Jeugdrecht samenvatting
Jaar 2 hbo-rechten
2020/2021
NHL Stenden hogeschool Leeuwarden
Week 1
De ouders – afstamming
- Juridische moeder: art. 1:198 BW:
De vrouw uit wie het kind is geboren (bevalling), erkenning, gerechtelijke vaststelling,
adoptie
Draagmoederschap kent het BW niet. (gezag overhevelen, adoptie)
- Juridische vader: art. 1:199 BW:
Echtgenoot, erkenning, gerechtelijke vaststelling vaderschap, adoptie
Een jeugdige die eenmaal een juridische vader heeft houdt in principe deze vader zijn hele
leven.
Echtgenoot
De vader van het kind is de man die getrouwd is met de vrouw die het kind ter wereld brengt
Vaderschap kan worden ontkend door de rechtbank indien de gehuwde man niet de
biologische vader is.
Erkenning art. 1:203 BW
Een jeugdige die geen juridische vader heeft kan door een man worden erkend. Hij wordt dan
de juridische vader.
Hoeft niet biologische vader te zijn
Moeder dient toestemming te geven (jeugdigen onder 16)
Igv geen toestemming moeder, RB kan vervangende toestemming geven als
- Belangen van het kind niet worden geschaad
- Belangen die de moeder heeft bij ongestoorde verhouding met kind niet worden
geschaad
Erkenning niet mogelijk: art. 1:204 BW
- Door een man die geen huwelijk met de moeder kan sluiten
- Een man die nog geen 16 jaar oud is
- Onder curatele, tenzij toestemming kantonrechter
- Als de jeugdige al 2 ouders heeft
De erkenning kan ongedaan worden gemaakt als de erkenner niet de biologische vader blijkt
te zijn art. 1:205 BW. Erkenning kan ook worden vernietigd door totstandkoming van een
wilsgebrek.
Gerechtelijke vaststelling vaderschap
Art. 1:207 BW
Juridisch vaderschap wordt opgelegd:
- Verwekker weigert kind te erkennen
, - Man overlijdt voor erkenning kind
Op verzoek van moeder of kind (niet vader)
Niet te verwarren met vaderschapsactie. Vaderschapsactie ziet alleen op de kinderalimentatie.
Duo-ouderschap art. 1;198 BW
Voor een vrouw is het mogelijk om de tweede juridische ouder te worden van een kind:
- De vrouw met wie de moeder is getrouwd wordt automatisch tweede juridische ouder
(mits kind is verwekt m.b.v. een officiële donorbank)
In andere gevallen kan een vrouw met toestemming van de moeder een kind erkennen.
Andere mogelijkheden in art. 1:198 BW
Adoptie art. 1:227 BW
Na de gerechtelijke uitspraak worden de adoptiefouders de juridische ouders van de jeugdige.
Door adoptie wordt de band tussen de juridische ouders en het kind verbroken.
Procedure:
Gezinsonderzoek voor de Raad voor de Kinderbescherming, voorlichtingscursus,
beginseltoestemming, bemiddeling
Voorwaarden adoptie:
Alleen mogelijk als adoptie in het kennelijk belang is van de jeugdige, en het kind niets meer
te verwachten heeft van zijn biologische ouders. Alleen kinderen onder de 18 kunnen worden
geadopteerd. Bij bezwaar door biologische ouders of jeugdige: geen adoptie. Tenzij
mishandeling of verwaarlozing.
Adoptiefouders moeten minstens 18 jaar ouder zijn dan het kind. De jeugdige moet al
minstens een jaar bij de adoptiefouders hebben gewoond en moeten de ouders minstens 3 jaar
samenwonen. Als er 1 ouder is moet het kind al 3 jaar hebben gewoond bij de adoptiefouder.
Partneradoptie: als de partner van de ouder de jeugdige adopteert.
Herroeping adoptie:
Vanaf 20e tot 23e jaar kan het kind de rechtbank verzoeken de adoptie te herroepen. Art. 1:321
BW.
- Herroepping is in het kennelijk belang van de geadopteerde
- Rechter is overtuigd van de redelijkheid van het verzoek van herroeping.
Staatscommissie herijking ouderschap
Pas wetgeving ouderschap en gezag aan
Regeling voor draagmoederschap
Gevolgen ouderschap
- Gezag (ouders mogen kind opvoeden en hebben zeggenschap)
- Omgang: elkaar regelmatig zien
- Onderhoudsverplichting: art. 1:404 BW: kosten dragen voor verzorging en opvoeding
- Geslachtsnaam
- Wettelijk erfgenaam
- Nationaliteit: zelfde nationaliteit als die van de ouders o.g.v. Rijkswet op het
Nederlanderschap
, Gezag Art. 1:245 BW ev.
