OG 4 ‘Ik denk dat het zo ver is’
1. Wat is pijn
Pijn is een complex proces en wordt door iedereen verschillend ervaren, afhankelijk van het
fysiologisch proces, de eigen context en eerdere ervaringen.
Arbeids- en geboortepijn zijn van een hele andere aard dan pathologische pijn, zijnde pijn bij
ziekte en afwijkingen van het normale. De ervaring van pijn kan besproken worden op 3
niveaus:
pijntransmissie en perceptie
pijnreceptie
pijnmodulatie
Pijn bij de bevalling
De graad van pijn tijdens de baring is niet enkel afhankelijk van fysiologische factoren ter
hoogte van het pijnlijke lichaamsdeel en de uitgebreidheid van de pijnsensatie , maar ook
van psychische reacties op die pijn . De emotionele toestand van de barende kan inkomende
pijnstimuli wijzigen, zodat de perceptie van pijn toeneemt of afneemt. De emotionele
toestand wordt bepaald door onder meer preconditionering , traditie en psychosociale
factoren zoals angst voor wat komen gaat, houding tegenover het kind, gevoelens t.o.v. het
lichaam, relatie met de vader.
Pijn heeft een cognitief en emotioneel aspect bij pijnperceptie, pijn is wat de zwangere zegt
dat pijn is en is aanwezig wanneer zij zelf zegt dat pijn aanwezig is.
Pijndrempel bepaalt hoeveel pijn een vrouw aankan.
Pijnervaring: Die de vrouw geeft aan de pijn. Het gaat hier niet meer om de puur
fysiologische pijn, maar om een beleving ,een persoonlijke ervaring. De pijnervaring van de
vrouw is afhankelijk van de context ( angst ) waarin de pijn optreedt, de betekenis van de pijn
( baringsweeën hebben een andere betekenis en functie dan tandpijn ! ) en de leeftijd van de
vrouw .
Pijntolerantie: is het moment tot waar de pijnervaring draaglijk is en geen aanleiding geeft tot
actie ter verlichting .
Pijngedrag: is datgene wat de vrouw doet om pijn te uiten of hulp en zoeken voor de pijn,
zowel verbaal of non - verbaal
In de voorbereiding op de bevalling tracht men in te spelen op de fysische en psychische
variabelen die de pijnbeleving bij de barende zullen beïnvloeden.
Locus of control theorie: de vrouw ervaart en gelooft dat ze de situatie onder controle heeft
pijn minder intens en bedreigend uteriene bloedflow stijgt (catecholamineconcentratie in het
bloed)
Welke zijn de verschillende soorten fysiologisch pijnmanagement
Prenatale voorbereiding
Het doel hiervan is door training een actieve deelname aan en een bewuste beleving van de
bevalling bereiken, met acceptatie van de ongemakken en pijn. De bevalling zo goed en
natuurlijk mogelijk laten verlopen, de moeder en kind relatie positief beïnvloeden.
Eerst moet er over het geboorteproces gepraat worden. Er kunnen 3 benaderingen gebruikt
worden ter voorbereiding over het pijnmanagement.
menu benadering: voor en nadelen van verschillende handelingen vertellen.
crusader: info wordt vertekend weergegeven, dus geen informed consent.
geïnformeerde beslissing: waarden en normen, info obv wetenschap…
waarden en normen uitspreken
, voor en nadelen van medicatie
zij kiezen zelf wat voor hen het beste is
uitleg geven over verschil farm/non farmacologische
haptonomie
De wetenschap van het menselijke voelen, de studie van gevoelsmatigheden. Het legt de
nadruk op aanraken, contact maken en voelen met de handen. Tijdens de zs al contact
zoeken met het kind en hem leren kennen. bv buik strelen. Niet leren om te persen maar om
de juiste delen te ontspannen.
yoga
Een systeem van oefeningen om lichaam en geest met elkaar in evenwicht te brengen, AH
en ontspanning speelt een grote rol. Het doel is om angst weg te nemen door ontspanning,
waardoor pijn wordt verminderd.
