SAMENVATTING
Volkenrecht
A. Nissen
Het vak volkenrecht wordt gedoceerd aan de U Antwerpen in bachelor 1. Dit
is een uitgebreide samenvatting voor dit opleidingsonderdeel.
Pagina | 0
,Inhoudsopgave
Deel I: Grondslagen en structuur van het internationale recht...........................................5
Inleiding................................................................................................................................................ 5
Ambitie van het internationaal recht..................................................................................................... 5
Soevereiniteit........................................................................................................................................ 8
Verenigde Naties (VN)........................................................................................................................... 9
Monisme en dualisme........................................................................................................................... 9
Sub-disciplines.................................................................................................................................... 10
Recht van samen bestaan en recht van samenwerken.......................................................................10
Andere internationale organisaties (dan VN)......................................................................................11
De kwestie van handhaving van internationaal recht.........................................................................11
Zelfstudie: Feministische benaderingen van het Volkenrecht..........................................................11
Deel II : Bronnen............................................................................................................ 13
Inleiding.............................................................................................................................................. 13
Unilaterale verklaringen...................................................................................................................... 17
Hiërarchie........................................................................................................................................... 17
Erga omnes......................................................................................................................................... 19
Soft law............................................................................................................................................... 19
Deel III: Verdragen......................................................................................................... 20
Aantal oefeningen............................................................................................................................... 20
Meerkeuze vraag 1........................................................................................................................... 20
Meerkeuze vraag 2........................................................................................................................... 20
Concept............................................................................................................................................... 20
Bevoegdheid om een verdrag te sluiten............................................................................................. 21
Instemming......................................................................................................................................... 22
Oefening.......................................................................................................................................... 23
Inwerkingtreding................................................................................................................................. 24
Oefening.......................................................................................................................................... 24
Validiteit.............................................................................................................................................. 25
Reservaties......................................................................................................................................... 26
Interpretaties...................................................................................................................................... 27
Amendementen.................................................................................................................................. 29
Beëindiging, terugtrekking en opschorting......................................................................................... 29
Oefening:......................................................................................................................................... 29
Zelfstudie: VS (State Department), Guidance on Non-binding documents......................................30
Zelfstudie: Canadian Supreme Court (Nevsun resources v Araya) Case in brief (2020) (Zelfstudie) 31
Pagina | 1
,Deel IV: Actoren............................................................................................................ 31
Meerkeuzevragen............................................................................................................................... 31
Vraag 1........................................................................................................................................... 31
Vraag 2............................................................................................................................................ 32
Vraag 3............................................................................................................................................ 32
Staten............................................................................................................................ 33
Constitutieve visie (de meest controversiële).....................................................................................34
Verklarende visie................................................................................................................................ 34
Zelfbeschikking................................................................................................................................... 36
Verwerving van nieuw territorium....................................................................................................... 37
Opvolging............................................................................................................................................ 38
Verdwijning......................................................................................................................................... 39
En verder dan staten?........................................................................................................................ 39
Internationale organisaties................................................................................................................. 40
Individuen........................................................................................................................................... 40
Andere entiteiten................................................................................................................................ 40
De natuur............................................................................................................................................ 41
Deel V: Jurisdictie........................................................................................................... 42
Aantal oefeningen............................................................................................................................... 42
Vraag 1:........................................................................................................................................... 42
Introductie les (herhaling)................................................................................................................... 43
Introductie Jurisdictie.......................................................................................................................... 43
Territoriale jurisdictie.......................................................................................................................... 44
Het actief persoonlijkheidsprincipe..................................................................................................... 44
Het passief persoonlijkheidsprincipe................................................................................................... 44
Het beschermingsprincipe.................................................................................................................. 45
Het universaliteitsprincipe.................................................................................................................. 45
Jurisdictie over civiele vliegtuigen...................................................................................................... 45
Opdracht:......................................................................................................................................... 46
Afdwingingsjurisdictie is verboden...................................................................................................... 47
DEEL VI: Staatsaansprakelijkheid....................................................................................48
