehler...........................................................................................................2
2.1.2 Belang van E-governement.........................................................................................................2
2.1.3 Belangrijke relaties binnen e-government.................................................................................2
2.1.4 Voor- en nadelen van e-government..........................................................................................2
2.1.5 Verschil tussen e-government en e-governance........................................................................2
2.1.6 Indeling volgens Wirtz en Daiser................................................................................................3
2.2 Evolutie in begrippen........................................................................................................................3
1 Structuur van de federale overheid..........................................................................................................4
1.1 Digitalisering in de structuur – vroeger.............................................................................................4
1.2 Digitalisering in de structuur – nu.....................................................................................................5
2 Structuur van de Vlaamse overheid.........................................................................................................5
2.1 Digitalisering in de structuur – vroeger.............................................................................................7
2.2 Digitalisering in de structuur – nu...................................................................................................12
2.3 Vergelijking federaal – vlaams.........................................................................................................13
2.3.1 Ontwikkeling definitie e-government vaststellen in Vlaamse overheid....................................13
3 Lokaal niveau..........................................................................................................................................15
3.1 Waarom digitaal?............................................................................................................................15
3.2 Wat betekent digitale dienstverlening?..........................................................................................15
3.3 Wat betekent digitale transformatie voor Maldegem?...................................................................15
3.3.1 Hoe verloopt die digitalisatie?..................................................................................................16
1 Digitale overheid....................................................................................................................................17
1.1 TED talk...........................................................................................................................................17
1.2 OESO...............................................................................................................................................17
1.2.1 Digital ‘by design’.....................................................................................................................17
1.2.2 Data gedreven..........................................................................................................................18
1.2.3 Overheid als platform...............................................................................................................18
1.2.4 Open.........................................................................................................................................19
1
, 1.2.5 Gebruikers gestuurd.................................................................................................................19
1.2.6 Proactief...................................................................................................................................19
2 VDAB case..............................................................................................................................................20
2.1 Wat is digitale transformatie volgens Vial?.....................................................................................20
2.2 Definitie digitale transformatie volgens Vial...................................................................................21
2.2.1 Wat zijn de kernideeën van de definitie?.................................................................................21
2.2.2 Hoe werd deze definitie bekomen?..........................................................................................21
3 Digitale transformatie: bredere blik.......................................................................................................24
3.1 Onderzoeksdoelstelling: Mergel......................................................................................................24
3.2 Onderzoeksvragen...........................................................................................................................24
3.3 Onderzoeksresultaten.....................................................................................................................24
3.4 Voorwerp van de digitale transformatie.........................................................................................24
3.5 Hoe transformeren?........................................................................................................................24
3.6 Doel van digitaal transformeren......................................................................................................24
3.7 Opsplitsing van digitalisering volgens Mergel.................................................................................25
4 Digital Era Governance...........................................................................................................................25
4.1 Paradigmaverschuiving: NPM DEG.................................................................................................25
5 GC: elektronische dienstverlening..........................................................................................................26
5.1 Sociale sector..................................................................................................................................26
5.1.1 Verwachtingen binnen de sociale sector van de burger/werkgever........................................26
5.1.2 Wat hoopt de overheid nu van die dienstverlening?................................................................26
5.2 Toepassing in de sociale sector: Kruispuntbank van de Sociale Zekerheid......................................26
5.2.1 Wat doet de KSZ?.....................................................................................................................26
5.2.2 Netwerk met basisdiensten......................................................................................................26
5.2.3 Procesvereenvoudiging............................................................................................................27
5.3 Kruispuntbankmodel.......................................................................................................................27
5.4 Uitdagingen.....................................................................................................................................27
5.5 Besluit..............................................................................................................................................29
5.6 Bijlagen............................................................................................................................................29
1 Inleiding..................................................................................................................................................30
1.1 Wat als we bv. de subsidies uniform gaan organiseren?.................................................................30
1.2 Er is meer dan alleen subsidies….....................................................................................................30
2 Interoperabiliteit....................................................................................................................................30
3 Processen en procesmanagement.........................................................................................................31
3.1 Definitie...........................................................................................................................................31
2
, 3.2 Soorten processen...........................................................................................................................31
3.3 Waarom procesmanagement?........................................................................................................32
3.4 5 stappen procesmanagement........................................................................................................32
3.4.1 Stap 1 – screenen.....................................................................................................................32
3.4.2 Stap 2 – modelleren.................................................................................................................32
3.4.3 Stap 3 – optimaliseren..............................................................................................................41
3.4.4 Stap 4 – implementeren...........................................................................................................43
3.4.5 Stap 5 – meten en monitoren...................................................................................................43
1 User-centric............................................................................................................................................44
1.1 Human-centered design..................................................................................................................44
1.1.1 Wat is human-centered design?...............................................................................................44
1.1.2 Wat zijn belangrijke skills en competenties voor human-centered design?.............................44