KNOV: Er is te weinig onderzoek gedaan naar relaxatie, autogene training, yoga en geleide
verbeelding om uitspraken te kunnen doen over de effectiviteit.
sofrologie
een mentale voorbereiding van wat je lichaam doormaakt. Vi concentratie, ontspanning en
zeer rustige AH komt men in een soort sluimertoestand.
methoden die pijnstimuli verminderen
beweging en houdingsverandering
Bewegen en een meer rechtopstaande houding vermindert de behoefte aan pijnstilling. Ze
moeten zelf kiezen wat zij het fijnste vinden.
lokale druk
Het uitoefen van een stevige druk op de lage rug tijdens contracties dmv de vuist, hiel van de
hand of een stevig voorwerp.
technieken om stimuli aan te bieden die de pijngewaarwording verminderen
oppervlakkige warmte en koude
warmte: buik, lies, perineum
koude: onderrug, anus, perineum
hydrotherapie: baden en douchen
KNOV: Het nemen van een bad tijdens de ontsluitingsfase leidt niet tot een verminderde
ervaren pijnintensiteit, maar wel tot minder gebruik van epiduraal analgesie en een kortere
ontsluitingsduur.
aromatherapie
Vermindert het gebruik van analgetica
KNOV:Er is te weinig onderzoek gedaan naar aromatherapie en geluiden of muziek om
uitspraken over de effectiviteit te kunnen doen.
aanraking en zacht massage
KNOV: Massage lijkt een geschikte interventie om pijn en angst te reduceren tijdens de
baring
acupunctuur en acupressuur
acupressuur (shiatsu) druk of diepe massage met de duim.
KNOV: Barenden die acupunctuur of acupressuur gebruiken, hebben minder pijn, in elk
geval het eerste uur. Ook zijn zij meer ontspannen en minder angstig. Met acupunctuur
1. Wat is pijn
Pijn is een complex proces en wordt door iedereen verschillend ervaren, afhankelijk van het
fysiologisch proces, de eigen context en eerdere ervaringen.
Arbeids- en geboortepijn zijn van een hele andere aard dan pathologische pijn, zijnde pijn bij
ziekte en afwijkingen van het normale. De ervaring van pijn kan besproken worden op 3
niveaus:
pijntransmissie en perceptie
pijnreceptie
pijnmodulatie
Pijn bij de bevalling
De graad van pijn tijdens de baring is niet enkel afhankelijk van fysiologische factoren ter
hoogte van het pijnlijke lichaamsdeel en de uitgebreidheid van de pijnsensatie , maar ook
van psychische reacties op die pijn . De emotionele toestand van de barende kan inkomende
pijnstimuli wijzigen, zodat de perceptie van pijn toeneemt of afneemt. De emotionele
toestand wordt bepaald door onder meer preconditionering , traditie en psychosociale
factoren zoals angst voor wat komen gaat, houding tegenover het kind, gevoelens t.o.v. het
lichaam, relatie met de vader.
Pijn heeft een cognitief en emotioneel aspect bij pijnperceptie, pijn is wat de zwangere zegt
dat pijn is en is aanwezig wanneer zij zelf zegt dat pijn aanwezig is.
Pijndrempel bepaalt hoeveel pijn een vrouw aankan.
Pijnervaring: Die de vrouw geeft aan de pijn. Het gaat hier niet meer om de puur
fysiologische pijn, maar om een beleving ,een persoonlijke ervaring. De pijnervaring van de
vrouw is afhankelijk van de context ( angst ) waarin de pijn optreedt, de betekenis van de pijn
( baringsweeën hebben een andere betekenis en functie dan tandpijn ! ) en de leeftijd van de
vrouw .
Pijntolerantie: is het moment tot waar de pijnervaring draaglijk is en geen aanleiding geeft tot
actie ter verlichting .
