PSYCHOLOGIE
KENNISMAKING MET PSYCHOLOGIE
antwoorden willen vraag naar gedragswetenschappers, specialisten van gedrag
bestuderen
psychologie = gedragswetenschap
- Wreedaardig gedrag verklaren
- Elke gedrag van mensen/dieren
Andere wetenschappen : sociologie, criminologie, biologie
1.1 DEFINITIE VAN PSYCHOLOGIE
Gedrag bestuderen op niveau van individu
Centraal : factoren binnen persoon/onmiddellijke omgeving
Onderscheiden van biologie & sociologie
Biologie : interne fysiologische verklaringen
Sociologie : groeps- & maatschappelijk gebeuren
Colombine high school :
- Afvragen welke individuele factoren bij daders
Misschien negatief zelfbeeld?
Willen bewijzen?
Meeloper?
- Bedenker aanslag = psychopaat
- Factoren uit omgeving
Gewelddadige muziek
Agressieve films
Computerspelletjes
Onverwerkte conflicten uit verleden
Biologen :
- Lichaamsprocessen die gedrag verklaren
Gewelddadig gedrag : gevolg van
- teveel mannelijke hormoon?
- letsel in hersenen door ongeval?
, Verklaart niet waarom zij extreem gewelddadig geweld gebruiken
Sociologen :
- Maatschappelijke invloeden
- Behoren specifieke sociale geleding
- Deel uitmaken van gewelddadige jongerensubcultuur?
Zou kloppen : groepje met zelfgemaakte bommetjes & diefstal
- Gezinnen aan onderkant maatschappij?
- Emotionele verwaarlozing & huiselijk geweld?
- Vrije wapenbezit in VS?
Psychologie = wetenschappelijke studie van individuele gedrag
Beginjaren : onenigheid over gedragingen die men als voorwerp nam
- Letterlijke zin : psycho-logie OF ziel-kunde
Innerlijke van de mens
- Geen objectieve wetenschap
Uiterlijke waarneembare aspecten
Vandaag : wetenschappelijke studie van het gedrag & mentale activiteiten van individu
Tegenstellingen :
Geestewetenschappen zoals geschiedenis, literatuur-& cultuurstudie
Begrijpen hoe denken, voelen, handelen in elkaar zit
Natuurwetenschappelijke aanpak zoals chemie & fysica
Via experimenten & objectieve metingen tot eenduidige verklaringen komen :
waarom van gedragingen
Vandaag :
- En-en
- Methode kiezen : meest zinvol resultaat
1. WETENSCHAPPELIJKE PSYCHOLOGIE & INTUÏTIEVE MENSENKENNIS
Intuïtieve mensenkennis =/ wetenschappelijke manier
Intuïtieve mensenkennis = inzichten uit ervaringen met anderen & onszelf
- Kennis gebruiken zonder nadenken
- Soms directe omgang
- Soms generatie op generatie via opvoeding
,Psychologie vindt soms een oorsprong in:
- Intuïtieve kennis, gezond verstand
- Speculeren over de menselijke aard
- Mensenkennis
- Volkswijsheden
MAAR! Dit is niet wat de psychologie tot een wetenschap maakt
“Although common sense can be useful for some purpose, it’s sometimes completely wrong”
– Chabris & Simons
Intuïtieve mensenkennis ≈ wetenschap:
- Algemene doelstelling = gebeurtenissen kunnen voorspellen en/of er vat op krijgen
- Basis = ervaringsgegevens
Intuïtieve mensenkennis ≠ wetenschap = empirisch:
- Verschil in soort ervaringen waarop beiden zich baseren
- Verschil in wijze waarop inzichten verworven worden
Psychologie gaat vraagstukken beantwoorden aan de hand van wetenschappelijke methodes
1.2.1 VERSCHILLEN IN HET VERZAMELEN VAN GEGEVENS
Uitspraken gesteund op ervaringen , niet eenzelfde soort ervaringsmateriaal
