BURGER EN RECHT
PERSONEN & FAMILIERECHT - INLEIDING
BURGERLIJK WETBOEK - 1804
Regelt een aantal elementaire verhoudingen tussen burgers ….
- Personenrecht
- Familierecht
- Goederenrecht
- Verbintenissenrecht
Contractenrecht (koop, huur, lening …)
Onrechtmatige daad (art.1382BW)
BURGERLIJK WETBOEK - 1804 > 2024
Burgerlijk Wetboek (BW) 1804 +
- Wijzigende,
- Aanvullende &
- Bijzondere wetten
Wijzigende wetten = wetten die het BW wijzigen
- Bepalingen worden opgeheven….verdwijnen uit het wetboek
- Bepalingen worden gewijzigd…. veranderingen in de tekst
Aanvullende wetten
- Bepalingen worden aangevuld…. uitbreidingen van de tekst
Bijzondere wetten
- Afzonderlijk gepubliceerd in de codex
- Maken integraal deel uit van het burgerlijk recht en moeten samen met de bepalingen van het BW
gelezen worden
Het personen- en familierecht heeft tal van formele bronnen:
BURGERLIJK WETBOEK +
aanvullende en wijzigende wetten, bijzondere wetten
> Sinds 1 november is de wet van 13 april 2019 tot invoering van een (nieuw) Burgerlijk Wetboek in werking
getreden. Sindsdien draagt het Burgerlijk Wetboek van 1804 het opschrift "oud Burgerlijk Wetboek." De
invoering van het nieuw Burgerlijk Wetboek verloopt in fasen, zodat op dit ogenblik zowel het oude als het
nieuwe in werking zijn. Voor meer uitleg zie de PPT hieronder. Voor de laatste stand van zaken zie of
https://justitie.belgium.be/nl/bwcc
INTERNATIONALE BRONNEN VAN BURGERLIJK RECHT
1
, - BUPO- VERDRAG
- EVRM
- VRK ….
BRONNEN VAN ANDERE RECHTSTAKKEN (GERECHTELIJK RECHT, STRAFRECHT….)
RECHTSPRAAK EN RECHTSLEER
- RW (Rechtskundig Weekblad)
- NJT (Nieuw Juridisch Tijdschrift)
- T.B.B.R (Tijdschrift voor Belgisch Burgerlijk Recht)
- T.J.K. (Tijdschrift voor Jeugd en kinderrechten)
EEN NIEUW BURGERLIJK WETBOEK
Het Burgerlijk Wetboek is “under construction”
OUD EN NIEUW BW
Dit nieuw BW zal stapsgewijs ingevoerd worden.
Zie Codex 2 – 2223
p. 932
Sedert 1/11/20 draagt het BW van 21 maart 1804 het opschrift “OUD BW” dat nog steeds van toepassing is.
Dit oud BW bevat nog
- Boek I - personen (zit nog niet volledig in boek 2 van het nieuwe BW)
Zie Codex 2 –
2223
p. 741
LEERMODULE 1 - PERSOON
BEGRIP PERSOON
- Geen wettelijke definitie
2
,Persoon = Houder van “rechten & plichten” mbt de eigen persoon, andere personen, goederen of
verbintenissen
2 soorten personen :
• Natuurlijke persoon – mens (wij)
• Rechtspersoon → juridische constructie (vennootschappen)
Vb. OCMW, VennS., Staat etc… elke andere entiteit dan de
natuurlijke persoon van wie het recht een deelnemer aan het
rechtsverkeer maakt
Rechtspersoonlijkheid = geheel van rechten & plichten waardoor het rechtssubject kan deelnemen aan
rechtsverkeer
Baby heeft rechten, maar kan deze niet zelf uitvoeren worden vertegenwoordigd
Minderjarigen gooien steen op auto, vrouw sterft
Ouders vertegenwoordigen minderjarigen
Rechter veroordeelt ouders in naam van vertegenwoordigers
Minderjarigen moeten betalen, moeten gaan werken
DE NATUURLIJKE PERSOON
Alleen levende mensen
Door slavernij of burgerlijke dood rechtspersoonlijkheid verliezen
- Mensen- niet dieren, bomen, AI…
- Levende - niet embryo / lijk (wel bijzondere rechtsbescherming)
- Alle mensen
MENSEN NIET DIEREN, BOMEN, AI…..
Rechtsobject : als eigenaar als enige recht om iets te verkopen
Onderscheid mens & dier : bewustzijn, dieren voelen niet wetenschappelijk bewezen van wel
3
, DIEREN
Art. 3:38 (nieuw) BW 3e categorie van entiteit naast persoon en voorwerp,
MAAR Art. 3:39 BW – de regels m.b.t. de lichamelijke goederen zijn van toepassing
- Praktisch weinig nut
- Symbolische betekenis!
- Toekomst?
Invulling vanuit eigen belangen van het dier!
Of rechtspersoonlijkheid geven?
ANDERE DRAGERS VAN LEVEN….
Lucht, aarde, water, planten bomen…..
- Objectiefrechtelijke bescherming - meer aandacht sinds de SDG’S van de VN
Objecten ten aanzien waarvan plichten gelden
- Quid rechtspersoonlijkheid?
Subjecten met eigen rechten en plichten?
