Samenvatting Schets van het familiaal vermogensrecht - Familiaalvermogensrecht

Familiaal vermogensrecht
DEEL I Relatievermogensrecht – Titel I
Huwelijksvermogensrecht
Hoofdstuk 1. Algemeen
Afdeling 1. Begrip
Huwelijksvermogensrecht
 = Geheel van rechtsregels die vermogensrechtelijke gevolgen bepalen
tussen echtgenoten en tegenover derden tijdens het huwelijk en bij zijn
ontbinding
 Creëert persoonlijke- en vermogensrechtelijke gevolgen
 Twee delen
 Primair huwelijksstelsel
- Regelt wederzijdse vermogensrechtelijke rechten en plichten
- Minimum aan solidariteit en autonomie
- Afwikkelingen van dagdagelijkse rechtshandelingen
 Secundair huwelijksstelsel
- Regelt huwelijksvermogensstelsels
- Echtgenoten kunnen vrij een stelsel kiezen en
huwelijksovereenkomst opmaken
- Voor echtgenoten die geen keuze maken
- Voor wijziging van huwelijksvermogensstelsel

Afdeling 2. Enkele grondregels
Huwelijksvermogensrecht
 Ruime partijautonomie
 Primair stelsel = dwingend recht
 Stelsel is essentieel verbonden met het huwelijk
 Duurzaam en onveranderlijk karakter en tijdelijk karakter (huwelijk eindigt)


Hoofdstuk 2. Primair stelsel/ rechten en plichten van echtgenoten
Afdeling 1. Algemeen
§1. Voorwerp
 Regelt op eenvormige en dwingende manier de rechten en plichten van
echtgenoten en tegenover derden
 Rechten van echtgenoten (art. 212 en 216-218 oud BW)
 Autonomie en gelijkberechting
-  Handelingsbekwaamheid verzekeren
-  Beroep uitoefenen (art. 216 oud BW)
-  Zelf inkomsten innen en bankrekening openen
 Plichten van echtgenoten
 Solidariteit en gezinsbelang
-  Bijdrageplicht in huwelijkslasten naar zijn vermogen
-  Bescherming gezinswoning
-  Mogelijkheid tot nietigverklaring van handelingen die
gezinsbelang in gevaar brengen
 Soorten bepalingen
 Familierechtelijk aarde
- Getrouwheidsplicht
- Samenwoning plicht
- Bijstandsplicht

1

,  Gemengd karakter (van vermogensrechtelijk belang)
- Hulpplicht
- Vrije beroepskeuze
 Ter handhaving van stelsel
- Voor geval een echtgenoot zich in onmogelijkheid bevindt om
zijn wil te laten kennen
- Ter bescherming van rechten van echtgenoot bij ernstige
verstoring van verstandhouding of bij verwaarlozing plichten
of rechtshandelingen stellen die gevaar vormen voor
gezinsbelang
-  Familierechtbank kan
o Ontvangstmachtiging toekennen of dringende
maatregelen bevelen
o Rechtshandelingen nietig verklaren

§2. Dwingend karakter
 Van toepassing op alle echtgenoten, ongeacht secundair stelsel
 Enkele bepalingen ook van toepassing op wettelijk samenwonenden
(art. 1477, §2 oud BW)
 Inbreuken: gesanctioneerd met absolute nietigheid en relatieve nietigheid
 Huwelijk is van openbare orde
 Vermogensrechtelijke bepalingen raken belangen van staat of
gemeenschap niet
 Beschermen private belangen van echtgenoten en SE’s  dwingend
karakter
 Bv: bescherming gezinswoning (art. 215 oud BW)
 Bv: regeling inzake ontvangst en besteding van inkomsten (art. 217
oud BW)
 Bv: hoofdelijke AH voor niet-buitensporige schulden tbv huishouding
en opvoeding van kinderen (art. 222 oud BW)

§3. Toepassingsgebied
 Van toepassing op alle gehuwden door het alleenlijk feit van het huwelijk
(art. 212, lid 1 oud BW)
 Bepalingen gelden voor de hele duur van het huwelijk
 Ook bij feitelijke scheiding of tijdens echtscheidingsprocedure
 Verplichtingen kunnen andere vormen aannemen
- Bv: hulpverplichting in natura  in geld
- Bv: art. 215: voor zover de woning nog als gezinswoning
gekwalificeerd wordt

Afdeling 2. Handelingsbekwaamheid van de echtgenoten
 Huwelijk wijzigt de handelingsbekwaamheid niet (art. 212, lid 3 oud BW)

