Psychologie
Hoofdstuk 1: je leerlingen leren kennen: psychologische
inzichten
1.1 Waarom ontwikkelings- en leerpsychologie in de opleiding?
Belangrijk om de beginsituatie in te schatten!
Op welke vlakken ontwikkelen en leren kinderen?
Hoe verloopt die ontwikkeling?
Fragment: Vrede op aarde - Kamal Kharmach
- Je bent continue bezig met kinderen, niet enkel kennis overbrengen
- We zijn geen therapeuten, maar je moet wel zoeken naar een
oplossing voor het probleem
- Samen leven in de klas en overeen komen
DE VRAAG: Hoe kan ik ontwikkeling en leren bij lagere schoolkinderen
ondersteunen en stimuleren?
1.2 kernconcepten (1.1 in cursus)
def psychologie: psychologie is de wetenschappelijke studie van de
mentale processen en het gedrag van individuen.
KERN: wetenschap (niet vanuit buikgevoel), gedrag, mentaal (gevoelens))
Def leerpsychologie: leerpsychologie richt zich op het begrijpen van hoe
mensen leren en zich ontwikkelen op basis van ervaringen. Het bestudeert
de processen en mechanismen die betrokken zijn bij het verwerven van
kennis, vaardigheden, waarden, attitudes en gedragingen.
Def ontwikkelingspsychologie: = levenslooppsychologie, is de
wetenschappelijke studie naar patronen van groei, verandering en
stabiliteit van conceptie tot aan de late volwassenheid - dus tot de dood.
De meeste aandacht van de onderzoekers gaat uit naar de periode waarin
de veranderingen elkaar het snelst opvolgen: die van de geboorte tot aan
de adolescentie.
Drie grote ontwikkelingsdomeinen
, - Fysieke ontwikkeling leren zwemmen, fietsen
- Cognitieve “ hersenen, kleuter vragen 8x8, maar kan dit niet, dus
geen goed moment om dat te vragen.
- Sociaal-emotionele “ emotionele ontwikkeling, hoe kan ik ondanks
mijn gevoelens omgaan met anderen?
1.3 enkele inleidende begrippen (1.2 in cursus)
1.3.1 ontwikkelingsfactoren: nature, nurture of zelfbepaling
Wat veroorzaakt ontwikkeling?
Nature: erfelijkheid / invloed van genetische eigenschappen = AANLEG
Nurture: invloed van de omgeving: invloed van leeftijdsgenoten,
gebeurtenissen, leefwereld,… = MILIEU
Vb. topsporters:
Nature: goeie genen meegekregen
Nurture: door invloed van de omgeving, je ouders hebben je in een
sportclub ingeschreven.
3e factor naast Nature en nurture = Zelfbepaling
Zelfbepaling = de mogelijkheid om zelf richting te geven aan onze eigen
ontwikkeling (onze vrije wil, de mate van persoonlijke inzet, ons
doorzettingsvermogen).
Het kind wil het zelf kunnen, maakt er tijd voor vrij.
Vb.
Nature: kind heeft een goede fijne motoriek
Nurture: de ouders kopen strijkparels en spelen hiermee samen met het
kind
Zelfbepaling: het kind knutselt graag (ook met strijkparels) en maakt hier
tijd voor vrij
Welke ontwikkelingsfactor is doorslaggevend?
3 elementen gaan samen =
ontwikkelingsfactoren
Je moet gestimuleerd worden (nurture)
Je moet het zelf graag willen (zelfbepaling)
, 1.3.2 gevoelige / sensitieve periodes (1.2.2 in cursus)
= specifieke periode waarin kind gevoelig is voor prikkels uit de
omgeving
- Het kind moet voor zijn 6 jaar taal ontwikkeld hebben
- Kastkinderen (tegen deze kinderen wordt niet gepraat, later kunnen
ze die taal niet meer ontwikkelen)
= BELANGRIJK OM TAAL TE STIMULEREN IN DE KRITIEKE PERIODE
- Er zijn periodes in ons leven waar we enorm gevoelig zijn voor
prikkels om te leren.
Vb.
Taalstimulering (zeker voor de leeftijd van 6 jaar)
Hechting (zeker voor de leeftijd van 3 jaar)
Grote invloed van nurture / milieu / omgeving
1.3.3. ontwikkelingsperiodes (1.2.3 cursus)
, 1.3.4 ontwikkelingsopgaven en opvoedingstaken (1.2.4 cursus)
- ontwikkelingsopgaven
Opdrachten waarbij je kijkt naar de manier waarop een kind omgaat
met problemen in het leven en omgaat met verwachtingen die de
omgeving stelt.
= verwachting die de omgeving heeft van ons, iets waar we door
moeten, dan zou je moeten studeren/werken.
- Opvoedingstaken
Ondersteuning door de omgeving bij het volbrengen van de
ontwikkelingsopgave
= kinderen ondersteunen bij de ontwikkelingsopgaven.
Vb.
