H11: de narratieve psychologie
Mensen hebben vaak meerdere verhalen maar komen vast te zitten omdat
ze vastzitten in 1 verhaal. Met probeert de cliënt meer inzicht te geven in
zijn eigen levensverhaal. Men gaat het verhaal uitbreiden waardoor er
nevenplots ontstaat.
1. White & Epston
Michel white en David Epston zijn grondleggers van de narratieve
psychologie. Hun samenwerking begon begin de jaren ’80.
White is een heel enthousiast, gedreven, sportieve en heel
rechtschapen man. Hij is geboren in Zuid-Australië, afkomstig uit
een arbeidersgezin. Hij is eerst opgeleid als mecanicien, maakt
een switch en wordt sociaal werker, nadien hoofd van
psychiatrische dienst waar hij heel veel ervaring opdoet. In 1983
stichtte hij het Dulwich Centrum en begon een privépraktijk als
familietherapeut.
White ontwikkelt ideeën rond narratieve, zijn teksten zijn
intellectueel en soms moeilijk, hij krijgt vaak ook kritiek vanuit
systeemtheoretische hoek omdat hij de context niet centraal
genoeg zou zetten. Zijn taal is doorspekt met heel eigen
taalgebruik.
Zijn ontmoeting met David Epston is cruciaal.
Epston is antropoloog, afkomstig van Nieuw-Zeeland. Ze
bevragen elkaar tot in het extreme. Het gebruik van
therapeutische documenten (schrijven van brieven) inspireert
hem…
In 1989 schrijven White en Epston een boek ‘Literate means to
therapeutic ends’ waarmee ze de VS en Europa veroveren. Ze
zoeken allebei zeer veel inspiratie buiten de therapiewereld…
filosofie (bv. Foucault) antropologie, literatuur…
Ze geven over de hele wereld heel veel workshops, laten zich in
rijke landen goed betalen om in landen als Zuid-Afrika,
Roemenië… gratis workshops te geven. White was nog geen 60
jaar toen hij overleed als gevolg van een hartaanval. (1948-2008)
...
Vaststelling: problemen situeren in mensen, oorzaken zoeken bij
zichzelf, anderen, in relaties.
Narratief = verhalend
Narratieve hebben een grote impact, ze sturen ons leven
De narratieve behandeling gaat ervan uit dat mensen verhalen
vormen over zichzelf en anderen. Verhalen over het leven.
Verschillenden ervaringen die we in de loop van de tijd opdoen,
worden volgens een bepaald thema aan elkaar gelinkt en vormen
een verhaal. Zo geven we betekenissen en gebeurtenissen.
, Narratieven hebben dus een meervoudig effect:
Ze kleuren de manier waarop we naar ons leven en de
eigen geschiedenis terugkijken.
Ze kleuren de waarneming waarmee we ons naar nieuwe
gebeurtenissen richten.
Ze bepalen mee hoe we in dialoog gaan met anderen.
2. Methodieken
De narratieve metafoor
Narrare -> verhalen: kleuren hoe we naar ons leven en de
geschiedenis kijken, kleuren waarnemingen waarmee we naar nieuwe
gebeurtenissen kijken.
- Als mensen in therapie komen brengen ze vaak hun dominante
verhalen mee => een problem saturated story, een probleem
gesatureerd verhaal. In het verhaal van de cliënt staat het probleem
centraal.
Dominante verhaallijnen:
Nevenplots, zij-lijnen: Cliënten komen meestal bij een therapeut
terecht met dominante ‘probleemverhalen’. Dan is het de taak van de
therapeut om via bepaalde gesprekstechnieken op zoek te gaan naar
positieve elementen (‘sprankels’) in het verhaal. Op die manier komen
de onderdrukte verhalen wat meer naar boven en komen we
tot rijkere verhalen die meer genuanceerd zijn, met positieve en
negatieve aspecten.
Een narratieve therapeut moet dus heel opmerkzaam zijn voor
ervaringen die niet passen binnen het dominante verhaal. Als je geluk
hebt komen deze soms vanzelf naar boven in het verhaal van de
cliënt, maar therapeuten kunnen ook actief vragen stellen over
ervaringen waar nog geen betekenis aan gegeven is omdat ze niet in
het dominante verhaal passen (nevenplots, zijlijnen)
Mensen hebben vaak meerdere verhalen maar komen vast te zitten omdat
ze vastzitten in 1 verhaal. Met probeert de cliënt meer inzicht te geven in
zijn eigen levensverhaal. Men gaat het verhaal uitbreiden waardoor er
nevenplots ontstaat.
