Onderzoeksmethoden 1
Inleiding: belang en elementen van onderzoek powerpoint les 1 2025
Wat is onderzoek?
Definitie: Een doelbewust en methodisch zoeken naar nieuwe kennis in
de vorm van antwoorden op voor afgestelde vragen, volgens een vooraf
opgesteld plan.
Wat betekend deze definitie nu?
Doelbewust: er is een concreet doel & behoefte aan informatie.
Nieuwe kennis: er wordt gezocht naar iets dat nog niet geweten is
(vb. Covid19).
Vooraf gestelde vragen, volgens een vooraf opgesteld plan:
systematisch gegevens verzamelen, resultaten interpreteren en
logische verbanden zoeken.
De verschillende types onderzoek
Fundamenteel onderzoek Praktijkgericht/ toegepast
onderzoek
“onderzoek om te weten” “onderzoek om te doen”
Doel: kennis vergaren, zonder Doel: een specifiek probleem
directe toepassing. oplossen
Doelpubliek: de maatschappij. Doelpubliek: managers, bedrijven,
organisaties.
Waar: vaak aan universiteiten. Waar: vaak door consultans of
bedrijven.
Tijdschema: flexibel, want er is Tijdschema: strak, want de
minder directe tijdsdruk. opdrachtgever verwacht snel
resultaten.
Voorbeelden fundamenteel onderzoek: onderzoek naar hoe het menselijk
brein taal verwerkt, onderzoek naar de oorsprong van het universum,…
Voorbeelden toegepast onderzoek: een supermarkt laat onderzoeken
welke promoties het meeste effect hebben op verkoop, en bank vraagt
onderzoek naar klantentevredenheid en hoe hij deze kan verbeteren,…
Kwantitatief vs. Kwalitatief
Kwantitatief: Elke methode om gegevens te verzamelen of een
procedure om gegevens te analyseren die numerieke gegevens
genereert of gebruikt.
1
,Kwalitatief: Elke methode om gegevens te verzamelen of een procedure
om gegevens te analyseren die niet-numerieke gegevens genereert of
gebruikt (video’s, woorden, beelden).
Kenmerk Kwalitatief Kwantitatief
Aard van het Complex, niet Vragen die afgebakend
onderzoeksonderwe meetbare fenomenen en meetbaar zijn.
rp/ de (gevoelens,
onderzoeksvraag betekenissen,
motivaties,…).
Bijv. Hoeveel % van de
Bijv. Waarom kiezen jongeren kiest voor
jongeren voor merk X? merk X.
Belang van context Context belangrijk om Generalisatie
gedrag of antwoorden belangrijk
te begrijpen. Context maakt niet uit,
je wil algemene
resultaten.
Steekproef Eerder klein, je wil de Groot, zodat je cijfers
persoon goed representatief zijn.
begrijpen.
Onderzoek Eerder inductief: Eerder deductief: je
benadering vanuit de gegevens begint vanuit een
bouw je theorie op. theorie en toetst die
met cijfers.
Focus Begrijpen waarom en Begrijpen wat, waar,
hoe iets gebeurd wanneer en door wie
iets gebeurd
Samenvattend:
Het ultieme doel van onderzoek is het vergroten van onze kennis en het
ondersteunen van beslissingen. Daarbij is het vaak belangrijk om causale
verbanden te identificeren, oftewel te begrijpen wat iets veroorzaakt.
Onderzoek uitvoeren is echter niet eenvoudig.
Mogelijke problemen:
Onbetrouwbare resultaten
Steekproeffouten (bijv. bij ratten afgenomen)
Foutieve publicaties
P-Hacking: het manipuleren van onderzoeksgegevens.
Bijv. Een onderzoeker die zo lang in zijn data zoekt totdat hij een
resultaat vindt dat er goed uitziet, maar dus niet betrouwbaar is.
2
,Men moet kritisch blijven: Welke methode werd gebruikt? Wie heeft het
onderzoek gefinancierd? Waar is het onderzoek gepubliceerd?
Belangrijk blijft om rekening te houden met een eventueel vertekend beeld
door de media.
Les 2: Onderzoeksproblemen en onderzoeksvragen powerpoint les 2
2025
1. Probleem en context
Een goed onderzoek begint bij een duidelijk gedefinieerd onderwerp.