2 GC – EY...................................................................................................................................................45
2.1 Wie is EY?........................................................................................................................................45
2.2 Introductie case...............................................................................................................................45
2.3 Design thinking................................................................................................................................47
2.3.1 Algemene take-aways..............................................................................................................47
2.3.2 Waarom design thinking en wanneer kan je het gebruiken?...................................................47
2.3.3 Wanneer kan je het NIET gebruiken?.......................................................................................47
2.3.4 3 principes................................................................................................................................48
2.3.5 Triple diamond plan van aanpak bij DT....................................................................................48
2.3.6 Ondersteunende instrumenten bij DT......................................................................................49
2.4 Design thinking in case....................................................................................................................50
2.5 Wrap-up case..................................................................................................................................51
1 Overheid als platform = GAAP................................................................................................................52
1.1 Elementen van GAAP.......................................................................................................................52
2 Definitie GAAP........................................................................................................................................53
2.1 Componenten van de definitie........................................................................................................53
3 Gastspreker mijn burgerprofiel..............................................................................................................53
3.1 Algemeen........................................................................................................................................53
3.2 Situatie en doel...............................................................................................................................53
3.3 Strategie..........................................................................................................................................54
3.4 Bouwstenen....................................................................................................................................54
3.5 Uitkomst..........................................................................................................................................55
3.5.1 Mijn burgerprofiel is met volgende elementen opgebouwd....................................................55
3
, 3.5.2 Voorbeeld MBP; mobiliteit terugkommoment vastleggen (user-journey mobiliteit)...............55
3.5.3 Wat als je als burger iets wilt aanvragen?................................................................................55
3.5.4 BACKend...................................................................................................................................57
3.5.5 Lokaal ‘MBP’.............................................................................................................................57
3.6 Voordelen door samen te werken?.................................................................................................57
1 AI – GC Digitaal Vlaanderen: gebruik van AI binnen OH.........................................................................58
1.1.1 AI heeft een lange voorgeschiedenis........................................................................................58
1.1.2 Verklaring van het succes van AI en gevolgen..........................................................................58
1.1.3 Problemen met generatieve AI.................................................................................................58
1.1.4 Toepassingen van generatieve AI in OH...................................................................................59
1.1.5 Toekomst gen AI.......................................................................................................................59
1.2 AI – GC VO: AI Experticecentrum.....................................................................................................59
1.2.1 Context.....................................................................................................................................59
1.2.2 Missie.......................................................................................................................................60
1.2.3 5 doelstellingen........................................................................................................................60
1.2.4 Principes...................................................................................................................................60
2 Agile.......................................................................................................................................................60
2.1 Waterfall project management.......................................................................................................60
2.2 Betekenis voor de OH......................................................................................................................61
2.3 Waarom waterfall vaak gebruikt in de overheid?...........................................................................61
2.4 Omgekeerde van waterfall Agile....................................................................................................61
2.4.1 Proces van Agile.......................................................................................................................62
2.4.2 Voordelen van Agile.................................................................................................................62
2.4.3 Agile vs Waterfall – belangrijk om te weten als:.......................................................................62
2.5 GC – VLAIO Agile werken in de praktijk: het experiment.................................................................62
2.5.1 Sandbox Vlaanderen.................................................................................................................62
2.5.2 Nieuwe aanpak design sprint en dubble diamond ...................................................................63
2.5.3 Conclusies.................................................................................................................................63
1 Ethiek.....................................................................................................................................................65
1.1 Wat is ethiek?..................................................................................................................................65
1.2 Ethiek in de overheid.......................................................................................................................65
1.3 Ethiek in de digitale overheid..........................................................................................................65
1.4 Waarom is ethiek belangrijk in de overheid?..................................................................................65
1.5 Ethische overwegingen voor de digitale overheid...........................................................................65
2 Privacy....................................................................................................................................................67
4
, 2.1 Wat is privacy?................................................................................................................................67
2.2 Wie vertrouwen de burgers het meest?..........................................................................................68
2.2.1 Privacy calculus.........................................................................................................................68
2.2.2 Privacy concerns.......................................................................................................................68
2.3 Uitdagingen.....................................................................................................................................69
1 Onderscheid...........................................................................................................................................70
2 Werken op verschillende manieren.......................................................................................................70
3 Voorwaarden om proactieve dienstverlening op te zetten....................................................................70
4 Hoe werkt het (in Gent)..........................................................................................................................71
5 Belangrijke nuance binnen de proactieve dienstverlening in Gent........................................................71
6 Uitdagingen - Of misschien oplossingen?...............................................................................................72
7 Toepassing bouwblokken op deze case.................................................................................................73
5
, Digitale overheid
1 Digitale overheid
1.1 Waarden – C. Hood
1.2 Evolutie in de manier waarop IT ingezet wordt in de overheid
1.3 Geen of-of verhaal
2 E-government
Vb. website lokaal bestuur, digitale sleutels voor sterke authenticatie en gemeente zonder
gemeentehuis
2.1 Evolutie in definitie in e-government
Verwijst naar het gebruik van digitale technologieën, m.n. het internet, om overheidsdiensten en
informatie toegankelijker, efficiënter en effectiever aan te bieden aan burgers.
1