Oefening 1:...................................................................................................................................... 48
Introductie.......................................................................................................................................... 48
Basisprincipes..................................................................................................................................... 49
Toerekenbaarheid – artikel 2 (a) ARSIWA............................................................................................ 49
Hulp en ondersteuning – artikel 16 ARSIWA........................................................................................ 52
Omstandigheden die onrechtmatigheid uitsluiten – hoofdstuk V ARSIWA...........................................52
Pagina | 2
, Gevolgen van onrechtmatigheid......................................................................................................... 55
Wie mag inbreuk inroepen?................................................................................................................ 56
Diplomatieke bescherming................................................................................................................. 57
Deel VII: Geschilbeslechting............................................................................................58
Oefening 1:...................................................................................................................................... 58
Introductie.......................................................................................................................................... 58
Zonder rechtbank of tribunaal............................................................................................................ 58
Opdracht.......................................................................................................................................... 59
Verenigde Naties organen................................................................................................................... 60
Arbitragetribunalen............................................................................................................................. 61
Internationaal gerechtshof.................................................................................................................. 62
Gespecialiseerde tribunalen en rechtbanken......................................................................................65
Zelfstudie: Nissen 2025.................................................................................................................... 67
Deel VIII: Mensenrechten................................................................................................68
Meerkeuzevraag 1............................................................................................................................ 68
Introductie.......................................................................................................................................... 68
Afdwinging..................................................................................................................... 69
Bronnen......................................................................................................................... 71
Categorieën........................................................................................................................................ 72
Positieve en horizontale verplichtingen...........................................................................73
Regionale systemen............................................................................................................................ 73
Publieke noodtoestand................................................................................................... 75
Territoriaal toepassingsgebied?.......................................................................................................... 75
Vluchtelingen................................................................................................................. 77
Deel IX: Milieurecht........................................................................................................ 78
Meerkeuzevraag 1............................................................................................................................ 78
Wat is milieurecht?............................................................................................................................. 79
Conferenties.................................................................................................................. 80
Bronnen.............................................................................................................................................. 80
Principe............................................................................................................................................... 82
Substantieve regulering: conserveren................................................................................................ 86
Schadelijke stoffen.............................................................................................................................. 88
Afdwinging en compensatie................................................................................................................ 89
Pagina | 3
,Deel X: economisch recht............................................................................................... 91
Meerkeuzevraag:............................................................................................................................. 91
Introductie.......................................................................................................................................... 91
Weg naar Bretton Woods.................................................................................................................... 92
Internationaal handelsrecht................................................................................................................ 94
Internationaal monetair recht............................................................................................................. 96
Deel XI: Vrede en veiligheid.........................................................................................100
Meerkeuzevraag............................................................................................................................. 100
Basisregel: verbod op geweld........................................................................................................... 101
Overzicht: 7 begrippen...................................................................................................................... 101
Uitzondering op artikel 2(4) Handvest: instemming..........................................................................102
Onder de drempel van geweld in artikel 2(4) Handvest: inbreuk op soevereiniteit andere staat......102
Onder de drempel van geweld in artikel 2(4) Handvest: inbreuk op verbod niet-interventie............103
Geen geweld in de zin van artikel 2(4) Handvest: VN Veiligheidsraad resoluties..............................103
Geen geweld in de zin van artikel 2(4) Handvest: zelfverdediging....................................................106
Ondanks debatten, nog steeds geweld in zin artikel 2(4) handvest: redding brugers in het buitenland
......................................................................................................................................................... 110
Deel XII: Zeerecht........................................................................................................ 111
Examen informatie......................................................................................................................... 111
Meerkeuzevraag 1.......................................................................................................................... 111
Introductie........................................................................................................................................ 112
Bronnen............................................................................................................................................ 112
De zee in stukjes............................................................................................................................... 112
Piraterij............................................................................................................................................. 116
Mariene leven................................................................................................................................... 116
Geschillenbeslechting....................................................................................................................... 117
Pagina | 4
,DEEL I: GRONDSLAGEN EN STRUCTUUR VAN HET INTERNATIONALE RECHT
INLEIDING
Key arresten
➢ Zorg dat je kan refereren naar volgende elementen van deze key arresten:
o De rechtbank of andere instelling (bv. ICJ, ECHR, WTO DSB),
o De naam (of gangbare naam)
o En de partijen (indien van toepassing)
o Relevante leerstukken
➢ Gebruik ‘table of cases' vooraan in het boek van Henriksen tijdens de blok. Wanneer het key
arrest enkel in de voetnoot (en niet in de broodtekst) wordt vermeld door Henriksen, moet je het
niet in die context kunnen noemen.
