Chemische communicatie 3
Chemische communicatie hond
- Pups ruiken vanaf geboorte
- Sterk ontwikkelde reukzin
- Opsporen drugs
- Mensen opsporen in lawines
- Bronstige koeien herkennen
- Mensen met kanker detecteren
- Individuen herkennen
Aantal reukreceptoren hond 200-300 miljoen ( bij mens 5 miljoen)
Oppervlakte reukepiteel veel groter dan bij mens
Bulbus olfactorius 40x groter dan mens
Vomeronasaal orgaan: functioneel (mens niet)
Hond kan dus een stof/ geur van een veel lagere concentratie waarnemen dan een mens
Soorten:
- via urine
- Vaginale secreties
- Interdigitale klieren
- Intermammaire klieren
- Anaalklieren
- Staartklier
- Huidklieren (voornamelijk kop)
urine
Verschillende soorten houdingen
Vrouwtje: hurkend
Mannetje: poot omhoog
reu
- Urine vaak op neushoogte van andere honden
- Mannetje urineren veel vaker dan teefjes
- verspreid in kleine hoeveelheden op meerdere plaatsten, om te markeren en info achter te
laten
Exploratieduur
- eigen urine? Van andere bekende of onbekende hond?
- Overmarkeren: na exploratie urineren op aanwezige urine (vaak op onbekende en verse
urine)
Teven
- Gehurkte houding
- Loopsheid: toename frequentie + kleine hoeveelheden op strategische plaatsen
, Elke hond heeft uniek geurpro el
Onderscheid tussen urine van reu en teven
Urine van loopse teven heel herkenbaar voor reuen
Tijdinformatie: time-sharing
- Sociaal mechanisme om con icten te vermijden via geurcommunicatie
- Herkennen de ouderdom van de urine (weten ong. hoelang geleden een andere hond daar
geürineerd heeft
Sociale betekenis
- sociale herkennen
- Seksuele communicatie ( herkennen vinden van loopse teven)
- Niet territoriaal markeren maar aangeven, ik ben hier geweest
- Leefgebied, geen territorium
- Geruststellend: hond herkent zn eigen geur als vertrouwd
Territorium: gebied dat actief verdedigd word om exclusieve toegang tot hulpbronnen
(voedsel, nestplaats) te behouden. Afbakening en bewaking door markering, vocale signalen of
fysiek gedrag (dreiging, agressie)
- actief verdedigen
- Duidelijke grenzen
- Zelden overlap met ander territorium
- Bv. Wolvenroedel
Home-range: gebied waarin een dier gewoonlijk beweegt om basisbehoeften ten voorzien
- geen actieve verdediging
- Kan overlappen
- Gede nieerd door bewegingspatroon, niet door markering
- Bv. Vrijlevende honden (straathonden)
Ontwikkeling urineergedrag
Pup (onder 6m)= gehurkt
5-8m = variabele houdingen
7-12m = start poot optillen (afwisselend)
Vanaf 12m = poot opheffen + lateralisatie (voorkeurspoot bv altijd linkerpoot omhoog)
Eerste poging opheffen poot = 6m
Afhankelijk van ras, kleine rassen vroeger dan grote rassen
Poot opheffen
- testosteron afhankelijk
- Castratie voor puberteit -> minder poot opheffen of deels
- Castratie na puberteit -> poot opheffen blijft (aangeleerd, automatisme geworden)
- Markeergedrag
- Testosteron afhankelijk
- Castratie voor puberteit -> minder/ geen markeergedrag
- Castratie na puberteit -> kan verminderen van markeergedrag, maar is gewoonte
geworden
fi fl fi
Chemische communicatie hond
- Pups ruiken vanaf geboorte
- Sterk ontwikkelde reukzin
- Opsporen drugs
- Mensen opsporen in lawines
- Bronstige koeien herkennen
- Mensen met kanker detecteren
- Individuen herkennen
Aantal reukreceptoren hond 200-300 miljoen ( bij mens 5 miljoen)
Oppervlakte reukepiteel veel groter dan bij mens
Bulbus olfactorius 40x groter dan mens
Vomeronasaal orgaan: functioneel (mens niet)
Hond kan dus een stof/ geur van een veel lagere concentratie waarnemen dan een mens
Soorten:
- via urine
- Vaginale secreties
- Interdigitale klieren
- Intermammaire klieren
- Anaalklieren
- Staartklier
- Huidklieren (voornamelijk kop)
urine
Verschillende soorten houdingen
Vrouwtje: hurkend
Mannetje: poot omhoog
reu
- Urine vaak op neushoogte van andere honden
- Mannetje urineren veel vaker dan teefjes
- verspreid in kleine hoeveelheden op meerdere plaatsten, om te markeren en info achter te
laten
Exploratieduur
- eigen urine? Van andere bekende of onbekende hond?
- Overmarkeren: na exploratie urineren op aanwezige urine (vaak op onbekende en verse
urine)
Teven
- Gehurkte houding
- Loopsheid: toename frequentie + kleine hoeveelheden op strategische plaatsen
, Elke hond heeft uniek geurpro el
Onderscheid tussen urine van reu en teven
Urine van loopse teven heel herkenbaar voor reuen
Tijdinformatie: time-sharing
- Sociaal mechanisme om con icten te vermijden via geurcommunicatie
- Herkennen de ouderdom van de urine (weten ong. hoelang geleden een andere hond daar
geürineerd heeft
Sociale betekenis
- sociale herkennen
- Seksuele communicatie ( herkennen vinden van loopse teven)
- Niet territoriaal markeren maar aangeven, ik ben hier geweest
- Leefgebied, geen territorium
- Geruststellend: hond herkent zn eigen geur als vertrouwd
Territorium: gebied dat actief verdedigd word om exclusieve toegang tot hulpbronnen
(voedsel, nestplaats) te behouden. Afbakening en bewaking door markering, vocale signalen of
fysiek gedrag (dreiging, agressie)
- actief verdedigen
- Duidelijke grenzen
- Zelden overlap met ander territorium
- Bv. Wolvenroedel
Home-range: gebied waarin een dier gewoonlijk beweegt om basisbehoeften ten voorzien
- geen actieve verdediging
- Kan overlappen
- Gede nieerd door bewegingspatroon, niet door markering
- Bv. Vrijlevende honden (straathonden)
Ontwikkeling urineergedrag
Pup (onder 6m)= gehurkt
5-8m = variabele houdingen
7-12m = start poot optillen (afwisselend)
Vanaf 12m = poot opheffen + lateralisatie (voorkeurspoot bv altijd linkerpoot omhoog)
Eerste poging opheffen poot = 6m
Afhankelijk van ras, kleine rassen vroeger dan grote rassen
Poot opheffen
- testosteron afhankelijk
- Castratie voor puberteit -> minder poot opheffen of deels
- Castratie na puberteit -> poot opheffen blijft (aangeleerd, automatisme geworden)
- Markeergedrag
- Testosteron afhankelijk
- Castratie voor puberteit -> minder/ geen markeergedrag
- Castratie na puberteit -> kan verminderen van markeergedrag, maar is gewoonte
geworden
fi fl fi
