FVV1- Verpleegkunde II: Geneesmiddelen P. 17-43
Inleiding: wettelijke bevoegdheid
Na voorschrift dr arts
Voorbereiding en toedienen via: oraal, rectaal, vaginaal, oog- oor-
neusindruppeling, percutane weg
Voorbereiding en toedienen via: SC, IM, luchtweg, hypodermoclyse,
gastro-intestinale katheter, drain, intranasale weg, IV en intraosseus
Voorbereiding en toediening dr arts via katheter: epidurale,
intrathecale intraventriculair, id plexus
Medicatie = gedeelde verantwoordelijkheid tss arts en vpk
Verantwoordelijkheid vpk
o Kennis geneesmiddel
o Informatie/educatie patiënt
o Geneesmiddel correct klaarmaken en toedienen
o Observatie v patiënt
o Voorschrift op correcte wijze interpreteren en uitvoeren
Geneesmiddel?
Elke eenvoudige of samengestelde substantie met therapeutische of
profylactische (voorkomende) eigenschap mbt ziekten bij d M
knn fysiologische functies herstellen en medische diagnose stellen
Middelen met therapeutische werking:
Oorzaak: (curatief of genezend)
o Elimineren schadelijk agens bv. Antibiotica
o Substitueren (vervangen) ve tekort bv. Insuline
Symptomatisch (verzachtend palliatief) bv. Pijnmedicatie,
hoestsiroop
Middelen profylactische werking:
Preventieve geneesmiddelen
Vb. antimalaria, vaccins
Homeopathie?
Richten op symptomen
Hoe meer ik verdun, hoe krachtiger effectiviteit niet bewezen
Kruidengeneesmiddelen?
Effectief werkzame stoffen
Moeilijk doseren
Mogelijk interactie met geneesmiddelen
Placebo- en nocebo-effect:
1
, Placebo-effect: niet actieve stoffen verminderen klachten, enkel
door verwachting v patiënt
o Bepaald dr middel zelf, arts die toedient, informatie die erbij w
gegeven
o Er gebeurt wel degelijk iets
Nocebo-effect: indien niet overtuigd v werking, ervaart men
minder therapeutisch effect
o Indien men bijsluiter leest sneller bijwerking ervaren
Afleveringsvormen: Geneesmiddelpreparaat bestaat uit:
Werkzame stof (farmacon) + hulpstoffen
o Magistrale bereiding:
Medicatie laten maken dr Farmaceut = op naam patiënt
(vaak bij zalven bv.) dafalgan in 2 is niet magistraal
want is bedoeld 1g 500mg
o Gecommercialiseerde geneesmiddelen of specialiteiten:
= verkocht dr apothekers
Witte of generische
Merkgeneesmiddelen of originele
o Bio-equivalent = met dezelfde snelheid opgenomen en zelfde
effect geeft
o Hulpstoffen knn versch. zijn
Allergisch aan bepaalde hulpstof? Kan zijn dat generische niet
toegediend kan w
Toediening medicatie:
Lokaal vs Systematisch
o Lokaal: aangebracht plaats v werking
Topisch: bv pleisters, hormonen inhaleren
Enteraal: maagdarmstelsel, via mond en aars,
rechtstreekse sonde in maag
Parenteraal: injecties
o Systematisch: Via andere orgaansystemen vaak via
Vaste stoffen:
o Poeder: zakjes, capsules
o Tablet: oplosbaar (gecomprimeerd), zuigtablet, gewone,
Sublinuaal (onder tong)...