Ontwikkelingsopgaven = wat verwacht wordt van jou
Opvoedingstaken = de omgeving die aanmoedigt
1.3.5 Hoe verloopt ontwikkeling? (1.2.5 in cursus)
Hoofdstuk 1: je leerlingen leren kennen: psychologische
inzichten
1.1 Waarom ontwikkelings- en leerpsychologie in de opleiding?
Belangrijk om de beginsituatie in te schatten!
Op welke vlakken ontwikkelen en leren kinderen?
Hoe verloopt die ontwikkeling?
Fragment: Vrede op aarde - Kamal Kharmach
- Je bent continue bezig met kinderen, niet enkel kennis overbrengen
- We zijn geen therapeuten, maar je moet wel zoeken naar een
oplossing voor het probleem
- Samen leven in de klas en overeen komen
DE VRAAG: Hoe kan ik ontwikkeling en leren bij lagere schoolkinderen
ondersteunen en stimuleren?
1.2 kernconcepten (1.1 in cursus)
def psychologie: psychologie is de wetenschappelijke studie van de
mentale processen en het gedrag van individuen.
KERN: wetenschap (niet vanuit buikgevoel), gedrag, mentaal (gevoelens))
Def leerpsychologie: leerpsychologie richt zich op het begrijpen van hoe
mensen leren en zich ontwikkelen op basis van ervaringen. Het bestudeert
de processen en mechanismen die betrokken zijn bij het verwerven van
kennis, vaardigheden, waarden, attitudes en gedragingen.
Def ontwikkelingspsychologie: = levenslooppsychologie, is de
wetenschappelijke studie naar patronen van groei, verandering en
stabiliteit van conceptie tot aan de late volwassenheid - dus tot de dood.
De meeste aandacht van de onderzoekers gaat uit naar de periode waarin
de veranderingen elkaar het snelst opvolgen: die van de geboorte tot aan
de adolescentie.
Drie grote ontwikkelingsdomeinen
, - Fysieke ontwikkeling leren zwemmen, fietsen
- Cognitieve “ hersenen, kleuter vragen 8x8, maar kan dit niet, dus
geen goed moment om dat te vragen.
- Sociaal-emotionele “ emotionele ontwikkeling, hoe kan ik ondanks
mijn gevoelens omgaan met anderen?
1.3 enkele inleidende begrippen (1.2 in cursus)
1.3.1 ontwikkelingsfactoren: nature, nurture of zelfbepaling
Wat veroorzaakt ontwikkeling?
Nature: erfelijkheid / invloed van genetische eigenschappen = AANLEG
Nurture: invloed van de omgeving: invloed van leeftijdsgenoten,
gebeurtenissen, leefwereld,… = MILIEU
Vb. topsporters:
Nature: goeie genen meegekregen
Nurture: door invloed van de omgeving, je ouders hebben je in een
sportclub ingeschreven.
3e factor naast Nature en nurture = Zelfbepaling
Zelfbepaling = de mogelijkheid om zelf richting te geven aan onze eigen
ontwikkeling (onze vrije wil, de mate van persoonlijke inzet, ons
doorzettingsvermogen).
Het kind wil het zelf kunnen, maakt er tijd voor vrij.
Vb.
Nature: kind heeft een goede fijne motoriek
Nurture: de ouders kopen strijkparels en spelen hiermee samen met het
kind
Zelfbepaling: het kind knutselt graag (ook met strijkparels) en maakt hier
tijd voor vrij
Welke ontwikkelingsfactor is doorslaggevend?
3 elementen gaan samen =
ontwikkelingsfactoren
Je moet gestimuleerd worden (nurture)
Je moet het zelf graag willen (zelfbepaling)
, 1.3.2 gevoelige / sensitieve periodes (1.2.2 in cursus)
= specifieke periode waarin kind gevoelig is voor prikkels uit de
omgeving
- Het kind moet voor zijn 6 jaar taal ontwikkeld hebben
- Kastkinderen (tegen deze kinderen wordt niet gepraat, later kunnen
ze die taal niet meer ontwikkelen)
= BELANGRIJK OM TAAL TE STIMULEREN IN DE KRITIEKE PERIODE
- Er zijn periodes in ons leven waar we enorm gevoelig zijn voor
prikkels om te leren.
Vb.
Taalstimulering (zeker voor de leeftijd van 6 jaar)
Hechting (zeker voor de leeftijd van 3 jaar)
Grote invloed van nurture / milieu / omgeving
1.3.3. ontwikkelingsperiodes (1.2.3 cursus)
, 1.3.4 ontwikkelingsopgaven en opvoedingstaken (1.2.4 cursus)
- ontwikkelingsopgaven
Opdrachten waarbij je kijkt naar de manier waarop een kind omgaat
met problemen in het leven en omgaat met verwachtingen die de
omgeving stelt.
= verwachting die de omgeving heeft van ons, iets waar we door
moeten, dan zou je moeten studeren/werken.
- Opvoedingstaken
Ondersteuning door de omgeving bij het volbrengen van de
ontwikkelingsopgave
= kinderen ondersteunen bij de ontwikkelingsopgaven.
Vb.
Ontwikkelingsopgaven = wat verwacht wordt van jou
Opvoedingstaken = de omgeving die aanmoedigt
1.3.5 Hoe verloopt ontwikkeling? (1.2.5 in cursus)
