Samenvatting Organisatorische ontwikkeling

1


HOOFDSTUK 1: DE IDENTITEIT VAN DE ORGANISATIE – HET
FUNDAMENT
WAT ZIJN ORGANISATIES?

Organisaties  Functioneel, regelen het sociale leven en het dagelijks gedrag
van individuen
 Doel
- Kinderen mee opvoeden, onderwijzen, ondersteunen, … zodat ze later
kunnen deelnemen aan de samenleving
 ‘Organisatie’
- Afgeleid van het Griekse ‘organon’: betekent hulpmiddel of werktuig 
Het is dus een hulpmiddel om een doel te bereiken
Wanneer spreken we over ‘missie gedreven organisaties’?
Wanneer een organisatie een duidelijk sociaal doel voor ogen heeft en dus impact
wil maken om van de wereld/maatschappij een betere plaats te maken voor
iedereen.
DEFINITIE VAN ORGANISATIES (DAFT, 2002)

Organisaties zijn:
 Menselijke samenwerkingsverbanden
 Gericht op het realiseren van een duidelijk doel
 Ontworpen als systemen van bewust gestructureerde en gecoördineerde
activiteiten
 Verbonden met een externe omgeving
SOCIAL PROFIT VERSUS PROFIT ORGANISATIES

Social profit  Containerbegrip voor tal van organisaties die hoofdzakelijk
diensten leveren met een maatschappelijk nut
TWEE SOORTEN ORGANISATIES

PROFIT ORGANISATIE SOCIAL PROFIT ORGANISATIE
Winstmaximalisatie ten behoeve van Gemeenschappelijke winst in plaats
de bedrijfscontinuïteit van winstmaximalisatie
Doel  Eigen doelen Doel  Collectieve doelen


WAT IS ORGANISATIEONTWIKKELING?

DRIE BELANGRIJKE BASISCOMPONENTEN

1. Organisatie en omgeving
- Missie  Elke organisatie heeft een specifieke bestaansreden die hierin
neergeschreven wordt
- Strategie  Om na te denken, vast te leggen en te focussen op wat ze
wel en niet gaan doen en hoe ze de dingen willen aanpakken om de
missie concreet te kunnen waarmaken
Missie gedreven organisaties  In directe verbinding met de omgeving waarin ze
actief zijn en willen de omgeving zelf beïnvloeden  Ondergaan ook invloed
vanuit die omgeving!

, 2




2. Organisatie en structuur
- Structuur  Waarin mensen specifieke taken, rollen en bevoegdheden
krijgen binnen de organisatie om de missie te kunnen waarmaken

3. Organisatie en menselijk kapitaal
- Menselijk kapitaal  Belangrijk om impact te kunnen hebben  Om de
missie te kunnen waarmaken moeten mensen aangeworven en
opgeleid worden om de functies te kunnen uitvoeren die in de structuur
vastgelegd werden
Organisaties zijn dus mensenwerk: worden gedragen door mensen die afhankelijk
zijn van elkaar en in interactie gaan met elkaar om via samenwerking een
gemeenschappelijk doel te kunnen nastreven en realiseren.
- Leiderschap  Onmisbaar: op welke manier dan ook, elke organisatie
wordt door één of meerdere mensen gestuurd
SAMENGEVAT

Missie gedreven organisaties:
1. Sociaal doel voor ogen en willen een duurzame impact hebben op de
samenleving of iets betekenen voor de specifieke doelgroep waarvoor ze
werken
2. Om deze doelen te kunnen halen  Gepaste organisatiestructuur
belangrijk
3. Structuur duidelijk?  Juiste mensen op de juiste plaats zetten om deze
doelstellingen te verwezenlijken
HET GROTE WAAROM: MISSIE, VISIE EN KERNWAARDEN