➢ Als een arrest niet op de key arresten lijst staat dan moet je nog steeds de leerstukken kennen
die Henriksen uitlegt zonder die referenties naar arresten. (‘ICJ rechtspraak zegt…’ volstaat)
➢ Ik vertel soms 'het verhaal' achter het arrest in het college. Ik ga je echter niet vragen naar de
verhalen achter de arresten op het examen.
Het publiek internationaal recht
➢ Juridische kwesties die meer dan één staat aangaan
➢ Traditioneel: het rechtssysteem dat de onderlinge relaties van soevereine staten en hun rechten
en plichten ten opzichte van elkaar reguleert.
➢ Andere actoren: internationale organisaties + de individuen met rechten en plichten
➢ Geen wetgevende of uitvoerende macht (in tegenstelling met het nationaal recht)
In feite: het internationaal recht is een gedecentraliseerd rechtssysteem waarbij het primair aan de
rechtssubjecten zelf is om de wet te creëren, te interpreteren en te handhaven.
privaat internationaal recht: bestaat uit nationale weten die betrekking hebben op conflicten van
recht en regels vastgesteld voor de behandeling van zaken die een buitenlands element betreffen.
Het internationale recht weerspiegelt de wijdverbreide globalisering en specialisatie
➢ Kenmerkend voor onze moderne internationale samenleving
➢ Belangrijkste factor: een steeds uitgebreider en effectiever systeem van internationale regels
➢ Verbind en beschermd: staten, bedrijven en individuen
➢ Ontwikkeling mogelijk omdat de primaire leden (de staten) voortdurend hebben proberen
samen te werken om juridische oplossingen te vinden voor problemen van gemeenschappelijk
belang
+ wederzijds vertrouwen tussen de staten
o Samenwerking en wederzijdse vertrouwen verwaterd doorheen de tijd
o Hedendaags internationaal systeem gekenmerkt door
▪ Toenemende interstatelijke rivaliteit
▪ Concurrentie
▪ Wantrouwen
AMBITIE VAN HET INTERNATIONAAL RECHT
Stabiliteit creëren door samenwerking
Pagina | 5
, ➢ Europese rechtsorde (Vrede van Westfalen 1648) o Het internationale
rechtssysteem is verbonden met de opkomst en consolidatie van
natiestaten
o “de geboorte van het internationale statensysteem”
o De vredesverdragen:
▪ De Vrede van Münster
▪ De Verdragen van Münster en Osnabrück o Doel: de grote Europese
mogendheden een schijn van orde en structuur creëren in een anarchistische en
wanordelijk Europese wereld
o Het idee: de machten van de transnationale krachten (rijk en religie) te beperken en in
plaats daarvan grondgebied en individuen te compartimenteren in soevereinde staten
o Primaire bron van autoriteit = de staat
o Internationale orde creëren uit een veelvoud va ‘staten’ van gelijke juridische betekenis
-> keerpunt: Westfalen o Voor de Vrede van Westfalen: Jean Bodin =>
staatssoevereiniteit geconceptualiseerd
▪ Hij werd beïnvloed door de godsdienstenoorlog in Frankrijk
▪ Hij wouw een systeem met een duidelijke en onbetwistbare bron van autoriteit
▪ De theorie van een soeverein die absolute en ondeelbare macht bezit die alleen
verantwoording verschuldigd is aan God
➢ Post ‘Wereld’ oorlog I: League of Nations o 1919: oprichting van de
Volkenbond
▪ Taak: handhaven van de wereldvrede
▪ Verbood geen oorlog
▪ Beslechtingsmechanismen: staten moesten geschillen voorleggen en mogen geen
oorlog voeren tot er een bepaalde tijd is verstreken na de beslissing van dit
mechanisme
o 1928: poging tot oorlog te verbieden
▪ Het Verdrag van Parijs
▪ De partijen verplichten om geen oorlog te voeren als middel om hun
internationale geschillen op te lossen en als instrument van nationaal beleid
o Belangrijke prestatie: oprichting van het Permanente Hof van Internationale Justitie (PCIJ)
▪ Den Haag, Nederland
▪ Geen dwingende jurisdictie
▪ Bouwde een substantieel corpus aan jurisprudentie
o PCIJ is de voorloper van het huidige Internationale Gerechtshof (ICJ)
➢ Post ‘Wereld’ oorlog II: Verenigde Naties
o Reactie op de wreedheden van de nazi’s: het vervolgen van Duitse
topfunctionarissen voor internationale misdaden/ oorlogsmisdaden
o Vervanging van de Volkenbond door de VN (Verenigde Naties)
▪ Taak: handhaven van de internationale vrede en veiligheid
▪ Gebouwd op de ‘Westfaalse’ principes + respect voor het principe van gelijke
rechten en zelfbeschikking + soevereine gelijkheid aan alle lidstaten
o Het handvest van de VN
▪ Verbod op het gebruik van geweld
▪ Collectief orgaan (de Veiligheidsraad): internationale vrede en veiligheid
handhaven + gewelddadige maatregelen te autoriseren
o Handhaven van de vrede + het voeren van oorlog = collectieve
inspanning
o Handvest -> Algemene Vergadering: alle lidstaten in vertegenwoordigd
▪ Adviserende rol
Pagina | 6
Volkenrecht
A. Nissen
Het vak volkenrecht wordt gedoceerd aan de U Antwerpen in bachelor 1. Dit
is een uitgebreide samenvatting voor dit opleidingsonderdeel.
Pagina | 0
,Inhoudsopgave
Deel I: Grondslagen en structuur van het internationale recht...........................................5
Inleiding................................................................................................................................................ 5
Ambitie van het internationaal recht..................................................................................................... 5
Soevereiniteit........................................................................................................................................ 8
Verenigde Naties (VN)........................................................................................................................... 9
Monisme en dualisme........................................................................................................................... 9
Sub-disciplines.................................................................................................................................... 10
Recht van samen bestaan en recht van samenwerken.......................................................................10
Andere internationale organisaties (dan VN)......................................................................................11
De kwestie van handhaving van internationaal recht.........................................................................11
Zelfstudie: Feministische benaderingen van het Volkenrecht..........................................................11
