Het voortplantingsstelsel
Voortplanting is nodig voor het behoud van de soort.
Bij geslachtelijke voortplanting (zoals bij de mens) zijn 2 individuen nodig:
1 van vrouwelijke geslacht – 1 van mannelijke geslacht
Intraperitoneaal = ligt geheel of gedeeltelijk binnen het buikvlies
Na bestuderen van dit hoofdstuk:
- Weet je wat geslachtelijke voortplanting inhoudt
- Ken je de primaire geslachtskenmerken bij de vrouw en bij de man
- Ken je de secundaire geslachtskenmerken van de vrouw en de man
- Ken je de bouw en functies van de vrouwelijke geslachtsorganen
- Ken je de bouw en functies van de mannelijke geslachtsorganen
- Weet je hoe de meiose zich voltrekt
- Weet je hoe de ei en zaadcelontwikkeling verlopen
- Heb je inzicht in de hormonale invloeden op de voortplanting
- Weet je wat er gebeurt bij de coitus
- Weet je wat bevruchting inhoudt
15.1 Geslachtskenmerken
Mensen zijn van vrouwelijk of mannelijk geslacht
2 geslachten – 2 seksen met elk kenmerkende eigenschappen
Geslachtskenmerken
= de typisch vrouwelijke of mannelijke kenmerken
= gevolg van verschillen in bouw en ontwikkeling van het lichaam
Onderscheid:
1. Primaire geslachtskenmerken
2. Secundaire geslachtskenmerken
,Primaire geslachtskenmerken
= kenmerken die al bij de geboorte aanwezig zijn
Meisje
- Uitwendige schaamdelen = vulva
- Vagina
- Eierstokken (ovaria)
- Eileiders (tubae uterinae)
- Baarmoeder (uterus)
Jongetje
- Penis
- Zaadballen (testes)
- Bijballen (epididymes)
- Zaadleiders (ducti deferentes)
- Prostaat
Secundaire geslachtskenmerken
= typerende sekseverschillen die later tot ontwikkeling komen onder
invloed van geslachtshormonen tijdens de groei van het individu
Deze hormonen -> worden geproduceerd vanaf begin puberteit
Vrouw
Het volgroeid zijn van de primaire geslachtskenmerken: vulva,
vagina, ovaria en uterus
Menstruele cyclus
Borsten (mammae)
Beharing onder oksels en in schaamstreek
Verbreding van bekken
Toename onderhuids vet op bepaalde plaatsen -> vnl. heupen en
bovenbenen
Man
Het volgroeid zijn van de primaire geslachtskenmerken: penis en
testes
Stemverlaging (‘baard in de keel’)
Beharing onder oksels, in schaamstreek, in gezicht, op borst en op
ledematen
Grotere bot- en spierontwikkeling dan bij vrouw
, 15.2 Vrouwelijke geslachtsorganen
De vrouwelijke genitalia (geslachtsorganen) liggen zowel inwendig &
uitwendig
Uitwendige geslachtsorganen = genitalia externa
Inwendige geslachtsorganen = genitalia interna
Uitwendige geslachtsorganen Inwendige geslachtsorganen
Liggen in schaamstreek Liggen in het kleine bekken
= vulva
- Eierstokken (ovaria)
Delen van de vulva: - Eileiders (tubae uterinae)
- Grote en kleine schaamlippen - Baarmoeder
- Venusheuvel - Schede (vagina)
- Kittelaar = clitoris
- Voorhof
De uitwendige vrouwelijke geslachtsorganen
15.2.1 Vulva
Onderdelen van de vulva:
Buitenste schaamlippen (labiae majora)
- 2 behaarde, vrij dikke huidplooien
- Bevatten veel onderhuids vetweefsel
- Bevatten veel zweet, geur-en talgklieren
- Aan elke kant -> bartholinklier => scheidt bij seksuele prikkeling
slijm af
De schaamlippen gaan over in het perineum (bilnaad)
= taaie huidplooi tussen schaamstreek en anus
Waar de grote schaamlippen aan de voorkant samenkomen
= venusheuvel (mons veneris)
Voortplanting is nodig voor het behoud van de soort.
