1
SAMENVATTING WISKUNDE 3E GRAAD: BELANGRIJKE
CONCEPTEN EN BEREKENINGEN 2026-27
SAMENVATTING WISKUNDE
1. Getallenkennis
- Natuurlijke getallen 0,1,2,3,4,5,...
- Gehele getallen ...,-3,-2,-1,0,1,2,3,... (minder dan 0 = negatieve getallen)
- De rangen: Md M HD TD D H T E , t h d td
Percent (Procent) = % = ten 100 = op 100 = ...... = 0, ..
100
Y % nemen van een getal = dat getal delen door 100 en vermenigvuldigen met Y !
vb. 7 % van 1200 = (1200:100) x 7 = 12 x 7 = 84
Romeinse cijfers : I V X L C D M (VLD = 5 50 500) I X C M = 1 (0)(0)(0)
optelsysteem (van links naar rechts, dus eerst de D, dan de H, dan de T, …)
aftrekken = letter ervoor (max. 1 letter tussen) b.v. I V I X XL XC CD CM
streepje erboven = x 1000
b.v. 1978 = 1000 (M) + 900 (= 1000-100 = CM) + 70 (= 50 + 10 + 10) + 8 (5 + 1 + 1 + 1) = MCMLXXVIII
b.v. 2649 = 2000 (MM) + 600 (500 + 100 = DC) + 40 (= 50-10 = XL) + 9 (10-1) = MMDCXLIX
- De delers van een natuurlijk getal ? Reeks vermenigvuldigingen opschrijven ! 12
vb. : del 12 ? 1 x 12 of in T-vorm = 1 12
2 x 6 2 6
3 x 4 3 4
- De g.g.d. (grootste gemeenschappelijke deler): alle delers van de gegeven getallen
zoeken, de gemeenschappelijke onderstrepen en daarvan de grootste omkringen.
vb. del 12 = 1,2,3,4,6 en 12; del 20 = 1,2,4,5,10 en 20. Dus ggd van 12 en 20 = 4.
- De kenmerken van deelbaarheid
deelbaar door 2: elk even getal (laatste cijfer is even)
deelbaar door 3: de som van de cijfers is deelbaar door 3 (vb. 256 842) (som = 27)
deelbaar door 4: het getal gevormd door de laatste twee cijfers is deelbaar door 4
1
, 2
deelbaar door 5: het laatste cijfer is een 0 of een 5 (vb. 4445)
deelbaar door 9: de som van de cijfers is deelbaar door 9 (vb. 1782)
deelbaar door 10(0)(0): het laatste cijfer is een 0(0)(0) (vb. 681 230)
deelbaar door 25: de laatste twee cijfers zijn 00 of 25 of 50 of 75
- De veelvouden van een natuurlijk getal: vel 5 = 0 , 5 , 10 , 15 , 20 , 25 , 30 , 35 , …
- Het k.g.v. (kleinste gemeenschappelijk veelvoud) ? De veelvouden van het grootste
getal opschrijven en het kleinste gemeenschappelijke veelvoud (NIET 0) zoeken.
vb. vel 12 = 0,12,24,36,48,60,72, … en vel 20 = 0,20,40,60,80, ... Dus kgv van 12 en 20 = 60.
- Een priemgetal = een getal met slechts 2 delers (1 en zichzelf 1 is GEEN priemgetal)
2
SAMENVATTING WISKUNDE 3E GRAAD: BELANGRIJKE
CONCEPTEN EN BEREKENINGEN 2026-27
SAMENVATTING WISKUNDE
1. Getallenkennis
- Natuurlijke getallen 0,1,2,3,4,5,...
- Gehele getallen ...,-3,-2,-1,0,1,2,3,... (minder dan 0 = negatieve getallen)
- De rangen: Md M HD TD D H T E , t h d td
Percent (Procent) = % = ten 100 = op 100 = ...... = 0, ..
100
Y % nemen van een getal = dat getal delen door 100 en vermenigvuldigen met Y !
vb. 7 % van 1200 = (1200:100) x 7 = 12 x 7 = 84
Romeinse cijfers : I V X L C D M (VLD = 5 50 500) I X C M = 1 (0)(0)(0)
optelsysteem (van links naar rechts, dus eerst de D, dan de H, dan de T, …)
aftrekken = letter ervoor (max. 1 letter tussen) b.v. I V I X XL XC CD CM
streepje erboven = x 1000
b.v. 1978 = 1000 (M) + 900 (= 1000-100 = CM) + 70 (= 50 + 10 + 10) + 8 (5 + 1 + 1 + 1) = MCMLXXVIII
b.v. 2649 = 2000 (MM) + 600 (500 + 100 = DC) + 40 (= 50-10 = XL) + 9 (10-1) = MMDCXLIX
- De delers van een natuurlijk getal ? Reeks vermenigvuldigingen opschrijven ! 12
vb. : del 12 ? 1 x 12 of in T-vorm = 1 12
2 x 6 2 6
3 x 4 3 4
- De g.g.d. (grootste gemeenschappelijke deler): alle delers van de gegeven getallen
zoeken, de gemeenschappelijke onderstrepen en daarvan de grootste omkringen.
vb. del 12 = 1,2,3,4,6 en 12; del 20 = 1,2,4,5,10 en 20. Dus ggd van 12 en 20 = 4.
- De kenmerken van deelbaarheid
deelbaar door 2: elk even getal (laatste cijfer is even)
deelbaar door 3: de som van de cijfers is deelbaar door 3 (vb. 256 842) (som = 27)
deelbaar door 4: het getal gevormd door de laatste twee cijfers is deelbaar door 4
1
, 2
deelbaar door 5: het laatste cijfer is een 0 of een 5 (vb. 4445)
deelbaar door 9: de som van de cijfers is deelbaar door 9 (vb. 1782)
deelbaar door 10(0)(0): het laatste cijfer is een 0(0)(0) (vb. 681 230)
deelbaar door 25: de laatste twee cijfers zijn 00 of 25 of 50 of 75
- De veelvouden van een natuurlijk getal: vel 5 = 0 , 5 , 10 , 15 , 20 , 25 , 30 , 35 , …
- Het k.g.v. (kleinste gemeenschappelijk veelvoud) ? De veelvouden van het grootste
getal opschrijven en het kleinste gemeenschappelijke veelvoud (NIET 0) zoeken.
vb. vel 12 = 0,12,24,36,48,60,72, … en vel 20 = 0,20,40,60,80, ... Dus kgv van 12 en 20 = 60.
- Een priemgetal = een getal met slechts 2 delers (1 en zichzelf 1 is GEEN priemgetal)
2