ARTIFICIËLE INTELLIGENTIE
Rivier : Slagen en verwondingen, doodslag
4
PERSONEN & FAMILIERECHT - INLEIDING
BURGERLIJK WETBOEK - 1804
Regelt een aantal elementaire verhoudingen tussen burgers ….
- Personenrecht
- Familierecht
- Goederenrecht
- Verbintenissenrecht
Contractenrecht (koop, huur, lening …)
Onrechtmatige daad (art.1382BW)
BURGERLIJK WETBOEK - 1804 > 2024
Burgerlijk Wetboek (BW) 1804 +
- Wijzigende,
- Aanvullende &
- Bijzondere wetten
Wijzigende wetten = wetten die het BW wijzigen
- Bepalingen worden opgeheven….verdwijnen uit het wetboek
- Bepalingen worden gewijzigd…. veranderingen in de tekst
Aanvullende wetten
- Bepalingen worden aangevuld…. uitbreidingen van de tekst
Bijzondere wetten
- Afzonderlijk gepubliceerd in de codex
- Maken integraal deel uit van het burgerlijk recht en moeten samen met de bepalingen van het BW
gelezen worden
Het personen- en familierecht heeft tal van formele bronnen:
BURGERLIJK WETBOEK +
aanvullende en wijzigende wetten, bijzondere wetten
> Sinds 1 november is de wet van 13 april 2019 tot invoering van een (nieuw) Burgerlijk Wetboek in werking
getreden. Sindsdien draagt het Burgerlijk Wetboek van 1804 het opschrift "oud Burgerlijk Wetboek." De
invoering van het nieuw Burgerlijk Wetboek verloopt in fasen, zodat op dit ogenblik zowel het oude als het
nieuwe in werking zijn. Voor meer uitleg zie de PPT hieronder. Voor de laatste stand van zaken zie of
https://justitie.belgium.be/nl/bwcc
INTERNATIONALE BRONNEN VAN BURGERLIJK RECHT
1
, - BUPO- VERDRAG
- EVRM
- VRK ….
BRONNEN VAN ANDERE RECHTSTAKKEN (GERECHTELIJK RECHT, STRAFRECHT….)
RECHTSPRAAK EN RECHTSLEER
- RW (Rechtskundig Weekblad)
- NJT (Nieuw Juridisch Tijdschrift)
- T.B.B.R (Tijdschrift voor Belgisch Burgerlijk Recht)
- T.J.K. (Tijdschrift voor Jeugd en kinderrechten)
EEN NIEUW BURGERLIJK WETBOEK
Het Burgerlijk Wetboek is “under construction”
OUD EN NIEUW BW
Dit nieuw BW zal stapsgewijs ingevoerd worden.
Zie Codex 2 – 2223
p. 932
Sedert 1/11/20 draagt het BW van 21 maart 1804 het opschrift “OUD BW” dat nog steeds van toepassing is.
Dit oud BW bevat nog
- Boek I - personen (zit nog niet volledig in boek 2 van het nieuwe BW)
Zie Codex 2 –
2223
p. 741
LEERMODULE 1 - PERSOON
BEGRIP PERSOON
- Geen wettelijke definitie
2
,Persoon = Houder van “rechten & plichten” mbt de eigen persoon, andere personen, goederen of
verbintenissen
2 soorten personen :
• Natuurlijke persoon – mens (wij)
• Rechtspersoon → juridische constructie (vennootschappen)
Vb. OCMW, VennS., Staat etc… elke andere entiteit dan de
natuurlijke persoon van wie het recht een deelnemer aan het
rechtsverkeer maakt
Rechtspersoonlijkheid = geheel van rechten & plichten waardoor het rechtssubject kan deelnemen aan
rechtsverkeer
Baby heeft rechten, maar kan deze niet zelf uitvoeren worden vertegenwoordigd
Minderjarigen gooien steen op auto, vrouw sterft
Ouders vertegenwoordigen minderjarigen
Rechter veroordeelt ouders in naam van vertegenwoordigers
Minderjarigen moeten betalen, moeten gaan werken
DE NATUURLIJKE PERSOON
Alleen levende mensen
Door slavernij of burgerlijke dood rechtspersoonlijkheid verliezen
- Mensen- niet dieren, bomen, AI…
- Levende - niet embryo / lijk (wel bijzondere rechtsbescherming)
- Alle mensen
MENSEN NIET DIEREN, BOMEN, AI…..
Rechtsobject : als eigenaar als enige recht om iets te verkopen
Onderscheid mens & dier : bewustzijn, dieren voelen niet wetenschappelijk bewezen van wel
3
, DIEREN
Art. 3:38 (nieuw) BW 3e categorie van entiteit naast persoon en voorwerp,
MAAR Art. 3:39 BW – de regels m.b.t. de lichamelijke goederen zijn van toepassing
- Praktisch weinig nut
- Symbolische betekenis!
- Toekomst?
Invulling vanuit eigen belangen van het dier!
Of rechtspersoonlijkheid geven?
ANDERE DRAGERS VAN LEVEN….
Lucht, aarde, water, planten bomen…..
- Objectiefrechtelijke bescherming - meer aandacht sinds de SDG’S van de VN
Objecten ten aanzien waarvan plichten gelden
- Quid rechtspersoonlijkheid?
Subjecten met eigen rechten en plichten?
ARTIFICIËLE INTELLIGENTIE
Rivier : Slagen en verwondingen, doodslag
4