1. White & Epston
Michel white en David Epston zijn grondleggers van de narratieve
psychologie. Hun samenwerking begon begin de jaren ’80.
White is een heel enthousiast, gedreven, sportieve en heel
rechtschapen man. Hij is geboren in Zuid-Australië, afkomstig uit
een arbeidersgezin. Hij is eerst opgeleid als mecanicien, maakt
een switch en wordt sociaal werker, nadien hoofd van
psychiatrische dienst waar hij heel veel ervaring opdoet. In 1983
stichtte hij het Dulwich Centrum en begon een privépraktijk als
familietherapeut.
White ontwikkelt ideeën rond narratieve, zijn teksten zijn
intellectueel en soms moeilijk, hij krijgt vaak ook kritiek vanuit
systeemtheoretische hoek omdat hij de context niet centraal
genoeg zou zetten. Zijn taal is doorspekt met heel eigen
taalgebruik.
Zijn ontmoeting met David Epston is cruciaal.
Epston is antropoloog, afkomstig van Nieuw-Zeeland. Ze
bevragen elkaar tot in het extreme. Het gebruik van
therapeutische documenten (schrijven van brieven) inspireert
hem…
In 1989 schrijven White en Epston een boek ‘Literate means to
therapeutic ends’ waarmee ze de VS en Europa veroveren. Ze
zoeken allebei zeer veel inspiratie buiten de therapiewereld…
filosofie (bv. Foucault) antropologie, literatuur…
Ze geven over de hele wereld heel veel workshops, laten zich in
rijke landen goed betalen om in landen als Zuid-Afrika,
Roemenië… gratis workshops te geven. White was nog geen 60
jaar toen hij overleed als gevolg van een hartaanval. (1948-2008)
...
Vaststelling: problemen situeren in mensen, oorzaken zoeken bij
zichzelf, anderen, in relaties.
Narratief = verhalend
Narratieve hebben een grote impact, ze sturen ons leven
De narratieve behandeling gaat ervan uit dat mensen verhalen
vormen over zichzelf en anderen. Verhalen over het leven.
Verschillenden ervaringen die we in de loop van de tijd opdoen,
worden volgens een bepaald thema aan elkaar gelinkt en vormen
een verhaal. Zo geven we betekenissen en gebeurtenissen.
, Narratieven hebben dus een meervoudig effect:
Ze kleuren de manier waarop we naar ons leven en de
eigen geschiedenis terugkijken.
Ze kleuren de waarneming waarmee we ons naar nieuwe
gebeurtenissen richten.
Ze bepalen mee hoe we in dialoog gaan met anderen.
2. Methodieken
De narratieve metafoor
Narrare -> verhalen: kleuren hoe we naar ons leven en de
geschiedenis kijken, kleuren waarnemingen waarmee we naar nieuwe
gebeurtenissen kijken.
- Als mensen in therapie komen brengen ze vaak hun dominante
verhalen mee => een problem saturated story, een probleem
gesatureerd verhaal. In het verhaal van de cliënt staat het probleem
centraal.
Dominante verhaallijnen:
Nevenplots, zij-lijnen: Cliënten komen meestal bij een therapeut
terecht met dominante ‘probleemverhalen’. Dan is het de taak van de
therapeut om via bepaalde gesprekstechnieken op zoek te gaan naar
positieve elementen (‘sprankels’) in het verhaal. Op die manier komen
de onderdrukte verhalen wat meer naar boven en komen we
tot rijkere verhalen die meer genuanceerd zijn, met positieve en
negatieve aspecten.
Een narratieve therapeut moet dus heel opmerkzaam zijn voor
ervaringen die niet passen binnen het dominante verhaal. Als je geluk
hebt komen deze soms vanzelf naar boven in het verhaal van de
cliënt, maar therapeuten kunnen ook actief vragen stellen over
ervaringen waar nog geen betekenis aan gegeven is omdat ze niet in
het dominante verhaal passen (nevenplots, zijlijnen)