Deel II : Bronnen............................................................................................................ 13
Inleiding.............................................................................................................................................. 13
Unilaterale verklaringen...................................................................................................................... 17
Hiërarchie........................................................................................................................................... 17
Erga omnes......................................................................................................................................... 19
Soft law............................................................................................................................................... 19
Deel III: Verdragen......................................................................................................... 20
Aantal oefeningen............................................................................................................................... 20
Meerkeuze vraag 1........................................................................................................................... 20
Meerkeuze vraag 2........................................................................................................................... 20
Concept............................................................................................................................................... 20
Bevoegdheid om een verdrag te sluiten............................................................................................. 21
Instemming......................................................................................................................................... 22
Oefening.......................................................................................................................................... 23
Inwerkingtreding................................................................................................................................. 24
Oefening.......................................................................................................................................... 24
Validiteit.............................................................................................................................................. 25
Reservaties......................................................................................................................................... 26
Interpretaties...................................................................................................................................... 27
Amendementen.................................................................................................................................. 29
Beëindiging, terugtrekking en opschorting......................................................................................... 29
Oefening:......................................................................................................................................... 29
Zelfstudie: VS (State Department), Guidance on Non-binding documents......................................30
Zelfstudie: Canadian Supreme Court (Nevsun resources v Araya) Case in brief (2020) (Zelfstudie) 31
Pagina | 1
,Deel IV: Actoren............................................................................................................ 31
Meerkeuzevragen............................................................................................................................... 31
Vraag 1........................................................................................................................................... 31
Vraag 2............................................................................................................................................ 32
Vraag 3............................................................................................................................................ 32
Staten............................................................................................................................ 33
Constitutieve visie (de meest controversiële).....................................................................................34
Verklarende visie................................................................................................................................ 34
Zelfbeschikking................................................................................................................................... 36
Verwerving van nieuw territorium....................................................................................................... 37
Opvolging............................................................................................................................................ 38
Verdwijning......................................................................................................................................... 39
En verder dan staten?........................................................................................................................ 39
Internationale organisaties................................................................................................................. 40
Individuen........................................................................................................................................... 40
Andere entiteiten................................................................................................................................ 40
De natuur............................................................................................................................................ 41
Deel V: Jurisdictie........................................................................................................... 42
Aantal oefeningen............................................................................................................................... 42
