Samenvatting Recht & Onderneming

Recht & onderneming

Algemeen
- Eerste component: inleiding tot het recht  recht en onderneming
deel 1 + 2  universitas  nieuw exemplaar kopen
- Tweede component: inleiding tot ondernemingsrecht 
ondernemingsrecht in hoofdlijnen  blauwe cover!!!


EXAMEN
- Meerkeuze  40 vragen met 3 antwoord mogelijkheden  cesuur
27/40 voor een 10/20
- Best altijd antwoorden
- Een van de mildere vakken  best eerste zit
- VRAGEN voor dinsdag 16 december


Deel I: Inleiding tot het recht
Hoofdstuk 1: Wat is recht?
 Geen onderlinge samenhang tussen de verschillende domeinen van het
recht!!

1. Definitie van het recht
= het geheel van bindende regels tot ordening van de samenleving in
beginsel opgelegd, minstens bekrachtigd dood de maatschappij en als
zodanig afdwingbaar gesteld
 Privé & professioneel
- Bv: overeenkomst met je kotbaas, abonnement met de lijn, iemand
een duw geven …
- In beroep gaan tegen …  als je niet akkoord bent met iets
- “Het recht behoord aan de waakzame”  je moet zelf je
rechten ‘inzetten’, anders maak je er geen nuttig gebruik van  zelf
initiatief nemen
 Omschrijven/definitie van het recht => 3 categorieën van regels
- Recht moet ordenen (dat mag, dat mag niet ...)
o Vermijd dat de samenleving zou vervallen
- Regels om het recht te kunnen afdwingen
o Regels die afdwingbaar zijn = rechtsregels
o Sanctie niet bij elke overtreding gelijk
 Burgerlijke gevolgen: schadevergoeding
 Kleine sancties: geldboetes
o Kunnen worden afgedwongen met politieke macht 
garandeert de effectieve naleving
Bv. overheid: niet rijden met elektrische step op het voetpad 
als er geen sancties zijn & niet de mogelijkheid is om sancties
af te dwingen  dan is het geen bindende juridische regel  je
moet regels hebben die afgedwongen kunnen worden

, -Bestaande recht wijzigen/afschaffen  recht evolueert, er moet een
regel zijn om bestaande regels te wijzigen/af te schaffen
 Objectief recht <-> subjectief recht
- Objectief recht: rechtsregels zoals ze bestaan/gecreëerd wordt =
geheel van alle rechtsregels  zoals het in het leven wordt geroepen
- Subjectief recht: wij halen rechten uit de objectieven rechten
o Rechten die wij toekomen  wij kunnen deze afdwingen bij de
rechter, zo maken wij er gebruik van/ontlenen wij
o Bv: auteurswetgeving  niemand mag uw afbeelding
gebruiken zonder uw toestemming
o Bv: fotograaf in de les & jij wil er niet op  aan het objectieve
recht een subjectief recht ontlenen  naar de rechter gaan
o Bv: verkozen worden, afgebeeld worden, 18 jaar zijn … 
subjectieve rechten


Hoofdstuk 2: Indeling van het nationaal recht
- Nationaal recht <-> Internationaal
recht

Bron van het recht Recht voortvloeiend uit
is nationaal  verdragen die gesloten
regering, worden op
gemeenteraad, internationaal vlak
federaal parlement
1. Het onderscheid privaat-publiek recht
1.2 Belang van het onderscheid
o Privaatrecht: regelt relaties tussen burgers onderling
Bv: erven, huwen, …
o Publiekrecht: regelt de relatie tussen burger & overheid EN
regelt de relatie tussen de verschillende overheden onderling
Bv: fiscaal recht (dat ga jij betalen)

1.2 PRIVAATRECHT
o Burgerlijk recht: relaties tussen burgers (bv: overeenkomsten,
huwen, scheiden, overlijden, gooien van voorwerp en iemand
raken => aansprakelijkheid …)
 Vind je terug in BW = burgerlijk wetboek: basisregels
voor burgerlijkwet  bv: bewijsrecht (recht om te
bewijzen dat er een overeenkomst is)
 Vandaag: worden steeds stukken van het BW vernieuwd
(bv: nieuwe regels over goederecht)
 BW: nieuwe wetboek & OBW: oude wetboek
 Naast BW ook nog andere losse wetgevingen die wel
onder burgerlijk recht vallen
o Ondernemingsrecht: recht geschreven voor ondernemingen
 Waarom apart ondernemingsrecht?

