Preventie en maatschappelijke aspecten
Hoofdstuk 9: overige preventie maatregelen
9.1 Verzegeling / sealing
= minst invasieve restauratieve ingreep, wordt altijd gecombineerd met niet-
operatieve cariës behandeling
= dun laag kunsthars in pits, fissuren en fossae van oclusale vlakken
Zodat bacteriën er niet in kunnen kruipen of groeien
Maakt occlusaal reliëf vlakker, zodat het makkelijker te reinigen is
Doel = tijdelijke controle van occlusale cariës tijden eruptie
Therapeutische sealant Preventie sealent
Over actieve fissuurcariës Op klinisch ogenschijnlijke intacte
Doel = verdere progressie stoppen occlusale vlakken
Doel = voorkomen dat fissuurlaesie
ontstaat
symptomatische behandelingen: controleren laesie voor beperkte
periode (vooral tijdens eruptie), geen effect op globale cariësactiviteit
van het gebit
Vroeger:
vooral in diepe, smalle fissuren omdat men dacht dat het cariësrisico daar hoger
was door moeilijker te kunnen poetsen
Nu: plaque-accumulatie belangrijker dan de vorm
- Bacteriën in de diepste fissuren zijn vaak minder actief door gebreke aan
nutriënten en zuurstof
- Onder een correcte sealent krijgen bacteriën geen nutriënten
Effectiviteit fissuursealants
Sealants op eerste blijvende molaren bij kinderen, zorgen voor betere
cariëscontrole dan geen behandeling
Weinig bewijs over hoe effectief
o Cariesprofiel van populatie vaak beperkt beschreven
o Vooral data voor de eerste blijvende molaren
o Minder data voor primaire molaren, premolaren, tweede blijvende
molaar
Vergelijking met fluoridebehandeling: geen duidelijk verschil t.o.v 6-
maandelijkse fluoride-vernis is dus een goed alternatief
, Non-operatieve aanpak (poetsen, fluoridepasta, dieet): kan minstens zo
effectief zijn
Wat is belangrijk?
1. Drooglegging en goede isolatie = cruciaal
o Vierhandentandheelkunde (tandarts + assistent)
o Cofferdam of goede wattenrol + afzuiging
2. Nauwkeurigheid procedure belangrijk (niet wie het uitvoert)
3. Strakke seal nodig voor effect
o Het moet een goede, dichte afsluiting van de groeven op de tand
vormen
o Belangrijk om regelmatig te controleren
4. Verlies van sealent is niet automatisch een indicatie tot vervaging
o Geen sterke voorspeller voor nieuwe cariës
o Evolueer eruptiestadium en plaquecontrole (veel plaque = groter
risico)
o Defecte, plaque vasthoudende randen kunnen gepolijst (glad) of
verwijderd worden
Micro cavitated laesies (kleine gaatjes, scheurtjes) worden meestal niet snel
groter bij afdekking me teen realant <-> cavitated laesies (grote holtes in
dentine) sealing minder gunstig
Sealents alleen geschikt voor oppervlakkige of micro-cavitated laesies
Sealants niet geschikt voor laesies in middelste op diepe dentine, want
restauratie toch vaak nodig
Hars-gebaseerd materiaal Glasionomeer
Via micro-retentie in geëtst glazuur, Hecht via chemische binding aan
heeft vaak hogere adhesie tandstructuur, minder gevoelig voor
vocht
Techniek is belangrijker dan materiaalkeuze
- Goede isolatie (droogleggen)
- Reinigen en etsen volgens instructies fabrikant
- Plaatsing sealant enkel in fissur-groefsysteem
- Controleren op luchtbellen
Therapeutische sealants voor beginnende gaatjes, vooral bij doorkomende
molaren waar plaquecontrole onvoldoende is
Preventie sealents alleen in hoog-risico situaties (vb. kind met veel diepe
fissuren)
9.2 Wat is kunstharsinfiltratie of cariësinfiltratie
= nieuwe therapie, gericht op niet-caviterende laesies
= iets tussen niet-operatieve behandeling en minimaal invasieve restauratieve
behandeling
= combinatie van 2 ideeën
1. Sealen van het oppervlaktelaagje
2. Impregneren van de poriën in het laesie-lichaam met een vloeibare hars
