Bouwcomfort 1 – SANITARIE INSTALLATIES TOEVOER
- Sanitaire toevoer
o Doel
▪ Lichaamreiniging
▪ Lichaamsuitscheiding
▪ Wasactiviteiten
▪ Kookactiviteit
▪ Blusinstallaties
o Onderscheid tussen 3 ruimtes
▪ Toetselruimte = waar de opwekkingseenheid voor SWW staat (bv. Boiler )
▪ Gebruiksruimte = ruimte waar het toetstel dat bij de gebruiker brengt, staat. BV
lavabo in een badkamer
▪ Circulatieruimte = de verbinding tussen het punt in het gebouw waar het water
binnen komt en het punt waar het water gebruikt wordt.
o Impact op het gebouw
▪ Niet gravitair = maakt gebruik van waterdruk
▪ Dus de leidingen moet niet onder helling geplaatst
▪ De leidingen worden wel geplaatst in het vloerpakket en in de kokers
▪ Dunnere diameter dan afvoer -> leidingen staat vollledig gevuld en onder druk
▪ Risico op stromend stromingsgeluid
▪ Lekken + condensatie -> schade gebouw
- Drinkwatervoorziening
o Betrouwbare en performance drinkwaterinstallaties ontwerpen
▪ Een performante drinkwaterinstallaties levert
• Constant kwaliteitsvol water
• Geruisloos
• Zonder verstoringen
Deze prestaties gaan gepaard met zorgvuldige technische keuze en het strikt
naleven van specifieke regelgeving.
o Reglementen en voorschriften
Algemene uitvoeringsvoorschriften bepaald door buildwise
De waterlevingsmaatschappij hanteert eigen reglementering
o Doel van deze reglementering i.v.m waterverdeling
▪ Drinkwater op zodanig manier verdelen dat het niet kan verontreinigd worden
door het binnenste
▪ Schade en storingen voorkomen
->min eisen i.v.m installatie
o Herkomst van het drinkwater
▪ Openbaar drinkwaterdistribustienet : wordt gevoed door water uit verschillende
bronnen die door de beheerder gezuiverd wordt
▪ Winplaats (bv. Put ) waarvan drinkbaarheid door overheid is erkend
▪ Winplaats waarvan water als drinkbaar wordt erkend na aangepaste
behandeling
Drinkwater moet voldoen aan strenge wettelijke kwalitieiteisen
1
,o Belang van de hygiënische waterkwaliteit :
Overlijdens ten gevolge van de legionairsziekte vormen in ons land – na brand en
koolstofmonoxidevergiftiging – de derde belangrijke gebouwgerelateerde doodsoorzaak
Legionella vermijden : koud water blijft koud , warm blijft warm
▪ Geen koudewaterleidingen installeren in warme zones of naast warme leidingen
▪ Koudewaterleidingen voldoende isoleren
▪ Koud water in de leidingen regelmatig verversen
▪ Legionellarun voor SWW : periodiek verwarmen naar 60°c
o Drinkbaar water moet drinkbaar blijven
▪ Leidingwater op een temperatuur rond 10°c verdelen
▪ Vanaf 30°c : vermenigvuldiging van pathogene organismen -> risico op
besmetting
▪ Geen stilstaand water toelaten -> stilstaand water leidt tot afzetting van
bepaalde stoffen
▪ Niet aan het licht blootstellen : fotosynthese => algengroei
▪ Leidingen moeten lichtdicht zijn
▪ Water moet een zekere hardheid bezitten , goed tegen corrosie van de leidingen.
▪ Dus de waterverzachter mag niet volledig ontharden !
o Niet drinkbaarwater
Niet drinkbaarwater moet afzonderlijk worden verdeeld.
Er mag geen rechtstreekse verbinding zijn tussen verschilllende systemen
BV. Het water vanuit de regenwaterput dat binnen gebruikt wordt door de
wasmachine mag niet door dezelfde leiding lopen als het stadswater
Aanduidelijk niet drinkbaarwater :
o Leidingen materiaal :
▪ Koper
• Veilige keuze voor warm en koud water
• Duur
• Verkrijgbaar in verschillende diameters
• Rechte leidingen met koppelstukken voor de bochten
▪ Kunststof PE bvb Alpex buis
• Meerlagenbuis : buis in buis principe
• Binnenlaag van PE-RT of PEX , een flinterdunne
lijmlaag, een flexibele aluminium laag , weer een
flinterdunne lijmlaag en een buitenlaag van weer PE-
RT of PEX
• Veilige keuze voor warm en koud water bij juiste keuze
van het type kunststof
➔ Type kunststof kan invloed hebben op de bacteriële veiligheid
➔ Flexibele kunstogen leidingen hebben een hogere concentratie
weekmakers, die een belangrijke voedingsbodem zijn voor
bacteriën
• Goedkoop
• Verkrijgbaar in verschillende diameters
2
, ▪ Gegalvaniseerd staal
• Wordt niet meer gebruikt omwille van risico op roest en/ of
corrosie
• Corrosie kan ertoe leiden dat schadelijke stoffen zoals lood
en cadmium in het drinkwater terechtkomen
▪ Lood
• Verboden : giftige loodzouten
• Werd vroeger veel gebruikt
• Herkenbaar
➔ Aan grijze , niet magnetische leidingen
➔ Meestal zonder koppelstukken maar met
dikkere ‘kruispunten’
➔ Klinkt dof als je erop tikt.