Pijngedrag: is datgene wat de vrouw doet om pijn te uiten of hulp en zoeken voor de pijn,
zowel verbaal of non - verbaal
In de voorbereiding op de bevalling tracht men in te spelen op de fysische en psychische
variabelen die de pijnbeleving bij de barende zullen beïnvloeden.
Locus of control theorie: de vrouw ervaart en gelooft dat ze de situatie onder controle heeft
pijn minder intens en bedreigend uteriene bloedflow stijgt (catecholamineconcentratie in het
bloed)
Welke zijn de verschillende soorten fysiologisch pijnmanagement
Prenatale voorbereiding
Het doel hiervan is door training een actieve deelname aan en een bewuste beleving van de
bevalling bereiken, met acceptatie van de ongemakken en pijn. De bevalling zo goed en
natuurlijk mogelijk laten verlopen, de moeder en kind relatie positief beïnvloeden.
Eerst moet er over het geboorteproces gepraat worden. Er kunnen 3 benaderingen gebruikt
worden ter voorbereiding over het pijnmanagement.
menu benadering: voor en nadelen van verschillende handelingen vertellen.
crusader: info wordt vertekend weergegeven, dus geen informed consent.
geïnformeerde beslissing: waarden en normen, info obv wetenschap…
waarden en normen uitspreken
, voor en nadelen van medicatie
zij kiezen zelf wat voor hen het beste is
uitleg geven over verschil farm/non farmacologische
haptonomie
De wetenschap van het menselijke voelen, de studie van gevoelsmatigheden. Het legt de
nadruk op aanraken, contact maken en voelen met de handen. Tijdens de zs al contact
zoeken met het kind en hem leren kennen. bv buik strelen. Niet leren om te persen maar om
de juiste delen te ontspannen.
yoga
Een systeem van oefeningen om lichaam en geest met elkaar in evenwicht te brengen, AH
en ontspanning speelt een grote rol. Het doel is om angst weg te nemen door ontspanning,
waardoor pijn wordt verminderd.
KNOV: Er is te weinig onderzoek gedaan naar relaxatie, autogene training, yoga en geleide
verbeelding om uitspraken te kunnen doen over de effectiviteit.
sofrologie
een mentale voorbereiding van wat je lichaam doormaakt. Vi concentratie, ontspanning en
zeer rustige AH komt men in een soort sluimertoestand.
methoden die pijnstimuli verminderen
beweging en houdingsverandering
Bewegen en een meer rechtopstaande houding vermindert de behoefte aan pijnstilling. Ze
moeten zelf kiezen wat zij het fijnste vinden.
lokale druk
Het uitoefen van een stevige druk op de lage rug tijdens contracties dmv de vuist, hiel van de
hand of een stevig voorwerp.
technieken om stimuli aan te bieden die de pijngewaarwording verminderen
oppervlakkige warmte en koude
warmte: buik, lies, perineum
koude: onderrug, anus, perineum
hydrotherapie: baden en douchen
KNOV: Het nemen van een bad tijdens de ontsluitingsfase leidt niet tot een verminderde
ervaren pijnintensiteit, maar wel tot minder gebruik van epiduraal analgesie en een kortere
ontsluitingsduur.
aromatherapie
Vermindert het gebruik van analgetica
KNOV:Er is te weinig onderzoek gedaan naar aromatherapie en geluiden of muziek om
uitspraken over de effectiviteit te kunnen doen.
aanraking en zacht massage
KNOV: Massage lijkt een geschikte interventie om pijn en angst te reduceren tijdens de
baring
acupunctuur en acupressuur
acupressuur (shiatsu) druk of diepe massage met de duim.
KNOV: Barenden die acupunctuur of acupressuur gebruiken, hebben minder pijn, in elk
geval het eerste uur. Ook zijn zij meer ontspannen en minder angstig. Met acupunctuur