Bij geslachtelijke voortplanting (zoals bij de mens) zijn 2 individuen nodig:
1 van vrouwelijke geslacht – 1 van mannelijke geslacht
Intraperitoneaal = ligt geheel of gedeeltelijk binnen het buikvlies
Na bestuderen van dit hoofdstuk:
- Weet je wat geslachtelijke voortplanting inhoudt
- Ken je de primaire geslachtskenmerken bij de vrouw en bij de man
- Ken je de secundaire geslachtskenmerken van de vrouw en de man
- Ken je de bouw en functies van de vrouwelijke geslachtsorganen
- Ken je de bouw en functies van de mannelijke geslachtsorganen
- Weet je hoe de meiose zich voltrekt
- Weet je hoe de ei en zaadcelontwikkeling verlopen
- Heb je inzicht in de hormonale invloeden op de voortplanting
- Weet je wat er gebeurt bij de coitus
- Weet je wat bevruchting inhoudt
15.1 Geslachtskenmerken
Mensen zijn van vrouwelijk of mannelijk geslacht
2 geslachten – 2 seksen met elk kenmerkende eigenschappen
Geslachtskenmerken
= de typisch vrouwelijke of mannelijke kenmerken
= gevolg van verschillen in bouw en ontwikkeling van het lichaam
Onderscheid:
1. Primaire geslachtskenmerken
2. Secundaire geslachtskenmerken
,Primaire geslachtskenmerken
= kenmerken die al bij de geboorte aanwezig zijn
Meisje
- Uitwendige schaamdelen = vulva
- Vagina
- Eierstokken (ovaria)
- Eileiders (tubae uterinae)
- Baarmoeder (uterus)
Jongetje
- Penis
- Zaadballen (testes)
- Bijballen (epididymes)
- Zaadleiders (ducti deferentes)
- Prostaat
Secundaire geslachtskenmerken
= typerende sekseverschillen die later tot ontwikkeling komen onder
invloed van geslachtshormonen tijdens de groei van het individu
Deze hormonen -> worden geproduceerd vanaf begin puberteit
Vrouw
Het volgroeid zijn van de primaire geslachtskenmerken: vulva,
vagina, ovaria en uterus
Menstruele cyclus
Borsten (mammae)
Beharing onder oksels en in schaamstreek
Verbreding van bekken
Toename onderhuids vet op bepaalde plaatsen -> vnl. heupen en
bovenbenen
Man
Het volgroeid zijn van de primaire geslachtskenmerken: penis en
testes
Stemverlaging (‘baard in de keel’)
Beharing onder oksels, in schaamstreek, in gezicht, op borst en op
ledematen
Grotere bot- en spierontwikkeling dan bij vrouw
, 15.2 Vrouwelijke geslachtsorganen
De vrouwelijke genitalia (geslachtsorganen) liggen zowel inwendig &
uitwendig
Uitwendige geslachtsorganen = genitalia externa
Inwendige geslachtsorganen = genitalia interna
Uitwendige geslachtsorganen Inwendige geslachtsorganen
Liggen in schaamstreek Liggen in het kleine bekken
= vulva
- Eierstokken (ovaria)
Delen van de vulva: - Eileiders (tubae uterinae)
- Grote en kleine schaamlippen - Baarmoeder
- Venusheuvel - Schede (vagina)
- Kittelaar = clitoris
- Voorhof
De uitwendige vrouwelijke geslachtsorganen
15.2.1 Vulva
Onderdelen van de vulva:
Buitenste schaamlippen (labiae majora)
- 2 behaarde, vrij dikke huidplooien
- Bevatten veel onderhuids vetweefsel
- Bevatten veel zweet, geur-en talgklieren
- Aan elke kant -> bartholinklier => scheidt bij seksuele prikkeling
slijm af
De schaamlippen gaan over in het perineum (bilnaad)
= taaie huidplooi tussen schaamstreek en anus
Waar de grote schaamlippen aan de voorkant samenkomen
= venusheuvel (mons veneris)