• Watermaatschappeijen vervangen systematisch lood voor de teller. Na
de teller is verantwoordelijkheid voor de eigenaar
o Dimensionering van leidingen zodanig dat :
▪ Binnen redelijke tijd aftappen van gewenste hoeveelheid water mogelijk ( bad
loopt snel genoeg vol )
▪ Niet onnodige overdimensionering ( te duur en water wordt onvoldoende ververst
▪ Tijdens piekverbuik geen onderdruk in de voedingsleiding voorkomt
▪ Dat op het hoogte punt moet er nog voldoende druk aanwezig zijn
▪ Geluidhinder beperken
o Dimensionering van waterverdeelleidingen
Verplicht te dimensioneren volgens de DIN 1988-300 norm in het kader van de BBT
legionella
o Richtlijnen voor diameters
▪ Eengezinswoning
• Aanvoerdiameter naar de watermeter : 25 mm
• Van de watermeter naar de collectoren 20 mm
• Van de collectoren naar het toetstel 16mm
▪ Appartementen tot 4 wooneenheden
• Aanvoerdiamter naar de watermeter 25-50 mm
• Watermeter diameter 20 mm voor elk appartement
▪ Appartementen tot 30 wooneenheden : aanvoerdiameter 50-75 mm : watermeter
diameter 20 mm voor elk appartement
Industrieel of ander groot verbruik : aanvoerdiameters 90 of meer : watermeter
uit berekening
o Leidingentracé
Praktisch
▪ De hoofdleidingen worden zoveel mogelijk in schachten geplaatst , en meestal
uitgevoerd in stijve leidingen op lengte 5 – 6 meter
▪ Op de hoofdleidingen worden en oudgedienden aftakkingen gemaakt naar de
verschillende verdiepingen
▪ Per sanitaire zone op deze verdieping wordt een collector voozien voor resp.
Koud water, warm water en regenwater
▪ Vanaf deze collectoren wordt elk toetstel individueel aangesloten met een
kunststof leiding die over de vloer wordt afgerold ( en afgewerkt met de
3
- Sanitaire toevoer
o Doel
▪ Lichaamreiniging
▪ Lichaamsuitscheiding
▪ Wasactiviteiten
▪ Kookactiviteit
▪ Blusinstallaties
o Onderscheid tussen 3 ruimtes
▪ Toetselruimte = waar de opwekkingseenheid voor SWW staat (bv. Boiler )
▪ Gebruiksruimte = ruimte waar het toetstel dat bij de gebruiker brengt, staat. BV
lavabo in een badkamer
▪ Circulatieruimte = de verbinding tussen het punt in het gebouw waar het water
binnen komt en het punt waar het water gebruikt wordt.
o Impact op het gebouw
▪ Niet gravitair = maakt gebruik van waterdruk
▪ Dus de leidingen moet niet onder helling geplaatst
▪ De leidingen worden wel geplaatst in het vloerpakket en in de kokers
▪ Dunnere diameter dan afvoer -> leidingen staat vollledig gevuld en onder druk
▪ Risico op stromend stromingsgeluid
▪ Lekken + condensatie -> schade gebouw
- Drinkwatervoorziening
o Betrouwbare en performance drinkwaterinstallaties ontwerpen
▪ Een performante drinkwaterinstallaties levert
• Constant kwaliteitsvol water
• Geruisloos
• Zonder verstoringen
Deze prestaties gaan gepaard met zorgvuldige technische keuze en het strikt
naleven van specifieke regelgeving.
o Reglementen en voorschriften
Algemene uitvoeringsvoorschriften bepaald door buildwise
De waterlevingsmaatschappij hanteert eigen reglementering
o Doel van deze reglementering i.v.m waterverdeling
▪ Drinkwater op zodanig manier verdelen dat het niet kan verontreinigd worden
door het binnenste
▪ Schade en storingen voorkomen
->min eisen i.v.m installatie
o Herkomst van het drinkwater
▪ Openbaar drinkwaterdistribustienet : wordt gevoed door water uit verschillende
bronnen die door de beheerder gezuiverd wordt
▪ Winplaats (bv. Put ) waarvan drinkbaarheid door overheid is erkend
▪ Winplaats waarvan water als drinkbaar wordt erkend na aangepaste
behandeling
Drinkwater moet voldoen aan strenge wettelijke kwalitieiteisen
1
,o Belang van de hygiënische waterkwaliteit :
Overlijdens ten gevolge van de legionairsziekte vormen in ons land – na brand en
koolstofmonoxidevergiftiging – de derde belangrijke gebouwgerelateerde doodsoorzaak
Legionella vermijden : koud water blijft koud , warm blijft warm
▪ Geen koudewaterleidingen installeren in warme zones of naast warme leidingen
▪ Koudewaterleidingen voldoende isoleren
▪ Koud water in de leidingen regelmatig verversen
▪ Legionellarun voor SWW : periodiek verwarmen naar 60°c
o Drinkbaar water moet drinkbaar blijven
▪ Leidingwater op een temperatuur rond 10°c verdelen
▪ Vanaf 30°c : vermenigvuldiging van pathogene organismen -> risico op
besmetting
▪ Geen stilstaand water toelaten -> stilstaand water leidt tot afzetting van
bepaalde stoffen
▪ Niet aan het licht blootstellen : fotosynthese => algengroei
▪ Leidingen moeten lichtdicht zijn
▪ Water moet een zekere hardheid bezitten , goed tegen corrosie van de leidingen.
