samenvatting practicum klinische chemie 1 en pre-analytische fase

H3: De zorg voor het klinisch analysemonster
3.1 Urine
3.1.1 Directe staalname (bij kwalitatief onderzoek)
Urinestaal: teststroken en bacteriologisch onderzoek:
 Meest ideaal: eerste ochtendurine (geconcentreerd)
 Midstream:
 voorloop te veel onzuiverheden (vooral bij vrouwen, beter sondering)
 Analyse binnen 2u
anders bewaring koelkast (max 4u)
Urinestaal: urinesediment:
 Meest ideaal: eerste straal van eerste ochtendurine
 Analyse binnen 2u (koelkast max 4u)


3.1.2 24-uurs urine (bij kwantitatief onderzoek)
Recipiënt: bruine fles >= 2,5l
Eerste ochtendurine weg werpen
pH bepalingen op verse urine
Bewaarmiddelen:
 Bewaren in frigo
 Toevoegen HCl of boorzuur (10/15 ml per liter)
vooraf in fles toevoegen
Bewaarmiddel Gebruik
Zwavelzuur Calcium
HCl Calcium, magnesium, fosfor
Nacarbonaat Porfyrines, urobilinogeen
NaOH myoglobine
Boorzuur Creatine, urinezuur, EW, steroïden,
glucose
Koele bewaring EW, barbiturate, screening drugmisbruik




3.1.3 Juiste staalafname en bewaring bij het urine-onderzoek

, Urinerecipiënt:
 Wegwerp bekertjes
 Gereinigd en vrij van detergenten of desinfecterende middelen
oxiderende stoffen: vals positieve resultaten
 Goed afsluiten om contaminatie te vermijden
 Juiste etikettering
 Voor bacteriologie steriel


Tijdstip staalafname:
1. Eerste ochtendurine
 Beste specimen voor analytische doeleinden
 Garantie voldoende tijd doorgebracht in blaas (nitriettest) + niet
beïnvloed door dagschommelingen

2. Tweede ochtendurine
 Minder geconcentreerd
 makkelijkere afname op plaats onderzoek
beter voor organisatorische behoeften
 korte tussentijd afname en onderzoek

3. willekeurige specimen
 specifieke testen (glucosurie) 2u na koolhydraat-rijke maaltijd
 risico fouten door invloeden levensstijl (voeding, drank, beweging)


4. 24-uurs urine
 Kwantitatieve bepalingen


Voorwaarden waaraan staal moet voldoen:
1. Spontaan geledigde urine
 Zonder voorzorgsmaatregelen: besmet
menstruatiebloed, leukocyten, infectie, bacteriën




2. Middenstroomurine
 Beste techniek voor routine analyse
 Afname: midden urinestroom na reinigen geslachtsdelen