Organisaties hebben nood aan een sterk fundament of een ‘gevoel van
bestemming’: waarom doen we wat we doen?  Nadenken over deze vraag is
een noodzakelijke stap om verdere beslissingen af te toetsen en om te weten
welke richting of focus je als organisatie moet kiezen om te kunnen doen wat je
wil en moet doen
Dit sterk fundament bestaat uit:
1. Missie (wat-vraag)
- Wat is de bestaansreden van een organisatie?
2. Visie en kernwaarden (waarom-vraag)
- Waarom doen we wat we doen? Wat is de bestemming van de
organisatie?
3. Strategie (hoe-vraag)
- Hoe willen we bereiken wat we willen en moeten bereiken met onze
organisatie?
Ontwikkelen van een strategie  Duurzaam evenwicht vinden binnen het
spanningsveld van wat we kunnen, wat we moeten en wat we willen doen in de
organisatie

, 3


We willen tot een evenwicht komen tussen:
 Onze dromen of de gewenste toekomst
- Doelen
 Verwachtingen van de ruimere omgeving/concurrentie of de noodzakelijke
toekomst
- Omgevingsvereisten
 Capaciteiten/vaardigheden of de mogelijke toekomst
- Mogelijkheden waarover de organisatie beschikt
Maakbare toekomst  Wanneer je erin slaagt om als organisatie doordachte en
strategische keuzes te maken en zo tot de kern te komen  Kiezen is het hart
van elk strategisch proces!
DE STRATEGISCHE DRIEHOEK (KENNISCLIP!)

Strategisch management start bij het
bepalen van de wenselijke toekomst.
De doelen van de organisatie:
 Welke toekomst willen wij
realiseren?
 Vastleggen van de
eindbestemming




Sturende elementen in de strategie  Missie, visie of kernwaarden,
organisatiedoelen, waarden en normen  Geven aan in welke richting het
bestuur van een organisatie de organisatie wil sturen
1. DE MISSIE

Wat?  Zegt wat de organisatie wil doen en vormt de kern van het
bestaansrecht van een organisatie  Vat de essentie van de organisatie samen
en focust op de eindbedoeling
Het is tijdloos en geworteld in het ontstaansverleden en richt de blik naar binnen:
Wie zijn we? Waarom bestaan we? Wat doen we?  Voorbeeld: een
dierenrechtenorganisatie komt op voor de rechten van dieren
Bestaat uit 4 basiselementen:
1. Waarom-vraag
- Waarom bestaat de organisatie?
2. Waar-vraag
- Binnen welke actiedomeinen is de organisatie actief binnen de
omgeving?
3. Wat-vraag
- Wat willen ze bereiken (doelen)?
4. Hoe-vraag

, 4


- Welke waarden en normen streeft de organisatie na? Welke waarden
zijn belangrijk in de organisatiecultuur?
KENMERKEN VAN EEN GOEDE MISSIE: 7 MISSION-KENMERKEN




Kunnen uitleggen!
VERTREK VANUIT DE ‘WHY’

‘Gouden Cirkel’ van Simon Sinek




IMPACT MODEL

 WHAT
- Input  Wat we doen en/of wat we aanbieden
 HOW
- Output  Directe resultaten op gebruikers of stakeholders: wat maakt
jouw organisatie uniek? Wat levert het op?
 WHY
- Impact  Resultaat voor de SL: wat is het ultieme doel?  Gewenste
sociale, ecologische gevolgen voor de SL, voor een populatie of voor
het milieu?
2. VISIE

Wat?  Vult de missie verder aan door de blik verder naar buiten de organisatie
en naar de toekomst te richten  Beschrijving van hoe de wereld eruit zal zien
als de organisatie met succes de missie kan uitvoeren  Toekomstperspectief
VOORWAARDEN VOOR EEN GOEDE VISIE

1. Visieontwikkeling is een collectief proces
- Iedereen in de organisatie moet mee zijn met de visie  Toch neemt de
directie of de top van de organisatie vaak het voortouw
Toch een collectief proces?  Medewerkers moeten best zoveel mogelijk
geïnformeerd worden over de visie en mogen hun mening geven.
2. Duidelijk
- De visie is een ijkpunt bij evaluaties
3. Gecommuniceerd
- Met alle medewerkers!
4. Gericht op de unieke eigenschappen van de organisatie