Samenvatting cursus theorie 'Kinesitherapeutisch handelen: wervelzuil'

SAMENVATTING CURSUS ‘KINESITHERAPEUTISCH HANDELEN: WERVELZUIL’



Deze samenvatting is een persoonlijke verwerking van het vak Kinesitherapeutisch handelen: wervelzuil] aan
de UGent, gedoceerd door prof. Matheve.
De inhoud is gebaseerd op eigen lesnotities en studie-interpretatie en vervangt het officiële cursusmateriaal
niet.

Evidence based practise obv 3 elementen:

1. Bewijs uit wet onderzoek:
beste behandeling is mult-modaal: educatie + hands on + hands off
2. Wensen en voorkeur van pat
Uitgebreide anamnese, inspectie, BFO om doelen te stellen
3. Klinische expertise


H2: FASEN WEEFSELHERSTEL
- Na musculoskeletaal letsel daalt belastbaarheid dr acuut letsel OF chr overbelastingsletsel
- Wnr acuut letsel met weefselschade:
o scheurtjes in bindweefselstructuren + gedesorganiseerd bindweefsel  optimale trekkracht
van collageen gaat verloren  bindweefsel is kwetsbaarder
o Gestoorde integriteit  gedaalde functie
- Herstel van bindweefsel na acuut letsel met weefselschade heeft 3 fasen:
1. Inflammatoire fase
2. Proliferatiefase
3. Maturatiefase
- De fasen hebben versch snelheden afh van weefsel:
 Sterk doorbloed weefsel heeft snel herstel: spier, huid
 Weinig doorbloed weefsel heeft traag herstel: pezen, intervertebrale discus
 Ernst van weefselschade
- Revalidatie heeft 2 fasen:
1. Symptomen bestrijden:
 Dmv pijndemping + herstel homeostase
 Tijdelijk verminderde belasting is nodig  relatieve rust = geen absolute bedrust
MAAR minder belasting zodat herstel wordt bevorderd
 Soms absolute rust aangewezen: fractuur
2. Belastbaarheid weefsel vergroten:
 Dmv oefentherapie

INFLAMMATIEFASE

- Letsel aan bindweefselstructuren van WK (spier, pees, lig, discus, kapsel): disruptie OF onderbrekingg
van collagene structuren
- Doel: afvalstoffen afvoeren + bouwstoffen vr nieuw collageen aanvoeren  homeostase herstellen
 Dmv bloedcirculatie en diffusie
- Kenmerken:
1. Dolor = pijn
2. Calor = warmte (minder bij WK want structuren liggen dieper)
3. Rubor = roodheid (minder bij WK want structuren liggen dieper)
4. Tumor = zwelling (minder bij WK want structuren liggen dieper)
5. Functio laesa = functieverlies
- Duur: 5-7 dagen

1

, Oefenther
apie bij
middelma
SAMENVATTING CURSUS ‘KINESITHERAPEUTISCH HANDELEN: WERVELZUIL’
tige tot
laag
-actuele
Belangrijk: relatieve rust  gekwetste structuur niet overbelasten
klachten
- Oefeningen nodig die lokale microcirculatie en diffusie bevorderen zonder te veel belasting (veel
Doel:
herhalingen)
lokale
- Wanneer circulatie bevorderende oef is afh van actualiteit van klachten:
homeosta  Hoog actuele klacht: voorzichtig met circulatoire oef want zou inflammatoire reactie terug
se kunnen doen stijgen  pas later circulatoire oef, dicht tgn proliferatiefase
bevordere
n dr
aanvoer
voedingss
toffen en
afvoer
afvalstoff
en
Meest
PROLIFERATIEFASE
geschikt:
- Bindweefsel
aspec + begint te herstellen dr nieuwe collageencellen aan te maken
- Duur: tot aan 20-25ste dag na letsel
onbelast
- Afh van actualiteit van letsel
+
- Kenmerken:
circulatie
 Toename collageencellen van inferieure kwaliteit  verdragen weinig belasting onder
oef + veel
druk/trek krachten
herhaling
 Nieuwe collageenvezels zijn gedesoriënteerd  geen optimale richting om belastingen op te
en vangen
- Doel oefentherapie: stimulatie van collageenproliferatie
- Spec oef die lokale bloedsomloop verbeteren
- GEDOSEERDE belasting van collageen  nieuwgevormd weefsel wordt sterker zonder overbelasting


Meest
geschikt
: spec
oef +
veel
MATURATIEFASE herhalin
gen weefsel stijgt
- Belastbaarheid van nieuwe
- In voorgaande fases: kwantitatieve verandering  in deze fase: kwantitatief + kwalitatief
Eerst in
- Collageenvezels worden sterker + georiënteerd in functionele richting
- Oefentherapie:
onbelas
 Hogere belastinte
 Functionelerpositie

 Intensiteit geleidelijk opdrijven
daarna
 Weefsel belasten via contractie, rek, compressie
- Geen eindpunt belast