Vraag 1:........................................................................................................................................... 42
Introductie les (herhaling)................................................................................................................... 43
Introductie Jurisdictie.......................................................................................................................... 43
Territoriale jurisdictie.......................................................................................................................... 44
Het actief persoonlijkheidsprincipe..................................................................................................... 44
Het passief persoonlijkheidsprincipe................................................................................................... 44
Het beschermingsprincipe.................................................................................................................. 45
Het universaliteitsprincipe.................................................................................................................. 45
Jurisdictie over civiele vliegtuigen...................................................................................................... 45
Opdracht:......................................................................................................................................... 46
Afdwingingsjurisdictie is verboden...................................................................................................... 47
DEEL VI: Staatsaansprakelijkheid....................................................................................48
Oefening 1:...................................................................................................................................... 48
Introductie.......................................................................................................................................... 48
Basisprincipes..................................................................................................................................... 49
Toerekenbaarheid – artikel 2 (a) ARSIWA............................................................................................ 49
Hulp en ondersteuning – artikel 16 ARSIWA........................................................................................ 52
Omstandigheden die onrechtmatigheid uitsluiten – hoofdstuk V ARSIWA...........................................52
Pagina | 2
, Gevolgen van onrechtmatigheid......................................................................................................... 55
Wie mag inbreuk inroepen?................................................................................................................ 56
Diplomatieke bescherming................................................................................................................. 57
Deel VII: Geschilbeslechting............................................................................................58
Oefening 1:...................................................................................................................................... 58
Introductie.......................................................................................................................................... 58
Zonder rechtbank of tribunaal............................................................................................................ 58
Opdracht.......................................................................................................................................... 59
Verenigde Naties organen................................................................................................................... 60
Arbitragetribunalen............................................................................................................................. 61
Internationaal gerechtshof.................................................................................................................. 62
Gespecialiseerde tribunalen en rechtbanken......................................................................................65
Zelfstudie: Nissen 2025.................................................................................................................... 67
Deel VIII: Mensenrechten................................................................................................68
Meerkeuzevraag 1............................................................................................................................ 68
Introductie.......................................................................................................................................... 68
Afdwinging..................................................................................................................... 69
Bronnen......................................................................................................................... 71
Categorieën........................................................................................................................................ 72
Positieve en horizontale verplichtingen...........................................................................73
Regionale systemen............................................................................................................................ 73
Publieke noodtoestand................................................................................................... 75
Territoriaal toepassingsgebied?.......................................................................................................... 75
Vluchtelingen................................................................................................................. 77
Deel IX: Milieurecht........................................................................................................ 78
Meerkeuzevraag 1............................................................................................................................ 78