Hoofdstuk 9: overige preventie maatregelen
9.1 Verzegeling / sealing
= minst invasieve restauratieve ingreep, wordt altijd gecombineerd met niet-
operatieve cariës behandeling
= dun laag kunsthars in pits, fissuren en fossae van oclusale vlakken
Zodat bacteriën er niet in kunnen kruipen of groeien
Maakt occlusaal reliëf vlakker, zodat het makkelijker te reinigen is
Doel = tijdelijke controle van occlusale cariës tijden eruptie
Therapeutische sealant Preventie sealent
Over actieve fissuurcariës Op klinisch ogenschijnlijke intacte
Doel = verdere progressie stoppen occlusale vlakken
Doel = voorkomen dat fissuurlaesie
ontstaat
symptomatische behandelingen: controleren laesie voor beperkte
periode (vooral tijdens eruptie), geen effect op globale cariësactiviteit
van het gebit
Vroeger:
vooral in diepe, smalle fissuren omdat men dacht dat het cariësrisico daar hoger
was door moeilijker te kunnen poetsen
Nu: plaque-accumulatie belangrijker dan de vorm
- Bacteriën in de diepste fissuren zijn vaak minder actief door gebreke aan
nutriënten en zuurstof
- Onder een correcte sealent krijgen bacteriën geen nutriënten
Effectiviteit fissuursealants
Sealants op eerste blijvende molaren bij kinderen, zorgen voor betere
cariëscontrole dan geen behandeling
Weinig bewijs over hoe effectief
o Cariesprofiel van populatie vaak beperkt beschreven
o Vooral data voor de eerste blijvende molaren
o Minder data voor primaire molaren, premolaren, tweede blijvende
molaar
Vergelijking met fluoridebehandeling: geen duidelijk verschil t.o.v 6-
maandelijkse fluoride-vernis is dus een goed alternatief
, Non-operatieve aanpak (poetsen, fluoridepasta, dieet): kan minstens zo
effectief zijn
Wat is belangrijk?
1. Drooglegging en goede isolatie = cruciaal
o Vierhandentandheelkunde (tandarts + assistent)
o Cofferdam of goede wattenrol + afzuiging
2. Nauwkeurigheid procedure belangrijk (niet wie het uitvoert)
3. Strakke seal nodig voor effect
o Het moet een goede, dichte afsluiting van de groeven op de tand
vormen
o Belangrijk om regelmatig te controleren
4. Verlies van sealent is niet automatisch een indicatie tot vervaging
o Geen sterke voorspeller voor nieuwe cariës
o Evolueer eruptiestadium en plaquecontrole (veel plaque = groter
risico)
o Defecte, plaque vasthoudende randen kunnen gepolijst (glad) of
verwijderd worden
Micro cavitated laesies (kleine gaatjes, scheurtjes) worden meestal niet snel
groter bij afdekking me teen realant <-> cavitated laesies (grote holtes in
dentine) sealing minder gunstig
Sealents alleen geschikt voor oppervlakkige of micro-cavitated laesies
Sealants niet geschikt voor laesies in middelste op diepe dentine, want
restauratie toch vaak nodig
Hars-gebaseerd materiaal Glasionomeer
Via micro-retentie in geëtst glazuur, Hecht via chemische binding aan
heeft vaak hogere adhesie tandstructuur, minder gevoelig voor
vocht
Techniek is belangrijker dan materiaalkeuze
- Goede isolatie (droogleggen)
- Reinigen en etsen volgens instructies fabrikant
- Plaatsing sealant enkel in fissur-groefsysteem
- Controleren op luchtbellen
Therapeutische sealants voor beginnende gaatjes, vooral bij doorkomende
molaren waar plaquecontrole onvoldoende is
Preventie sealents alleen in hoog-risico situaties (vb. kind met veel diepe
fissuren)
9.2 Wat is kunstharsinfiltratie of cariësinfiltratie
= nieuwe therapie, gericht op niet-caviterende laesies
= iets tussen niet-operatieve behandeling en minimaal invasieve restauratieve
behandeling
= combinatie van 2 ideeën
1. Sealen van het oppervlaktelaagje
2. Impregneren van de poriën in het laesie-lichaam met een vloeibare hars