▪ Dus de waterverzachter mag niet volledig ontharden !
o Niet drinkbaarwater
Niet drinkbaarwater moet afzonderlijk worden verdeeld.
Er mag geen rechtstreekse verbinding zijn tussen verschilllende systemen
BV. Het water vanuit de regenwaterput dat binnen gebruikt wordt door de
wasmachine mag niet door dezelfde leiding lopen als het stadswater
Aanduidelijk niet drinkbaarwater :
o Leidingen materiaal :
▪ Koper
• Veilige keuze voor warm en koud water
• Duur
• Verkrijgbaar in verschillende diameters
• Rechte leidingen met koppelstukken voor de bochten
▪ Kunststof PE bvb Alpex buis
• Meerlagenbuis : buis in buis principe
• Binnenlaag van PE-RT of PEX , een flinterdunne
lijmlaag, een flexibele aluminium laag , weer een
flinterdunne lijmlaag en een buitenlaag van weer PE-
RT of PEX
• Veilige keuze voor warm en koud water bij juiste keuze
van het type kunststof
➔ Type kunststof kan invloed hebben op de bacteriële veiligheid
➔ Flexibele kunstogen leidingen hebben een hogere concentratie
weekmakers, die een belangrijke voedingsbodem zijn voor
bacteriën
• Goedkoop
• Verkrijgbaar in verschillende diameters
2
, ▪ Gegalvaniseerd staal
• Wordt niet meer gebruikt omwille van risico op roest en/ of
corrosie
• Corrosie kan ertoe leiden dat schadelijke stoffen zoals lood
en cadmium in het drinkwater terechtkomen
▪ Lood
• Verboden : giftige loodzouten
• Werd vroeger veel gebruikt
• Herkenbaar
➔ Aan grijze , niet magnetische leidingen
➔ Meestal zonder koppelstukken maar met
dikkere ‘kruispunten’
➔ Klinkt dof als je erop tikt.
• Watermaatschappeijen vervangen systematisch lood voor de teller. Na
de teller is verantwoordelijkheid voor de eigenaar
o Dimensionering van leidingen zodanig dat :
▪ Binnen redelijke tijd aftappen van gewenste hoeveelheid water mogelijk ( bad
loopt snel genoeg vol )
▪ Niet onnodige overdimensionering ( te duur en water wordt onvoldoende ververst
▪ Tijdens piekverbuik geen onderdruk in de voedingsleiding voorkomt
▪ Dat op het hoogte punt moet er nog voldoende druk aanwezig zijn
▪ Geluidhinder beperken
o Dimensionering van waterverdeelleidingen
Verplicht te dimensioneren volgens de DIN 1988-300 norm in het kader van de BBT
legionella
o Richtlijnen voor diameters
▪ Eengezinswoning
• Aanvoerdiameter naar de watermeter : 25 mm
• Van de watermeter naar de collectoren 20 mm
• Van de collectoren naar het toetstel 16mm
▪ Appartementen tot 4 wooneenheden
• Aanvoerdiamter naar de watermeter 25-50 mm
• Watermeter diameter 20 mm voor elk appartement
▪ Appartementen tot 30 wooneenheden : aanvoerdiameter 50-75 mm : watermeter
diameter 20 mm voor elk appartement
Industrieel of ander groot verbruik : aanvoerdiameters 90 of meer : watermeter
uit berekening
o Leidingentracé
Praktisch
▪ De hoofdleidingen worden zoveel mogelijk in schachten geplaatst , en meestal
uitgevoerd in stijve leidingen op lengte 5 – 6 meter
▪ Op de hoofdleidingen worden en oudgedienden aftakkingen gemaakt naar de
verschillende verdiepingen
▪ Per sanitaire zone op deze verdieping wordt een collector voozien voor resp.
Koud water, warm water en regenwater
▪ Vanaf deze collectoren wordt elk toetstel individueel aangesloten met een
kunststof leiding die over de vloer wordt afgerold ( en afgewerkt met de
3