o Controled release tablet: Gereguleerde vrijstelling vh GM
trage lange periode 12-24 u
o Capsule: gelatine omhulser gevuld met poeder
o Dragee: tabelt bekleed met laag smaakstoffen
o Enteric coated tablet: tablet bekleed met zuurbestendige
laag = (+) geen afbraak dr maagzuur mogelijk, (+) geen
aantasting vh maakslijmvlies (2 redenen gebruik)
2
Inleiding: wettelijke bevoegdheid
Na voorschrift dr arts
Voorbereiding en toedienen via: oraal, rectaal, vaginaal, oog- oor-
neusindruppeling, percutane weg
Voorbereiding en toedienen via: SC, IM, luchtweg, hypodermoclyse,
gastro-intestinale katheter, drain, intranasale weg, IV en intraosseus
Voorbereiding en toediening dr arts via katheter: epidurale,
intrathecale intraventriculair, id plexus
Medicatie = gedeelde verantwoordelijkheid tss arts en vpk
Verantwoordelijkheid vpk
o Kennis geneesmiddel
o Informatie/educatie patiënt
o Geneesmiddel correct klaarmaken en toedienen
o Observatie v patiënt
o Voorschrift op correcte wijze interpreteren en uitvoeren
Geneesmiddel?
Elke eenvoudige of samengestelde substantie met therapeutische of
profylactische (voorkomende) eigenschap mbt ziekten bij d M
knn fysiologische functies herstellen en medische diagnose stellen
Middelen met therapeutische werking:
Oorzaak: (curatief of genezend)
o Elimineren schadelijk agens bv. Antibiotica
o Substitueren (vervangen) ve tekort bv. Insuline
Symptomatisch (verzachtend palliatief) bv. Pijnmedicatie,
hoestsiroop
Middelen profylactische werking:
Preventieve geneesmiddelen
Vb. antimalaria, vaccins
Homeopathie?
Richten op symptomen
Hoe meer ik verdun, hoe krachtiger effectiviteit niet bewezen
Kruidengeneesmiddelen?
Effectief werkzame stoffen
Moeilijk doseren
Mogelijk interactie met geneesmiddelen
Placebo- en nocebo-effect:
1
, Placebo-effect: niet actieve stoffen verminderen klachten, enkel
door verwachting v patiënt
o Bepaald dr middel zelf, arts die toedient, informatie die erbij w
gegeven
o Er gebeurt wel degelijk iets
Nocebo-effect: indien niet overtuigd v werking, ervaart men
minder therapeutisch effect
o Indien men bijsluiter leest sneller bijwerking ervaren
Afleveringsvormen: Geneesmiddelpreparaat bestaat uit:
Werkzame stof (farmacon) + hulpstoffen
o Magistrale bereiding:
Medicatie laten maken dr Farmaceut = op naam patiënt
(vaak bij zalven bv.) dafalgan in 2 is niet magistraal
want is bedoeld 1g 500mg
o Gecommercialiseerde geneesmiddelen of specialiteiten:
= verkocht dr apothekers
Witte of generische
Merkgeneesmiddelen of originele
o Bio-equivalent = met dezelfde snelheid opgenomen en zelfde
effect geeft
o Hulpstoffen knn versch. zijn
Allergisch aan bepaalde hulpstof? Kan zijn dat generische niet
toegediend kan w
Toediening medicatie:
Lokaal vs Systematisch
o Lokaal: aangebracht plaats v werking
Topisch: bv pleisters, hormonen inhaleren
Enteraal: maagdarmstelsel, via mond en aars,
rechtstreekse sonde in maag
Parenteraal: injecties
o Systematisch: Via andere orgaansystemen vaak via
Vaste stoffen:
o Poeder: zakjes, capsules
o Tablet: oplosbaar (gecomprimeerd), zuigtablet, gewone,
Sublinuaal (onder tong)...
o Controled release tablet: Gereguleerde vrijstelling vh GM
trage lange periode 12-24 u
o Capsule: gelatine omhulser gevuld met poeder
o Dragee: tabelt bekleed met laag smaakstoffen
o Enteric coated tablet: tablet bekleed met zuurbestendige
laag = (+) geen afbraak dr maagzuur mogelijk, (+) geen
aantasting vh maakslijmvlies (2 redenen gebruik)
2