Gegevens waaruit intuïtieve inzichten groeien : toevallige & subjectieve indrukken in
alledaagse situaties
Wetenschap : objectieve waarnemingen op systematische manier verzamelen in
gecontroleerde situaties
Objectieve vaststellingen
- observaties moeten door iedere onderzoeker herhaald & gecontroleerd kunnen
worden
- concretisering in objectiviteitsbeginsel
vertrekken van objectieve gegevens, feiten hetzelfde eruit zien
- gebruik van instrumenten en technieken
invloed waarneming minimaal
- technieken om psychologische eigenschappen te meten
vragenlijsten
psychologische testen
- niet mogelijk subjectieve indrukken
, originaliteit van kunstwerk
komen tot intersubjectiviteit
hoeverre verschillende waarnemers tot eenzelfde appreciatie komen
Natuurlijke observatie vb. kind in de kleuterklas observeren om mate van agressie
Participerende observatie vb. gedrag van voetbalsupporters onderzoeken door zelf t
Ongestructureerd interview vb. agressief gedrag van het kind onderzoeken door een op
Gestructureerd interview vb. gedrag van voetbalsupporters onderzoeken door enkel
interviewleidraad
Vragenlijsten vb. Coronastudie: online vragenlijst ‘hoe ga jij om met Cor
Gebruik van databanken vb. samenhang tussen woonplaats & opleidingsniveau ond
Fysiologische metingen vb. leugendetector meet o.a. hartslag, ademhaling, bloedd
Psychologische tests vb. WAIS intelligentietest
Systematische observaties
- Intuïtieve kennis: vage indrukken, gebaseerd op gebeurtenissen die het meeste
opvallen
- stereotypen
- Gevaar niet denkbeeldig : eenzijdige selectie van indrukken
- fout beeld van werkelijkheid
- Wetenschap: representatieve observaties & toevallige steekproef (meest in oog
springt)
In gecontroleerde situaties
- Storende factoren zo veel mogelijk uitschakelen om vertekeningen te vermijden
- Bij meten of inschatten van persoonlijkheidseigenschappen
- Ene moment terughoudend, ander moment actief
KENNISMAKING MET PSYCHOLOGIE
antwoorden willen vraag naar gedragswetenschappers, specialisten van gedrag
bestuderen
psychologie = gedragswetenschap
- Wreedaardig gedrag verklaren
- Elke gedrag van mensen/dieren
Andere wetenschappen : sociologie, criminologie, biologie
1.1 DEFINITIE VAN PSYCHOLOGIE
Gedrag bestuderen op niveau van individu
Centraal : factoren binnen persoon/onmiddellijke omgeving
Onderscheiden van biologie & sociologie
Biologie : interne fysiologische verklaringen
Sociologie : groeps- & maatschappelijk gebeuren
Colombine high school :
- Afvragen welke individuele factoren bij daders
Misschien negatief zelfbeeld?
Willen bewijzen?
Meeloper?
- Bedenker aanslag = psychopaat
- Factoren uit omgeving
Gewelddadige muziek
Agressieve films
Computerspelletjes
Onverwerkte conflicten uit verleden
Biologen :
- Lichaamsprocessen die gedrag verklaren
Gewelddadig gedrag : gevolg van
- teveel mannelijke hormoon?
- letsel in hersenen door ongeval?
, Verklaart niet waarom zij extreem gewelddadig geweld gebruiken
Sociologen :
- Maatschappelijke invloeden
- Behoren specifieke sociale geleding
- Deel uitmaken van gewelddadige jongerensubcultuur?
Zou kloppen : groepje met zelfgemaakte bommetjes & diefstal
- Gezinnen aan onderkant maatschappij?
- Emotionele verwaarlozing & huiselijk geweld?
- Vrije wapenbezit in VS?