Wat is milieurecht?............................................................................................................................. 79
Conferenties.................................................................................................................. 80
Bronnen.............................................................................................................................................. 80
Principe............................................................................................................................................... 82
Substantieve regulering: conserveren................................................................................................ 86
Schadelijke stoffen.............................................................................................................................. 88
Afdwinging en compensatie................................................................................................................ 89
Pagina | 3
,Deel X: economisch recht............................................................................................... 91
Meerkeuzevraag:............................................................................................................................. 91
Introductie.......................................................................................................................................... 91
Weg naar Bretton Woods.................................................................................................................... 92
Internationaal handelsrecht................................................................................................................ 94
Internationaal monetair recht............................................................................................................. 96
Deel XI: Vrede en veiligheid.........................................................................................100
Meerkeuzevraag............................................................................................................................. 100
Basisregel: verbod op geweld........................................................................................................... 101
Overzicht: 7 begrippen...................................................................................................................... 101
Uitzondering op artikel 2(4) Handvest: instemming..........................................................................102
Onder de drempel van geweld in artikel 2(4) Handvest: inbreuk op soevereiniteit andere staat......102
Onder de drempel van geweld in artikel 2(4) Handvest: inbreuk op verbod niet-interventie............103
Geen geweld in de zin van artikel 2(4) Handvest: VN Veiligheidsraad resoluties..............................103
Geen geweld in de zin van artikel 2(4) Handvest: zelfverdediging....................................................106
Ondanks debatten, nog steeds geweld in zin artikel 2(4) handvest: redding brugers in het buitenland
......................................................................................................................................................... 110
Deel XII: Zeerecht........................................................................................................ 111
Examen informatie......................................................................................................................... 111
Meerkeuzevraag 1.......................................................................................................................... 111
Introductie........................................................................................................................................ 112
Bronnen............................................................................................................................................ 112
De zee in stukjes............................................................................................................................... 112
Piraterij............................................................................................................................................. 116
Mariene leven................................................................................................................................... 116
Geschillenbeslechting....................................................................................................................... 117
Pagina | 4
,DEEL I: GRONDSLAGEN EN STRUCTUUR VAN HET INTERNATIONALE RECHT
INLEIDING
Key arresten
➢ Zorg dat je kan refereren naar volgende elementen van deze key arresten:
o De rechtbank of andere instelling (bv. ICJ, ECHR, WTO DSB),
o De naam (of gangbare naam)
o En de partijen (indien van toepassing)
o Relevante leerstukken
➢ Gebruik ‘table of cases' vooraan in het boek van Henriksen tijdens de blok. Wanneer het key
arrest enkel in de voetnoot (en niet in de broodtekst) wordt vermeld door Henriksen, moet je het
niet in die context kunnen noemen.
➢ Als een arrest niet op de key arresten lijst staat dan moet je nog steeds de leerstukken kennen
die Henriksen uitlegt zonder die referenties naar arresten. (‘ICJ rechtspraak zegt…’ volstaat)
➢ Ik vertel soms 'het verhaal' achter het arrest in het college. Ik ga je echter niet vragen naar de
verhalen achter de arresten op het examen.
Het publiek internationaal recht
➢ Juridische kwesties die meer dan één staat aangaan
➢ Traditioneel: het rechtssysteem dat de onderlinge relaties van soevereine staten en hun rechten
en plichten ten opzichte van elkaar reguleert.
➢ Andere actoren: internationale organisaties + de individuen met rechten en plichten
➢ Geen wetgevende of uitvoerende macht (in tegenstelling met het nationaal recht)
In feite: het internationaal recht is een gedecentraliseerd rechtssysteem waarbij het primair aan de
rechtssubjecten zelf is om de wet te creëren, te interpreteren en te handhaven.
privaat internationaal recht: bestaat uit nationale weten die betrekking hebben op conflicten van
recht en regels vastgesteld voor de behandeling van zaken die een buitenlands element betreffen.