Oefenin
gen:
spec
voor
uithoudi
ng,
kracht, 2
explosie
ve
kracht,

, SAMENVATTING CURSUS ‘KINESITHERAPEUTISCH HANDELEN: WERVELZUIL’




H3: OEFENTHERAPIE VAN DE WZ
- Belangrijk bij revalidatie en preventie

BELANG VAN INDIVIDUELE BENADERING

- Populatie van pat met klachten aan WK is heterogeen
- Sommige kunnen wel functioneren met pijn  anderen niet: lage levenskwaliteit
- 2 aspecten:
1. Chroniciteit van de klachten
2. Karakteristieken van pijn

CHRONICITEIT VAN DE KLACHTEN

- Onderverdeling obv duur:
1. Acute lage rugpijn: korter dan 6 weken
 Weefselschade kan aanwezig zijn  inflammatie en proliferatiefase aanwezig 
voorzichtig starten: circulatie oef voor homeostase, niet te veel belasten
 NIET gelijk aan hoog irritabel
2. Subacute lage rugpijn: 6-12 weken
 Weefselschade kan aanwezig zijn  inflammatie en proliferatiefase aanwezig 
voorzichtig starten: circulatie oef voor homeostase, niet te veel belasten
3. Chr rugpijn: langer dan 12 weken + meerdere dagen per week
 Geen aantoonbare weefselschade  geen acute inflammatoire fase  direct
starten met oefeningen (circulatie oef niet nodig)
 Opstoot in chr klachten bekijken als acuut probleem?  behandeling vr acuut
probleem is geen opl hiervoor
 NIET gelijk aan laag irritabel
- Recurrente = recidiverende lage rugpijn: af en toe lage rugpijn met lange periodes zonder klachten




3

, SAMENVATTING CURSUS ‘KINESITHERAPEUTISCH HANDELEN: WERVELZUIL’



KARAKTERISTIEKEN VAN PIJN

- Soorten pijn:
1. Nociceptieve pijn = pijn afkomstig van schade of dreigende schade aan niet-zenuwweefsel
door de activatie van nociceptoren
 Nociceptoren = hoogdrempelige receptoren van perifeer somatosensorisch ZS die in
perifere weefsels zitten (huid)
 Hoogdrempelig: sturen pas signalen nr CZS bij sterke stimulus
 Bij inflammatie doen bep ontstekingsmediatoren de ontladingsdrempel
dalen in de weefsels = perifere sensitisatie
 !!! nociceptoren zijn geen pijnreceptoren: ze sturen geen pijnsignalen dr
naar CZS  ze sturen gevaar signalen
 Verschillende soorten:
a) Mechanische nociceptoren
b) Thermische nociceptoren
c) Chemische nociceptoren
d) Polymodale nociceptoren
 Bij de meeste mensen (ook bij acute pijn) is nociceptieve input evenredig aan pijn
 Ontlading perifere nociceptoren  signaal nr dorsale hoorn van ruggenmerg 
synaps met second order neuron  info nr hersenen  signalen worden
geïnterpreteerd: pijn wordt pas ervaren als de signalen de hersenen bereiken
 Je kan ook pijn ervaren zonder weefselschade: pijn is alarmsignaal om schade te
voorkomen (dreigende weefelschade)
 Kenmerken:
1) Uitgelokt bij bep houdingen/bew, reductie bij bep houdingen/bew  pijn is
evenredig aan mechanische belasting op de structuren
2) Wnr hoog actueel probleem met sterke inflammatoire respons: alle bew
pijnlijk dr perifere sensitisatie
3) Klachten zijn lokaal of regionaal: pat kan aanduiden waar de klacht is
4) Wnr letsel of weefselschade is de pijn aanwezig ifv fases van weefselherstel
5) Pat reageert goed op ontstekingsremmende medicatie
2. Neuropathische pijn = pijn door letsel of aandoening aan somatosensorisch zenuwstelsel
 Perifeer neuropathische pijn:
 brandend, schietend, scherp, elektrische shock
 locatie: in het verloop van de perifere zenuw, in het dermatomale
innervatiegebied
 reageert vaak niet goed op traditionele pijnstillers
 Pijn geprovoceerd dr bew die de neurogene structuren op spanning of
onder compressie brengen
 Vaak samen met sensorische klachten
 Redelijk irritabel, kan spontaan verergeren, kan in rust aanwezig zijn 
antalgische houding komt vaak voor: vb schouder in elevatie om spanning
op plexus brachialis te vermijden
3. Nociplastische pijn = pijn dr veranderde nociceptie ondanks GEEN actuele of dreigende
weefselschade, die de activatie van perifere nociceptoren veroorzaakt, of bewijs van ziekte of
laesie van het somatosensorische systeem dat de pijn veroorzaakt
 Pijn is niet evenredig met de belasting op de structuren  oorzaak:
 Overdracht van afferente input nr second order neuron  dalende banen
uit hersenen kunnen overdracht inhiberen/faciliteren


4