Psychologie = wetenschappelijke studie van individuele gedrag
Beginjaren : onenigheid over gedragingen die men als voorwerp nam
- Letterlijke zin : psycho-logie OF ziel-kunde
Innerlijke van de mens
- Geen objectieve wetenschap
Uiterlijke waarneembare aspecten
Vandaag : wetenschappelijke studie van het gedrag & mentale activiteiten van individu
Tegenstellingen :
Geestewetenschappen zoals geschiedenis, literatuur-& cultuurstudie
Begrijpen hoe denken, voelen, handelen in elkaar zit
Natuurwetenschappelijke aanpak zoals chemie & fysica
Via experimenten & objectieve metingen tot eenduidige verklaringen komen :
waarom van gedragingen
Vandaag :
- En-en
- Methode kiezen : meest zinvol resultaat
1. WETENSCHAPPELIJKE PSYCHOLOGIE & INTUÏTIEVE MENSENKENNIS
Intuïtieve mensenkennis =/ wetenschappelijke manier
Intuïtieve mensenkennis = inzichten uit ervaringen met anderen & onszelf
- Kennis gebruiken zonder nadenken
- Soms directe omgang
- Soms generatie op generatie via opvoeding
,Psychologie vindt soms een oorsprong in:
- Intuïtieve kennis, gezond verstand
- Speculeren over de menselijke aard
- Mensenkennis
- Volkswijsheden
MAAR! Dit is niet wat de psychologie tot een wetenschap maakt
“Although common sense can be useful for some purpose, it’s sometimes completely wrong”
– Chabris & Simons
Intuïtieve mensenkennis ≈ wetenschap:
- Algemene doelstelling = gebeurtenissen kunnen voorspellen en/of er vat op krijgen
- Basis = ervaringsgegevens
Intuïtieve mensenkennis ≠ wetenschap = empirisch:
- Verschil in soort ervaringen waarop beiden zich baseren
- Verschil in wijze waarop inzichten verworven worden
Psychologie gaat vraagstukken beantwoorden aan de hand van wetenschappelijke methodes
1.2.1 VERSCHILLEN IN HET VERZAMELEN VAN GEGEVENS
Uitspraken gesteund op ervaringen , niet eenzelfde soort ervaringsmateriaal
Gegevens waaruit intuïtieve inzichten groeien : toevallige & subjectieve indrukken in
alledaagse situaties
Wetenschap : objectieve waarnemingen op systematische manier verzamelen in
gecontroleerde situaties
Objectieve vaststellingen
- observaties moeten door iedere onderzoeker herhaald & gecontroleerd kunnen
worden
- concretisering in objectiviteitsbeginsel
vertrekken van objectieve gegevens, feiten hetzelfde eruit zien
- gebruik van instrumenten en technieken
invloed waarneming minimaal
- technieken om psychologische eigenschappen te meten
vragenlijsten
psychologische testen
- niet mogelijk subjectieve indrukken
, originaliteit van kunstwerk
komen tot intersubjectiviteit
hoeverre verschillende waarnemers tot eenzelfde appreciatie komen
Natuurlijke observatie vb. kind in de kleuterklas observeren om mate van agressie
Participerende observatie vb. gedrag van voetbalsupporters onderzoeken door zelf t
Ongestructureerd interview vb. agressief gedrag van het kind onderzoeken door een op
Gestructureerd interview vb. gedrag van voetbalsupporters onderzoeken door enkel
interviewleidraad
Vragenlijsten vb. Coronastudie: online vragenlijst ‘hoe ga jij om met Cor
Gebruik van databanken vb. samenhang tussen woonplaats & opleidingsniveau ond
Fysiologische metingen vb. leugendetector meet o.a. hartslag, ademhaling, bloedd
Psychologische tests vb. WAIS intelligentietest
Systematische observaties
- Intuïtieve kennis: vage indrukken, gebaseerd op gebeurtenissen die het meeste
opvallen
- stereotypen
- Gevaar niet denkbeeldig : eenzijdige selectie van indrukken
- fout beeld van werkelijkheid
- Wetenschap: representatieve observaties & toevallige steekproef (meest in oog
springt)
In gecontroleerde situaties
- Storende factoren zo veel mogelijk uitschakelen om vertekeningen te vermijden
- Bij meten of inschatten van persoonlijkheidseigenschappen
- Ene moment terughoudend, ander moment actief