Belangrijke kenmerken van een goed onderzoeksonderwerp zijn:
Relevantie: Het onderwerp moet een duidelijke bijdrage leveren aan
kennis, praktijk of beleid.
Haalbaarheid: Een onderzoek moet realistisch uitvoerbaar zijn, rekening
houdend met:
Vereiste criteria: Meer zekerheid vraagt vaak hogere kosten, meer
tijd en extra materialen.
Vereiste vaardigheden: Het onderzoek moet aansluiten bij de kennis
en vaardigheden van de onderzoeker, bijvoorbeeld statistische
kennis.
Beschikbare tijd: Het onderzoek moet passen binnen het tijdsbestek
dat beschikbaar is.
Beperkte financiële middelen: Onderzoek kan duur zijn; houd
rekening met kosten voor tools, deelnemers, en andere
benodigdheden.
Toegang tot de gegevens: Het moet mogelijk zijn om de benodigde
data daadwerkelijk te verzamelen.
3
, Hoe bepalen we nu het onderzoeksprobleem?
Het type onderzoek bepaalt hoe het onderzoeksprobleem wordt
vastgesteld:
a. Fundamenteel onderzoek
De onderzoeker kiest zelf het onderwerp en formuleert een geschikte
onderzoeksvraag.
Doel: kennisvermeerdering zonder direct praktische toepassing.
b. Toegepast onderzoek
Het onderzoek richt zich op een concreet probleem dat door een
opdrachtgever wordt aangedragen.
Belangrijke stap: een oriëntatiegesprek met de opdrachtgever, waarin
onder andere wordt besproken:
- Wat is het exacte probleem?
- Is het probleem onderzoekbaar?
- Is er bestaande literatuur die relevant is?
Essentieel is dat het onderzoek zich concentreert op de kern van het
probleem en niet op irrelevante details.
2. Onderzoeksprobleem
Kijk powerpoint voor voorbeelden toegepast onderzoek.
Elk onderzoek start vanuit een probleem. Er zijn twee soorten problemen:
a. Er is een verschil tussen de huidige en de ideale situatie.
= er is iets wat niet loopt zoals het zou moeten.
Er is een kloof tussen:
4
Inleiding: belang en elementen van onderzoek powerpoint les 1 2025
Wat is onderzoek?
Definitie: Een doelbewust en methodisch zoeken naar nieuwe kennis in
de vorm van antwoorden op voor afgestelde vragen, volgens een vooraf
opgesteld plan.
Wat betekend deze definitie nu?
Doelbewust: er is een concreet doel & behoefte aan informatie.
Nieuwe kennis: er wordt gezocht naar iets dat nog niet geweten is
(vb. Covid19).
Vooraf gestelde vragen, volgens een vooraf opgesteld plan:
systematisch gegevens verzamelen, resultaten interpreteren en
logische verbanden zoeken.
De verschillende types onderzoek
Fundamenteel onderzoek Praktijkgericht/ toegepast
onderzoek
“onderzoek om te weten” “onderzoek om te doen”
Doel: kennis vergaren, zonder Doel: een specifiek probleem
directe toepassing. oplossen
Doelpubliek: de maatschappij. Doelpubliek: managers, bedrijven,
organisaties.
Waar: vaak aan universiteiten. Waar: vaak door consultans of
bedrijven.
Tijdschema: flexibel, want er is Tijdschema: strak, want de
minder directe tijdsdruk. opdrachtgever verwacht snel
resultaten.
Voorbeelden fundamenteel onderzoek: onderzoek naar hoe het menselijk
brein taal verwerkt, onderzoek naar de oorsprong van het universum,…
Voorbeelden toegepast onderzoek: een supermarkt laat onderzoeken
welke promoties het meeste effect hebben op verkoop, en bank vraagt
onderzoek naar klantentevredenheid en hoe hij deze kan verbeteren,…
Kwantitatief vs. Kwalitatief
Kwantitatief: Elke methode om gegevens te verzamelen of een
procedure om gegevens te analyseren die numerieke gegevens
genereert of gebruikt.
1
,Kwalitatief: Elke methode om gegevens te verzamelen of een procedure
om gegevens te analyseren die niet-numerieke gegevens genereert of
gebruikt (video’s, woorden, beelden).
