HOOFDSTUK 5
HET SPIERSTELSEL
1
, DEEL 1: SOORTEN SPIEREN EN HUN FUNCTIES
1. SOORTEN SPIEREN EN HUN FUNCTIES
• Spieren zitten in elk orgaan en worden in drie soorten onderverdeeld:
Skeletspieren Bevestigd aan het skelet en zorgen voor beweging en kracht. Voorbeelden: lopen,
schrijven.
Hartspieren Ritmische samentrekkingen pompen bloed door het lichaam.
Gladde spieren Bevinden zich in organen zoals de darmen, bloedvaten en baarmoeder. Ze zorgen voor
beweging zonder dat je hier bewust controle over hebt, zoals de vertering van voedsel.
• Spieren spelen een grote rol in het lichaam, en maken een aanzienlijk deel uit van ons gewicht:
→ Mannen: 40% van het lichaamsgewicht bestaat uit spieren.
→ Vrouwen: 32% van het lichaamsgewicht bestaat uit spieren.
DEEL 2: HOE WERKEN SPIEREN?
2. HOE WERKEN SPIEREN?
• Spieren hebben twee hoofdrollen:
1. Beweging genereren: Dit kan vrijwillig zijn (zoals een pen oppakken) of onvrijwillig (zoals de
hartslag).
2. Weerstand bieden aan beweging: Ze helpen bij het behouden van houding en bloeddruk.
• Daarnaast produceren spieren warmte:
→ Bij normale omstandigheden: 75% van de lichaamswarmte komt van spiercontracties.
→ Te veel warmte → Mechanismen voor temperatuurregeling zorgen ervoor dat het lichaam de
overtollige warmte verliest. Zweten helpt om het lichaam af te koelen.
→ Te weinig warmte → Rillen (snelle contracties) zorgt voor extra warmte.
Temperatuurregulatiemechanismen zorgen ervoor dat skeletspieren afwisselend
samentrekken en ontspannen om meer warmte te genereren
2.1 DE BASISFUNCTIE VAN SPIEREN: CONTRACTIE
• Alle spieren trekken samen als reactie op signalen van het zenuwstelsel. Dit gebeurt bij:
→ Beweging van ledematen (skeletspieren)
→ Hartslag (hartspieren)
→ Regulering van de diameter van bloedvaten (gladde spieren)
2.2 SKELETSPIEREN EN HUN WERKING
• Skeletspieren werken samen met het skelet om beweging mogelijk te maken.
→ Meer dan 600 skeletspieren zorgen voor alle menselijke bewegingen.
→ Synergetische spieren werken samen om dezelfde beweging te maken.
→ Antagonistische spieren werken tegengesteld (bijvoorbeeld biceps en triceps: als de ene
samentrekt, ontspant de andere).
2
HET SPIERSTELSEL
1
, DEEL 1: SOORTEN SPIEREN EN HUN FUNCTIES
1. SOORTEN SPIEREN EN HUN FUNCTIES
• Spieren zitten in elk orgaan en worden in drie soorten onderverdeeld:
Skeletspieren Bevestigd aan het skelet en zorgen voor beweging en kracht. Voorbeelden: lopen,
schrijven.
Hartspieren Ritmische samentrekkingen pompen bloed door het lichaam.
Gladde spieren Bevinden zich in organen zoals de darmen, bloedvaten en baarmoeder. Ze zorgen voor
beweging zonder dat je hier bewust controle over hebt, zoals de vertering van voedsel.
• Spieren spelen een grote rol in het lichaam, en maken een aanzienlijk deel uit van ons gewicht:
→ Mannen: 40% van het lichaamsgewicht bestaat uit spieren.
→ Vrouwen: 32% van het lichaamsgewicht bestaat uit spieren.
DEEL 2: HOE WERKEN SPIEREN?
2. HOE WERKEN SPIEREN?
• Spieren hebben twee hoofdrollen:
1. Beweging genereren: Dit kan vrijwillig zijn (zoals een pen oppakken) of onvrijwillig (zoals de
hartslag).
2. Weerstand bieden aan beweging: Ze helpen bij het behouden van houding en bloeddruk.
• Daarnaast produceren spieren warmte:
→ Bij normale omstandigheden: 75% van de lichaamswarmte komt van spiercontracties.
→ Te veel warmte → Mechanismen voor temperatuurregeling zorgen ervoor dat het lichaam de
overtollige warmte verliest. Zweten helpt om het lichaam af te koelen.
→ Te weinig warmte → Rillen (snelle contracties) zorgt voor extra warmte.
Temperatuurregulatiemechanismen zorgen ervoor dat skeletspieren afwisselend
samentrekken en ontspannen om meer warmte te genereren
2.1 DE BASISFUNCTIE VAN SPIEREN: CONTRACTIE
• Alle spieren trekken samen als reactie op signalen van het zenuwstelsel. Dit gebeurt bij:
→ Beweging van ledematen (skeletspieren)
→ Hartslag (hartspieren)
→ Regulering van de diameter van bloedvaten (gladde spieren)
2.2 SKELETSPIEREN EN HUN WERKING
• Skeletspieren werken samen met het skelet om beweging mogelijk te maken.
→ Meer dan 600 skeletspieren zorgen voor alle menselijke bewegingen.
→ Synergetische spieren werken samen om dezelfde beweging te maken.
→ Antagonistische spieren werken tegengesteld (bijvoorbeeld biceps en triceps: als de ene
samentrekt, ontspant de andere).
2