,  In het ondernemingsleven moeten sommige zaken
sneller/makkelijker gaan  nood aan soepeker
recht
 Bv: iets bewijzen dat een onrecht heeft
voorgedaan  in burgerlijk recht HEEL STRENGE
regels om bewijzen aan te tonen, geen geschrift =
geen bewijs  voor ondernemingen niet mogelijk
 WER = wetboek van economisch recht: onderverdeeld in
20 verschillende boeken  behandelen elks een aparte
problematiek  bv: octrooi, consulentenbescherming …
 WVV = wetboek vennootschappen en verenigingen
(vennootschap = ‘zonder’ risico ondernemen)
 Naast WER & WVV ook nog afzonderlijke wetgevingen
die wel onder ondernemingsrecht vallen
o Privaatrechtelijk procesrecht = gerechtelijk recht: je moet een
rechtsregel kunnen afdwingen  regelt heel onze gerechtelijke
organisatie
 Bv: welke rechtscolleges we hebben in België, regelt
verloop van procedures, kunnen 2 mensen van
Antwerpen naar een rechtbank in Luxemburg gaan? …
=> regelt alle procedures
 GERW = gerechtelijk wetboek
 Ook naast GERW nog afzonderlijke rechtsregels die wel
onder gerechtelijk recht vallen

1.3 PUBLIEKRECHT
o Grondwettelijk recht:
 Zit in het GW
 ! Staat boven een wet  wet staat boven koninklijk
gezag
 3 grote groepen bepalingen
 Staatsstructuur: België is een federaal land 
federale overheid, gemeenschappen & gewesten,
provincies, gemeenten
 Basisbeginselen: die vinden wij fundamenteel voor
onze rechtstaat  bv. scheiding der machten
(wetgevende = parlement, uitvoerende, rechtelijke
macht)
 Rechten & vrijheden: zijn verankert in onze
grondwet  bv. vrijheid van onderwijs, vrijheid van
vereniging, vrijheid van meningsuiting -> iedereen
moet dat kunnen organiseren
 Andere wetgeving kan wel beperkingen
opleggen  bv. geen racistische uitspraken
(beperking op vrijemeningsuiting)
o Bestuursrecht:
 Geen uitgesproken wetboek -> wel veel wetten
 = regelt de inrichting & werking van de uitvoerende
macht  regelgeving/wetgeving van de uitvoerende

, macht (= voeren wetgevingen uit  regering (de
Wever), Vlaams niveau -> Diependaele)
 Bv. werking van ministeries, statuut van ambtenaren,
stedenbouw …
o Fiscaal recht:
 Bepaalt financiën van de overheid = staatsinkomsten
 Burger t.o.v. de overheid  overheid zegt wat je moet
betalen  bv. op je inkomen zoveel belastingen
 Bv: vennootschapsbelasting, registratierechten,
belasting op TW …
 Verschillende wetboeken
 BTW-wetboek (regelt BTW)
 Wetboek inkomensbelasting (WIB)

o Strafrecht:
 = Geheel van normen die tot het behoud van de
openbare orde en de veiligheid worden uitgevaardigd en
bepaalt de misdrijven en de straffen
 Er zijn aantal handelingen die wij als maatschappij niet
kunnen aanvaarden
 Bv. slagen & verwondingen, drugs, te snel rijden …
=> Als je dit doet, krijg je straf (≠ burgerlijk recht
 daar moet je zelf het initiatief nemen  burger
vervolgt u)
 Bv: u steelt  parket beslist of ze je vervolgen 
overheid beslist u te vervolgen (NIET de burger)
 Overheid stelt dat daden niet oké zijn
 Strafwetboek = SW: staat bij wat de sancties zijn bij
misdaden
=> ook veel afzonderlijk wetten (boete &
gevangenisstraffen)
o Strafprocesrecht:
 Juridische procedure die men volgt bij strafrechtelijke
vervolging
 Bv: jongen dood in mol  2 15-jarige
aangehouden nu terug 2 15-jarige aangehouden
 Overheid houdt hun aan  hebben ze recht op
advocaat? Hoe lang worden ze aangehouden?
Kunnen ze in beroep gaan? => bij meerderjarige
onderzoeksrechter beslist om je aan te houden
 Wetboek van Strafvordering: welke procedures, wanneer
je beroep kan den op advocaat …

2. Het onderscheid + relativering
2.1 Relevantie van het onderscheid
Regels van het burgerlijk recht zijn slechts aanvullend recht  burgers
mogen afwijken van deze regels en andere regels bepalen
- Bv: Huwelijksvermogensstelsel: wanneer mensen huwen wordt er
bepaald wat er gebeurt met het vermogen/goederen van het paar