Het gezag heeft betrekking op de persoon van de minderjarige, het bewind over zijn
vermogen en zijn vertegenwoordiging in burgerlijke handelingen
- Opvoeden en verzorgen
- Beheer van vermogen
- Verrichten van juridische handelingen namens het kind
Als je het gezag hebt neem je beslissingen over het kind zoals:
Bij wie en waar woont het kind, welke school, godsdienst, medische behandelingen, kind
meenemen naar het buitenland, aanvraag ID, etc.
- Ouderlijk gezag: juridische ouders hebben gezag
- Voogdij: iemand anders (voogd) dan de juridische ouders hebben het gezag. Reden:
ouders mogen het gezag niet uitvoeren of er zijn geen ouders.
Max. 2 personen kunnen gezag hebben.
Bijzonder curator: art. 1:250 BW
In geval van een conflict tussen de belangen van minderjarige en ouder, kan een bijzonder
curator worden benoemd die de belangen van de minderjarige behartigt en zo een rechtszaak
voert.
- Concreet en fundamenteel probleem, noodzakelijk
Onbevoegd om gezag uit te oefenen:
- Minderjarigen art. 1:246 en 324 BW
Kinderrechter kan haar dan wel meerderjarig verklaren art. 1:253ha BW
Zo niet, dan benoemt de rechter een voogd.
- Onder curatele
Ouderlijk gezag door 2 ouders:
- Kind binnen huwelijk geboren: gezamenlijk ouderlijk gezag art. 1:251 BW
- Kind binnen GP geboren: gezamenlijk gezag art. 1:253aa BW
- Moeder en partner hebben informele relatie: (1) vader eerst erkennen, (2) dan
gezamenlijk gezag aanvragen art. 1:252 BW
- Gezag na verbreking relatie: gezag blijft hetzelfde, tenzij een ouder eenhoofdig gezag
wil (10% van de gevallen)
Ouderlijk gezag door 1 ouder
- Na overlijden: overblijvende ouder houdt alleen gezag art. 1:253f BW
- Na een scheiding, in uitzonderlijke gevallen.
- Art. 1:253t BW: aanvraag gezamenlijk gezag door een ouder en een niet-ouder. Dus
de niet-ouder is niet getrouwd met ouder, geen juridische vader en heeft (nog) geen
gezag. Gezamenlijk gezag is alleen mogelijk als de ouder alleen het gezag uitoefent en
de partner in een nauwe persoonlijke betrekking tot het kind staat. Verzoek
ingewikkelder als er een tweede juridische ouder is zonder gezag.
Verschil gezag en voogdij
Jaar 2 hbo-rechten
2020/2021
NHL Stenden hogeschool Leeuwarden
Week 1
De ouders – afstamming
- Juridische moeder: art. 1:198 BW:
De vrouw uit wie het kind is geboren (bevalling), erkenning, gerechtelijke vaststelling,
adoptie
Draagmoederschap kent het BW niet. (gezag overhevelen, adoptie)
- Juridische vader: art. 1:199 BW:
Echtgenoot, erkenning, gerechtelijke vaststelling vaderschap, adoptie
Een jeugdige die eenmaal een juridische vader heeft houdt in principe deze vader zijn hele
leven.
Echtgenoot
De vader van het kind is de man die getrouwd is met de vrouw die het kind ter wereld brengt
Vaderschap kan worden ontkend door de rechtbank indien de gehuwde man niet de
biologische vader is.
Erkenning art. 1:203 BW
Een jeugdige die geen juridische vader heeft kan door een man worden erkend. Hij wordt dan
de juridische vader.
Hoeft niet biologische vader te zijn
Moeder dient toestemming te geven (jeugdigen onder 16)
Igv geen toestemming moeder, RB kan vervangende toestemming geven als
- Belangen van het kind niet worden geschaad
- Belangen die de moeder heeft bij ongestoorde verhouding met kind niet worden
geschaad
Erkenning niet mogelijk: art. 1:204 BW
- Door een man die geen huwelijk met de moeder kan sluiten
- Een man die nog geen 16 jaar oud is
- Onder curatele, tenzij toestemming kantonrechter
- Als de jeugdige al 2 ouders heeft
De erkenning kan ongedaan worden gemaakt als de erkenner niet de biologische vader blijkt
te zijn art. 1:205 BW. Erkenning kan ook worden vernietigd door totstandkoming van een
wilsgebrek.
Gerechtelijke vaststelling vaderschap
Art. 1:207 BW
Juridisch vaderschap wordt opgelegd:
- Verwekker weigert kind te erkennen
, - Man overlijdt voor erkenning kind
Op verzoek van moeder of kind (niet vader)
Niet te verwarren met vaderschapsactie. Vaderschapsactie ziet alleen op de kinderalimentatie.
Duo-ouderschap art. 1;198 BW
Voor een vrouw is het mogelijk om de tweede juridische ouder te worden van een kind:
- De vrouw met wie de moeder is getrouwd wordt automatisch tweede juridische ouder
(mits kind is verwekt m.b.v. een officiële donorbank)
In andere gevallen kan een vrouw met toestemming van de moeder een kind erkennen.