Afdeling 3. Verplichting tot hulp en bijdrage in de lasten van het
huwelijk
§1. Algemeen
 Echtgenoten zijn elkaar hulp verschuldigd (art. 213 oud BW)
 In natura
- Niet mogelijk door feitelijke scheiding  onderhoudsuitkering
 Lasten van het huwelijk
 Alle kosten van het huwelijks- en gezinsleven
 Alle onkosten van dagelijkse leven (huisvesting, kleding, voeding,
vrije tijd, vakantie)

2

,  Kosten van herstelling van personenwagen
 Alle lasten door gezamenlijke verwerving, onderhoud en
instandhouding gezinswoning
 Kapitaalaflossingen en intresten van hypothecaire lening

 Bijdragen in de lasten naar zijn vermogen
 = Wettelijke, wederkerige verplichting
 Mogelijkheid uit kapitaal en prestaties in natura (huishouden)

§2. Vordering tot onderhoudsuitkering en ontvangstmachtiging (art. 221
oud BW)
 Echtgenoot komt zijn verplichtingen niet na  ontvangstmachtiging of
sommendelegatie
 = Uitvoeringsmaatregel waarbij familierechtbank aan de ene
echtgenoot het recht verleent om geldsommen die aan deze laatste
toekomen te ontvangen, ter voldoening van de huwelijkslasten

Afdeling 4. Bescherming van gezinswoning (art. 215 oud BW)
§1. Algemeen
 Waarborgt genot van gezinswoning voor echtgenoot en kinderen

§2. Voorwerp van de bescherming
 Gezinswoning en huisraad
 Kan behoren tot EV
 Bij GV wordt het beschermd door secundair stelsel
- Benadeelde echtgenoot kan zich op art. 215 beroep en
rechtshandeling nietig te laten verklaren op grond van art.
224 oud BW

§3. Duur van de bescherming
 Geldt voor de duur van de toepassing van het primair stelsel
 Einde bij ontbinding van stelsel door overlijden of echtscheiding

§5. Sancties
 Echtgenoot die geen instemming verleent kan nietigverklaring vorderen op
grond van art. 224, §1 oud BW

Afdeling 5. Beroepsuitoefening (art. 216 oud BW)

Afdeling 6. Inning, besteding en bestuur van inkomsten (art. 217 oud
BW)
§1. Inning
 Inkomsten kunnen alleen ontvangen worden
 Inkomsten kunnen op gemeenschappelijke rekening gestort worden 
vermoeden van alleen bestuur
 Zegt niets over eigendomsrecht ( secundair huwelijksvermogensstelsel)

§2. Besteding
 Dwingende rangorde
 1: aan bijdrage in de lasten van huwelijk
 2: overschot aan beroepsgoederen

Afdeling 7. Opening van bankrekening zonder instemming echtgenoot
(art. 218 oud BW)

3

, Afdeling 8. Lastgeving tussen echtgenoten
Afdeling 9. Rechterlijk machtiging en gerechtelijke indeplaatsstelling

Afdeling 10. Hoofdelijkheid inzake schulden voor huishouding en
opvoeding van kinderen
§1. Hoofdelijkheid voor huishoudelijke schulden (art. 222 oud BW)
 Alle schulden aangegaan voor huishouding
 Huur, brandstof, G&E, kleding, voeding, ziekenhuiskosten, …
 Tot zover er huishouding is (ook nog bij feitelijke scheiding)

§2. Hoofdelijkheid voor schulden voor de opvoeding van kinderen
 Onderhoud en oplichting
 Ook bij feitelijke scheiding

§3. Buitensporige schulden
 Hoofdelijkheid valt weg
 Toetsen naargelang de levensstandaard en gelet op de bestaansmiddelen

Afdeling 11. Handhavings- en sanctieregeling: dringende maatregelen
(art. 223 oud BW)
§1. Begrip en draagwijdte van de maatregelen
 Echtgenoot verzuimt plicht of verstandhouding is ernstig verstoord 
familierechtbank beveelt dringende maatregelen
 Maatregelen moeten verhinderen dat vermogensrechtelijke situatie in het
gedrang komt of verslechtert
 Tijdelijk karakter: in gelijkblijvende omstandigheden en herzienbaar bij
vernieuwende omstandigheden

Afdeling 12. Nietigverklaring van rechtshandelingen (art. 224 oud BW)
 Retroactief: teruggaan naar oorspronkelijke toestand




4