HOOFDSTUK 17
ONTWIKKELING, RIJPING, VEROUDERING
EN DE DOOD
1
, DEEL 1: BEVFRUCHTING BEGINT WANNEER ZAADCEL EN EICEL ZICH VERENIGEN
1. WAT IS BEVRUCHTING?
• Bevruchting begint wanneer een zaadcel en een eicel samenkomen, en eindigt als ze samensmelten
tot één enkele cel met 46 chromosomen: de zygote. Dat is het allereerste begin van een nieuw leven.
1.1 HOE REIZEN DE EICEL EN HET SPERMA?
• Eicel: komt vrij bij de ovulatie (eisprong) uit een van de eierstokken en beweegt langzaam door de
eileider.
→ Ze wordt voortgeduwd door kleine haartjes (cilia).
• Sperma: wordt in de vagina gebracht bij geslachtsgemeenschap.
→ Bestaat uit een kop (met DNA), een middenstuk (met mitochondriën = energiebron), en een
staart (flagel) voor beweging.
→ Miljoenen zaadcellen beginnen aan een zware tocht:
o Door het slijm van de baarmoederhals
o Door de zure omgeving van de vagina
o Langs de juiste eileider
o En ze moeten afweerstoffen (zoals witte bloedcellen) ontwijken.
Slechts een klein aantal bereikt de bovenkant van de eileider, waar bevruchting plaatsvindt (als er een
eicel is).
1.2 WAT GEBEURT ER ALS SPERMA EN EICEL ELKAAR VINDEN?
• Slechts één zaadcel mag de eicel bevruchten.
• De eicel is op dat moment nog niet volledig rijp (zit in meiose II).
• Ze is omringd door:
→ Zona pellucida = beschermlaag
→ Corona radiata = laagje cellen van de follikel
1.2.1 STAP VOOR STAP PROCES
1. Acrosoomreactie het puntje van de zaadcel (het acrosoom) laat enzymen vrij om door de beschermlagen van de
eicel heen te geraken.
2. Herkenning eiwitten op het sperma ('sleutel') passen precies op receptoren op de eicel ('slot')
→ alleen menselijk sperma kan menselijke eicellen bevruchten.
3. Toelating van 1 zodra het eerste sperma binnendringt: De eicel wordt ondoordringbaar voor andere
sperma zaadcellen.
4. Afwerking van De eicel maakt haar celdeling af en wordt een haploïde eicel (met 23 chromosomen).
meiose II: De kern van het sperma komt binnen en versmelt met die van de eicel.
→ Op dit moment is er bevruchting: de zygote (46 chromosomen) is gevormd.
2
ONTWIKKELING, RIJPING, VEROUDERING
EN DE DOOD
1
, DEEL 1: BEVFRUCHTING BEGINT WANNEER ZAADCEL EN EICEL ZICH VERENIGEN
1. WAT IS BEVRUCHTING?
• Bevruchting begint wanneer een zaadcel en een eicel samenkomen, en eindigt als ze samensmelten
tot één enkele cel met 46 chromosomen: de zygote. Dat is het allereerste begin van een nieuw leven.
1.1 HOE REIZEN DE EICEL EN HET SPERMA?
• Eicel: komt vrij bij de ovulatie (eisprong) uit een van de eierstokken en beweegt langzaam door de
eileider.
→ Ze wordt voortgeduwd door kleine haartjes (cilia).
• Sperma: wordt in de vagina gebracht bij geslachtsgemeenschap.
→ Bestaat uit een kop (met DNA), een middenstuk (met mitochondriën = energiebron), en een
staart (flagel) voor beweging.
→ Miljoenen zaadcellen beginnen aan een zware tocht:
o Door het slijm van de baarmoederhals
o Door de zure omgeving van de vagina
o Langs de juiste eileider
o En ze moeten afweerstoffen (zoals witte bloedcellen) ontwijken.
Slechts een klein aantal bereikt de bovenkant van de eileider, waar bevruchting plaatsvindt (als er een
eicel is).
1.2 WAT GEBEURT ER ALS SPERMA EN EICEL ELKAAR VINDEN?
• Slechts één zaadcel mag de eicel bevruchten.
• De eicel is op dat moment nog niet volledig rijp (zit in meiose II).
• Ze is omringd door:
→ Zona pellucida = beschermlaag
→ Corona radiata = laagje cellen van de follikel
1.2.1 STAP VOOR STAP PROCES
1. Acrosoomreactie het puntje van de zaadcel (het acrosoom) laat enzymen vrij om door de beschermlagen van de
eicel heen te geraken.
2. Herkenning eiwitten op het sperma ('sleutel') passen precies op receptoren op de eicel ('slot')
→ alleen menselijk sperma kan menselijke eicellen bevruchten.
3. Toelating van 1 zodra het eerste sperma binnendringt: De eicel wordt ondoordringbaar voor andere
sperma zaadcellen.
4. Afwerking van De eicel maakt haar celdeling af en wordt een haploïde eicel (met 23 chromosomen).
meiose II: De kern van het sperma komt binnen en versmelt met die van de eicel.
→ Op dit moment is er bevruchting: de zygote (46 chromosomen) is gevormd.
2
