Algemene psychologie
Zaken in handboek die niet in de les komen moet je niet kennen, alleen begrijpen
Les 1:
Hoofdstuk 1: Wat is psychologie?
Een definitie van psychologie:
Wat is psychologie?
o Psyche (ψυχή) = geest
o logie < logos (λόγος: woord, gedachte, rede) = gebied van studie
o dus psychologie = studie van de geest
Test je psychologische kennis
o Welk beweringen zijn correct/fout?
➢ Pasgeboren baby’s zijn quasi blind →correct
➢ Hypnose levert meer betrouwbare herinneringen op
➢ Een leugendetector is 90 tot 95% accuraat in het detecteren van leugens
➢ Mensen met schizofrenie hebben meer dan één persoonlijkheid
➢ Na de geboorte maak je geen nieuwe hersencellen meer aan
➔ Allemaal fout
o Wie gelooft dat volgend spreekwoord correct is?
➢ Soort zoekt soort
➢ Wie een kuil graaft voor een ander valt er zelf in
➢ Na regen komt zonneschijn
➢ Opposites attract
➔ Soort zoekt soort >< Opposites attract →spreken elkaar tegen
Wat is psychologie NIET?
o Lekenpsychologie
➢ Volkspsychologie “iedereen weet toch dat …”
➢ Gezond verstand, intuïtie, …
➢ Speculeren over de menselijke aard
o Pseudopsychologie
➢ Niet-onderbouwde psychologische aannamen die zich als wetenschappelijke
waarheid voordoen
Grafologie: (zie slide 12)
o Een leesbare handtekening veronderstelt o Een onleesbare handtekening wijst
een persoon met veel zelfvertrouwen die op een persoon die veel belang
goed in zijn vel zit. hecht aan privacy en moeilijk te
doorgronden is.
,Kleurenprofielen:
mensen worden ingedeeld in kleuren en voor aanneming bij
bedrijven zijn ze opzoek naar speciale kleuren, maar dit is bij elk
bedrijf hetzelfde waardoor sommige mensen benadeeld worden
→pseudowetenschappelijk
o Psychologie is dus GEEN
➢ Lekenpsychologie
➢ Pseudopsychologie
o Wat dan wel?:
o Het externe gedrag wordt bestudeerd
o De gedragsevidentie wordt gebruikt om de mentale of interne processen te begrijpen die
aan dat gedrag ten grondslag liggen
Ontwikkelingen die de psychologie mogelijk gemaakt hebben:
Filosofie Evolutietheorie:
Geschiedenis:
“Psychologie heeft een lang verleden maar een korte geschiedenis” – Ebbinghaus (19de eeuw)
!!!
,Waarom zo laat?
o Wetenschappelijke studie van de geest vergde verandering in mensbeeld
o Van immateriële ziel naar studieobject
o Van filosofisch nadenken over de werking van de geest tot onderzoek van de geest in de
traditie van de natuurwetenschappen
Ontwikkelingen in de filosofie:
Oud-Griekse filosofen 500-400 v.C.:
o Dualisme Plato
o Geocentrisme
o Universum geschapen voor mens
o Aristoteles
T.e.m. 15e eeuw:
o Vertaling van Griekse geschriften door theologen
Wetenschappelijke revolutie 16e eeuw:
o Oude wijsheden blijken niet noodzakelijk correct …
➢ Katalysator: Copernicus’ heliocentrisme
➢ Nieuwe kennis
Reformatie, boekdrukkunst, ontdekkingsreizen, contact met Islamitische en
Chinese geleerden, …
Rationalisme 17e eeuw:
o Waarheid kan enkel achterhaald worden dmv rede
➢ Je kan aan alles twijfelen, behalve aan dat je twijfelt ‘Cogito ergo sum’
o Nativisme
➢ Sommige kennis is aangeboren, kennis breidt zich uit door daarop verder te bouwen
via de rede
o Dualisme:
➢ Lichaam als machine, kan wetenschappelijk onderzocht worden (slide 26)
, Les 2:
Slide 26: mind-body problem: aparte geest en lichaam, hoe communiceren die met elkaar
Empirisme 17e-18e eeuw:
o Hobbes, Locke, Hume
o Kennis komt tot stand via zintuiglijke ervaringen
➢ geest = tabula rasa
➢ kennis door observatie => associaties
Nature vs. Nurture :
o Rationalisme vs. Empirisme
o Eigenschappen bepaald door aanleg (nature) of omgevingsfactoren (nurture)?
Evolutietheorie:
19e eeuw: Darwin
o Succesvolle voortplanting bij kenmerken aangepast aan omgeving, soorten met goede
kenmerken gaan beter voortplanten
o Mens is ook onderhevig aan dit process, net zoals dieren
19e eeuw:
o Maatschappij is eindelijk klaar om menselijke geest te beschouwen als studie-object dat kan
bestudeerd worden op wetenschappelijke wijze
De beginjaren van de psychologie:
Psychologische scholen:
Hadden allemaal eigen
kenmerken
zijn tegenreacties op elkaar
Wundt:
o Grondlegger academische psychologie
o 1e psychologisch labo Leipzig, 1879 = start psychologie
Zaken in handboek die niet in de les komen moet je niet kennen, alleen begrijpen
Les 1:
Hoofdstuk 1: Wat is psychologie?