Andere mogelijkheden in art. 1:198 BW
Adoptie art. 1:227 BW
Na de gerechtelijke uitspraak worden de adoptiefouders de juridische ouders van de jeugdige.
Door adoptie wordt de band tussen de juridische ouders en het kind verbroken.
Procedure:
Gezinsonderzoek voor de Raad voor de Kinderbescherming, voorlichtingscursus,
beginseltoestemming, bemiddeling
Voorwaarden adoptie:
Alleen mogelijk als adoptie in het kennelijk belang is van de jeugdige, en het kind niets meer
te verwachten heeft van zijn biologische ouders. Alleen kinderen onder de 18 kunnen worden
geadopteerd. Bij bezwaar door biologische ouders of jeugdige: geen adoptie. Tenzij
mishandeling of verwaarlozing.
Adoptiefouders moeten minstens 18 jaar ouder zijn dan het kind. De jeugdige moet al
minstens een jaar bij de adoptiefouders hebben gewoond en moeten de ouders minstens 3 jaar
samenwonen. Als er 1 ouder is moet het kind al 3 jaar hebben gewoond bij de adoptiefouder.
Partneradoptie: als de partner van de ouder de jeugdige adopteert.
Herroeping adoptie:
Vanaf 20e tot 23e jaar kan het kind de rechtbank verzoeken de adoptie te herroepen. Art. 1:321
BW.
- Herroepping is in het kennelijk belang van de geadopteerde
- Rechter is overtuigd van de redelijkheid van het verzoek van herroeping.
Staatscommissie herijking ouderschap
Pas wetgeving ouderschap en gezag aan
Regeling voor draagmoederschap
Gevolgen ouderschap
- Gezag (ouders mogen kind opvoeden en hebben zeggenschap)
- Omgang: elkaar regelmatig zien
- Onderhoudsverplichting: art. 1:404 BW: kosten dragen voor verzorging en opvoeding
- Geslachtsnaam
- Wettelijk erfgenaam
- Nationaliteit: zelfde nationaliteit als die van de ouders o.g.v. Rijkswet op het
Nederlanderschap
, Gezag Art. 1:245 BW ev.
Het gezag heeft betrekking op de persoon van de minderjarige, het bewind over zijn
vermogen en zijn vertegenwoordiging in burgerlijke handelingen
- Opvoeden en verzorgen
- Beheer van vermogen
- Verrichten van juridische handelingen namens het kind
Als je het gezag hebt neem je beslissingen over het kind zoals:
Bij wie en waar woont het kind, welke school, godsdienst, medische behandelingen, kind
meenemen naar het buitenland, aanvraag ID, etc.
- Ouderlijk gezag: juridische ouders hebben gezag
- Voogdij: iemand anders (voogd) dan de juridische ouders hebben het gezag. Reden:
ouders mogen het gezag niet uitvoeren of er zijn geen ouders.
Max. 2 personen kunnen gezag hebben.
Bijzonder curator: art. 1:250 BW
In geval van een conflict tussen de belangen van minderjarige en ouder, kan een bijzonder
curator worden benoemd die de belangen van de minderjarige behartigt en zo een rechtszaak
voert.
- Concreet en fundamenteel probleem, noodzakelijk
Onbevoegd om gezag uit te oefenen:
- Minderjarigen art. 1:246 en 324 BW
Kinderrechter kan haar dan wel meerderjarig verklaren art. 1:253ha BW
Zo niet, dan benoemt de rechter een voogd.
- Onder curatele
Ouderlijk gezag door 2 ouders:
- Kind binnen huwelijk geboren: gezamenlijk ouderlijk gezag art. 1:251 BW
- Kind binnen GP geboren: gezamenlijk gezag art. 1:253aa BW
- Moeder en partner hebben informele relatie: (1) vader eerst erkennen, (2) dan
gezamenlijk gezag aanvragen art. 1:252 BW
- Gezag na verbreking relatie: gezag blijft hetzelfde, tenzij een ouder eenhoofdig gezag
wil (10% van de gevallen)
Ouderlijk gezag door 1 ouder
- Na overlijden: overblijvende ouder houdt alleen gezag art. 1:253f BW
- Na een scheiding, in uitzonderlijke gevallen.
- Art. 1:253t BW: aanvraag gezamenlijk gezag door een ouder en een niet-ouder. Dus
de niet-ouder is niet getrouwd met ouder, geen juridische vader en heeft (nog) geen
gezag. Gezamenlijk gezag is alleen mogelijk als de ouder alleen het gezag uitoefent en
de partner in een nauwe persoonlijke betrekking tot het kind staat. Verzoek
ingewikkelder als er een tweede juridische ouder is zonder gezag.
Verschil gezag en voogdij