Het internationale recht weerspiegelt de wijdverbreide globalisering en specialisatie
➢ Kenmerkend voor onze moderne internationale samenleving
➢ Belangrijkste factor: een steeds uitgebreider en effectiever systeem van internationale regels
➢ Verbind en beschermd: staten, bedrijven en individuen
➢ Ontwikkeling mogelijk omdat de primaire leden (de staten) voortdurend hebben proberen
samen te werken om juridische oplossingen te vinden voor problemen van gemeenschappelijk
belang
+ wederzijds vertrouwen tussen de staten
o Samenwerking en wederzijdse vertrouwen verwaterd doorheen de tijd
o Hedendaags internationaal systeem gekenmerkt door
▪ Toenemende interstatelijke rivaliteit
▪ Concurrentie
▪ Wantrouwen
AMBITIE VAN HET INTERNATIONAAL RECHT
Stabiliteit creëren door samenwerking
Pagina | 5
, ➢ Europese rechtsorde (Vrede van Westfalen 1648) o Het internationale
rechtssysteem is verbonden met de opkomst en consolidatie van
natiestaten
o “de geboorte van het internationale statensysteem”
o De vredesverdragen:
▪ De Vrede van Münster
▪ De Verdragen van Münster en Osnabrück o Doel: de grote Europese
mogendheden een schijn van orde en structuur creëren in een anarchistische en
wanordelijk Europese wereld
o Het idee: de machten van de transnationale krachten (rijk en religie) te beperken en in
plaats daarvan grondgebied en individuen te compartimenteren in soevereinde staten
o Primaire bron van autoriteit = de staat
o Internationale orde creëren uit een veelvoud va ‘staten’ van gelijke juridische betekenis
-> keerpunt: Westfalen o Voor de Vrede van Westfalen: Jean Bodin =>
staatssoevereiniteit geconceptualiseerd
▪ Hij werd beïnvloed door de godsdienstenoorlog in Frankrijk
▪ Hij wouw een systeem met een duidelijke en onbetwistbare bron van autoriteit
▪ De theorie van een soeverein die absolute en ondeelbare macht bezit die alleen
verantwoording verschuldigd is aan God
➢ Post ‘Wereld’ oorlog I: League of Nations o 1919: oprichting van de
Volkenbond
▪ Taak: handhaven van de wereldvrede
▪ Verbood geen oorlog
▪ Beslechtingsmechanismen: staten moesten geschillen voorleggen en mogen geen
oorlog voeren tot er een bepaalde tijd is verstreken na de beslissing van dit
mechanisme
o 1928: poging tot oorlog te verbieden
▪ Het Verdrag van Parijs
▪ De partijen verplichten om geen oorlog te voeren als middel om hun
internationale geschillen op te lossen en als instrument van nationaal beleid
o Belangrijke prestatie: oprichting van het Permanente Hof van Internationale Justitie (PCIJ)
▪ Den Haag, Nederland
▪ Geen dwingende jurisdictie
▪ Bouwde een substantieel corpus aan jurisprudentie
o PCIJ is de voorloper van het huidige Internationale Gerechtshof (ICJ)
➢ Post ‘Wereld’ oorlog II: Verenigde Naties
o Reactie op de wreedheden van de nazi’s: het vervolgen van Duitse
topfunctionarissen voor internationale misdaden/ oorlogsmisdaden
o Vervanging van de Volkenbond door de VN (Verenigde Naties)
▪ Taak: handhaven van de internationale vrede en veiligheid
▪ Gebouwd op de ‘Westfaalse’ principes + respect voor het principe van gelijke
rechten en zelfbeschikking + soevereine gelijkheid aan alle lidstaten
o Het handvest van de VN
▪ Verbod op het gebruik van geweld
▪ Collectief orgaan (de Veiligheidsraad): internationale vrede en veiligheid
handhaven + gewelddadige maatregelen te autoriseren
o Handhaven van de vrede + het voeren van oorlog = collectieve
inspanning
o Handvest -> Algemene Vergadering: alle lidstaten in vertegenwoordigd
▪ Adviserende rol
Pagina | 6