Een definitie van psychologie:
Wat is psychologie?
o Psyche (ψυχή) = geest
o logie < logos (λόγος: woord, gedachte, rede) = gebied van studie
o dus psychologie = studie van de geest
Test je psychologische kennis
o Welk beweringen zijn correct/fout?
➢ Pasgeboren baby’s zijn quasi blind →correct
➢ Hypnose levert meer betrouwbare herinneringen op
➢ Een leugendetector is 90 tot 95% accuraat in het detecteren van leugens
➢ Mensen met schizofrenie hebben meer dan één persoonlijkheid
➢ Na de geboorte maak je geen nieuwe hersencellen meer aan
➔ Allemaal fout
o Wie gelooft dat volgend spreekwoord correct is?
➢ Soort zoekt soort
➢ Wie een kuil graaft voor een ander valt er zelf in
➢ Na regen komt zonneschijn
➢ Opposites attract
➔ Soort zoekt soort >< Opposites attract →spreken elkaar tegen
Wat is psychologie NIET?
o Lekenpsychologie
➢ Volkspsychologie “iedereen weet toch dat …”
➢ Gezond verstand, intuïtie, …
➢ Speculeren over de menselijke aard
o Pseudopsychologie
➢ Niet-onderbouwde psychologische aannamen die zich als wetenschappelijke
waarheid voordoen
Grafologie: (zie slide 12)
o Een leesbare handtekening veronderstelt o Een onleesbare handtekening wijst
een persoon met veel zelfvertrouwen die op een persoon die veel belang
goed in zijn vel zit. hecht aan privacy en moeilijk te
doorgronden is.
,Kleurenprofielen:
mensen worden ingedeeld in kleuren en voor aanneming bij
bedrijven zijn ze opzoek naar speciale kleuren, maar dit is bij elk
bedrijf hetzelfde waardoor sommige mensen benadeeld worden
→pseudowetenschappelijk
o Psychologie is dus GEEN
➢ Lekenpsychologie
➢ Pseudopsychologie
o Wat dan wel?:
o Het externe gedrag wordt bestudeerd
o De gedragsevidentie wordt gebruikt om de mentale of interne processen te begrijpen die
aan dat gedrag ten grondslag liggen
Ontwikkelingen die de psychologie mogelijk gemaakt hebben:
Filosofie Evolutietheorie:
Geschiedenis:
“Psychologie heeft een lang verleden maar een korte geschiedenis” – Ebbinghaus (19de eeuw)
!!!
,Waarom zo laat?
o Wetenschappelijke studie van de geest vergde verandering in mensbeeld
o Van immateriële ziel naar studieobject
o Van filosofisch nadenken over de werking van de geest tot onderzoek van de geest in de
traditie van de natuurwetenschappen
Ontwikkelingen in de filosofie:
Oud-Griekse filosofen 500-400 v.C.:
o Dualisme Plato
o Geocentrisme
o Universum geschapen voor mens
o Aristoteles
T.e.m. 15e eeuw:
o Vertaling van Griekse geschriften door theologen
Wetenschappelijke revolutie 16e eeuw:
o Oude wijsheden blijken niet noodzakelijk correct …
➢ Katalysator: Copernicus’ heliocentrisme
➢ Nieuwe kennis
Reformatie, boekdrukkunst, ontdekkingsreizen, contact met Islamitische en
Chinese geleerden, …
Rationalisme 17e eeuw:
o Waarheid kan enkel achterhaald worden dmv rede
➢ Je kan aan alles twijfelen, behalve aan dat je twijfelt ‘Cogito ergo sum’
o Nativisme
➢ Sommige kennis is aangeboren, kennis breidt zich uit door daarop verder te bouwen
via de rede
o Dualisme:
➢ Lichaam als machine, kan wetenschappelijk onderzocht worden (slide 26)
, Les 2:
Slide 26: mind-body problem: aparte geest en lichaam, hoe communiceren die met elkaar
Empirisme 17e-18e eeuw:
o Hobbes, Locke, Hume
o Kennis komt tot stand via zintuiglijke ervaringen
➢ geest = tabula rasa
➢ kennis door observatie => associaties
Nature vs. Nurture :
o Rationalisme vs. Empirisme
o Eigenschappen bepaald door aanleg (nature) of omgevingsfactoren (nurture)?
Evolutietheorie:
19e eeuw: Darwin
o Succesvolle voortplanting bij kenmerken aangepast aan omgeving, soorten met goede
kenmerken gaan beter voortplanten
o Mens is ook onderhevig aan dit process, net zoals dieren
19e eeuw:
o Maatschappij is eindelijk klaar om menselijke geest te beschouwen als studie-object dat kan
bestudeerd worden op wetenschappelijke wijze
De beginjaren van de psychologie:
Psychologische scholen:
Hadden allemaal eigen
kenmerken
zijn tegenreacties op elkaar
Wundt:
o Grondlegger academische psychologie
o 1e psychologisch labo Leipzig, 1879 = start psychologie