Kenmerk Kwalitatief Kwantitatief
Aard van het Complex, niet Vragen die afgebakend
onderzoeksonderwe meetbare fenomenen en meetbaar zijn.
rp/ de (gevoelens,
onderzoeksvraag betekenissen,
motivaties,…).
Bijv. Hoeveel % van de
Bijv. Waarom kiezen jongeren kiest voor
jongeren voor merk X? merk X.
Belang van context Context belangrijk om Generalisatie
gedrag of antwoorden belangrijk
te begrijpen. Context maakt niet uit,
je wil algemene
resultaten.
Steekproef Eerder klein, je wil de Groot, zodat je cijfers
persoon goed representatief zijn.
begrijpen.
Onderzoek Eerder inductief: Eerder deductief: je
benadering vanuit de gegevens begint vanuit een
bouw je theorie op. theorie en toetst die
met cijfers.
Focus Begrijpen waarom en Begrijpen wat, waar,
hoe iets gebeurd wanneer en door wie
iets gebeurd
Samenvattend:
Het ultieme doel van onderzoek is het vergroten van onze kennis en het
ondersteunen van beslissingen. Daarbij is het vaak belangrijk om causale
verbanden te identificeren, oftewel te begrijpen wat iets veroorzaakt.
Onderzoek uitvoeren is echter niet eenvoudig.
Mogelijke problemen:
Onbetrouwbare resultaten
Steekproeffouten (bijv. bij ratten afgenomen)
Foutieve publicaties
P-Hacking: het manipuleren van onderzoeksgegevens.
Bijv. Een onderzoeker die zo lang in zijn data zoekt totdat hij een
resultaat vindt dat er goed uitziet, maar dus niet betrouwbaar is.
2
,Men moet kritisch blijven: Welke methode werd gebruikt? Wie heeft het
onderzoek gefinancierd? Waar is het onderzoek gepubliceerd?
Belangrijk blijft om rekening te houden met een eventueel vertekend beeld
door de media.
Les 2: Onderzoeksproblemen en onderzoeksvragen powerpoint les 2
2025
1. Probleem en context
Een goed onderzoek begint bij een duidelijk gedefinieerd onderwerp.
Belangrijke kenmerken van een goed onderzoeksonderwerp zijn:
Relevantie: Het onderwerp moet een duidelijke bijdrage leveren aan
kennis, praktijk of beleid.
Haalbaarheid: Een onderzoek moet realistisch uitvoerbaar zijn, rekening
houdend met:
Vereiste criteria: Meer zekerheid vraagt vaak hogere kosten, meer
tijd en extra materialen.
Vereiste vaardigheden: Het onderzoek moet aansluiten bij de kennis
en vaardigheden van de onderzoeker, bijvoorbeeld statistische
kennis.
Beschikbare tijd: Het onderzoek moet passen binnen het tijdsbestek
dat beschikbaar is.
Beperkte financiële middelen: Onderzoek kan duur zijn; houd
rekening met kosten voor tools, deelnemers, en andere
benodigdheden.
Toegang tot de gegevens: Het moet mogelijk zijn om de benodigde
data daadwerkelijk te verzamelen.
3
, Hoe bepalen we nu het onderzoeksprobleem?
Het type onderzoek bepaalt hoe het onderzoeksprobleem wordt
vastgesteld:
a. Fundamenteel onderzoek
De onderzoeker kiest zelf het onderwerp en formuleert een geschikte
onderzoeksvraag.
Doel: kennisvermeerdering zonder direct praktische toepassing.
b. Toegepast onderzoek
Het onderzoek richt zich op een concreet probleem dat door een
opdrachtgever wordt aangedragen.
Belangrijke stap: een oriëntatiegesprek met de opdrachtgever, waarin
onder andere wordt besproken:
- Wat is het exacte probleem?
- Is het probleem onderzoekbaar?
- Is er bestaande literatuur die relevant is?
Essentieel is dat het onderzoek zich concentreert op de kern van het
probleem en niet op irrelevante details.
2. Onderzoeksprobleem
Kijk powerpoint voor voorbeelden toegepast onderzoek.
Elk onderzoek start vanuit een probleem. Er zijn twee soorten problemen:
a. Er is een verschil tussen de huidige en de ideale situatie.
= er is iets wat niet loopt zoals het zou moeten.
Er is een kloof tussen:
4
