SOCIALE ECONOMIE
INLEIDING
economie = wetenschap die nauw verweven is met andere wetenschappen
- Complex & beïnvloed door diverse factoren
- Sociologie:
o hoe sociale gedragspatronen & structuren economische activiteiten
beïnvloeden zoals consumptiegedrag
- Politicologie:
o Rol onderzoeken van politieke instellingen & beleidsvorming in
economische processen zoals belastingbeleid
- Psychologie:
o Begrijpen van individueel & groepsgedrag in economische contexten
zoals consumentengedrag
- Geschiedenis:
o Inzicht in economische ontwikkelingen & trends door de tijd heen, helpt
bij begrijpen van oorzaken & gevolgen van economische
gebeurtenissen
- Recht
o Juridische kaders bestuderen die economische activiteiten reguleren
zoals contracten
- Geografie
o Ruimtelijke aspecten van economische activiteiten zoals locatie van
industrieën
- Wiskunde en statistiek:
o Tool & methoden voor modelleren & analyseren van economische data,
maken van voorspellingen & testen van economische theorieën
- Milieuwetenschappen
o Interacties onderzoeken tussen economische activiteiten & milieu, &
hoe duurzame ontwikkeling bevorderd kan worden
Sociale economie
- Groepeert economische activiteiten die door vennootschappen (mutualiteiten
& verenigingen) met sociaal oogmerk uitoefenen, waarvan ethiek zich vertaalt
in volgende principes:
o Belang van leden of gemeenschap voorrang
o Autonoom beheer
o Democratische besluitvorming
o Voorrang van personen & arbeid op kapitaal in verdeling van opbrengst
Belang sociale economie
,Vlaamse arbeidsmarkt onder druk
- Invullen vacatures: uitdaging
- Vergrijzing: verder op scherp
Werkzaamheidsgraad personen met arbeidsbeperking 47,3% tegenover 76,8%
- Moeilijk duurzaam & betaald werk vinden
- VN-comité: verhogen
Hogere werkzaamheidsgraad = cruciaal
- Tekorten op arbeidsmarkt aanpakken
- Kwetsbare mensen beter bij samenleving betrekken & levenskwaliteit
versterken
Werk biedt:
- Inkomen
- Identiteit
- Eigenwaarde
- Zelfvertrouwen
- Sociale verbondenheid
Krachtigste hefboom om kwalitatief leven uit te bouwen
Toegankelijker maken voor kwetsbare mensen
Via 2 sporen
1. Sociale-economieondernemingen in Vlaanderen
o Belangrijke pijler
o Transitie naar duurzame economie
2. Mensen met arbeidsbeperking in reguliere arbeidscircuit
o Individueel maatwerk
o Willen re-integreren & behoefte aan ondersteuning aanwerven
Economie & sociale economie: grillige danspartners
België = welvaartstaat
- Materiële welvaart van burger waarborgen
- Via systeem van overheidszorg garant stelt voor collectieve sociale welzijn
van onderdanen
- Kapitalistisch model met overheidsinmenging
- Gemengde economie combineert elementen van vrije markten met
overheidsregulering & interventie
- Particulier bezit & streven naar winst
- Actieve rol in reguleren van markt & verstrekken van publieke diensten
- Dergelijke economie
o Ondernemers bedrijven opzetten & opereren binnen
vrijemarkteconomie
, o Overheid: regulerend optreedt om uitwassen te voorkomen &
collectieve diensten zoals onderwijs, openbaar vervoer leveren
- Doel:
o Economische groei stimuleren & welvaart en welzijn van burgers te
waarborgen
- Nastreven van maatschappelijke doelstellingen prijskaartje
o Sociale uitgaven (groeipakket) via overheid & publieke dienstverlening
inkomsten (belastingen)
o Budgettaire restricties
o Uitgaven & inkomsten beïnvloed door economische toestand van land
- Vertraging van economische groei maatschappelijke & individuele
problemen verscherpen
o Stijging armoedegrens, stijging werkloosheid
1 SOORT WETENSCHAP = ECONOMIE?
= richt op productie, distributie & consumptie van goederen en diensten
- Bestudeert hoe individuen, bedrijven, overheden & samenlevingen keuzes
maken over gebruik van schaarse middelen om aan behoeften & wensen te
voldoen
Kenmerken:
- Analytisch & empirisch
o Theoretische modellen als empirische data om economische
verschijnselen te analyseren & begrijpen
- Interdisciplinair
o Verweven met sociologie, politicologie, psychologie en wiskunde
- Normatief & positief
o Positieve aspecten (wat is) als normatieve aspecten (wat zou moeten
zijn)
o Positieve economie: beschrijven & verklaren van economische
verschijnselen
o Normatieve economie: waardeoordelen & beleidsaanbevelingen
- Micro-economie & macro-economie:
o Micro: individuele actoren zoals huishouden & bedrijven
o Macro: bredere economische factoren (inflatie, werkloosheid)
- Gebruik van modellen
o Helpen bij simplificeren & analyseren van complexe economische
processen & maken van voorspellingen
- Beleidsgericht
o Ontwikkelen van beleid om economische problemen aanpakken
(armoede, werkloosheid)
Economie:
, - Zeer breed vakgebied dat veel aspecten van menselijk leven & samenleving
beïnvloedt
- Toegepast op breed scala aan onderwerpen, individuele keuzes &
marktdynamiek tot overheidsbeleid & internationale relaties
Economische analyses relevant zijn voor veel verschillende domeinen
- Weinig kwesties die uitsluitend vanuit economisch perspectief begrepen
kunnen worden
1.1 Menswetenschap of exacte wetenschap?
= mensenwetenschap
Bestuderen van menselijk gedrag & interacties binnen context van productie,
distributie & consumptie van goederen & diensten
Redenen:
- Menselijk gedrag
o Hoe individuen & groepen beslissingen nemen over gebruik van
schaarse middelen om hun behoeften & wensen te vervullen
- Interactie & samenleving
o Interacties tussen verschillende economische factoren & hoe deze
economie als geheel beïnvloeden
- Beleidsvorming
o Beleid ontwikkelen, gericht op verbeteren van maatschappelijke
welvaart & aanpakken van economische problemen
- Culturele & sociale invloeden
o Invloed van culturele & sociale factoren op economisch gedrag &
besluitvorming
1.2 Rol van modellen
- Helpt simplificeren & analyseren van complexe economische processen &
maken van voorspellingen
- Te gehecht vereenvoudigde weergave van werkelijkheid
- Teveel vertrouwen verkeerde conclusies trekken
Belang van kritisch denken & openstaan voor nieuwe inzichten &
aanpassingen in economische analyses
1.3 Niet alleen individuele keuzeproblemen
= overzicht waar Vlaamse gemeenten hun middelen voor inzetten
INLEIDING
economie = wetenschap die nauw verweven is met andere wetenschappen
- Complex & beïnvloed door diverse factoren
- Sociologie:
o hoe sociale gedragspatronen & structuren economische activiteiten
beïnvloeden zoals consumptiegedrag
- Politicologie:
o Rol onderzoeken van politieke instellingen & beleidsvorming in
economische processen zoals belastingbeleid
- Psychologie:
o Begrijpen van individueel & groepsgedrag in economische contexten
zoals consumentengedrag
- Geschiedenis:
o Inzicht in economische ontwikkelingen & trends door de tijd heen, helpt
bij begrijpen van oorzaken & gevolgen van economische
gebeurtenissen
- Recht
o Juridische kaders bestuderen die economische activiteiten reguleren
zoals contracten
- Geografie
o Ruimtelijke aspecten van economische activiteiten zoals locatie van
industrieën
- Wiskunde en statistiek:
o Tool & methoden voor modelleren & analyseren van economische data,
maken van voorspellingen & testen van economische theorieën
- Milieuwetenschappen
o Interacties onderzoeken tussen economische activiteiten & milieu, &
hoe duurzame ontwikkeling bevorderd kan worden
Sociale economie
- Groepeert economische activiteiten die door vennootschappen (mutualiteiten
& verenigingen) met sociaal oogmerk uitoefenen, waarvan ethiek zich vertaalt
in volgende principes:
o Belang van leden of gemeenschap voorrang
o Autonoom beheer
o Democratische besluitvorming
o Voorrang van personen & arbeid op kapitaal in verdeling van opbrengst
Belang sociale economie
,Vlaamse arbeidsmarkt onder druk
- Invullen vacatures: uitdaging
- Vergrijzing: verder op scherp
Werkzaamheidsgraad personen met arbeidsbeperking 47,3% tegenover 76,8%
- Moeilijk duurzaam & betaald werk vinden
- VN-comité: verhogen
Hogere werkzaamheidsgraad = cruciaal
- Tekorten op arbeidsmarkt aanpakken
- Kwetsbare mensen beter bij samenleving betrekken & levenskwaliteit
versterken
Werk biedt:
- Inkomen
- Identiteit
- Eigenwaarde
- Zelfvertrouwen
- Sociale verbondenheid
Krachtigste hefboom om kwalitatief leven uit te bouwen
Toegankelijker maken voor kwetsbare mensen
Via 2 sporen
1. Sociale-economieondernemingen in Vlaanderen
o Belangrijke pijler
o Transitie naar duurzame economie
2. Mensen met arbeidsbeperking in reguliere arbeidscircuit
o Individueel maatwerk
o Willen re-integreren & behoefte aan ondersteuning aanwerven
Economie & sociale economie: grillige danspartners
België = welvaartstaat
- Materiële welvaart van burger waarborgen
- Via systeem van overheidszorg garant stelt voor collectieve sociale welzijn
van onderdanen
- Kapitalistisch model met overheidsinmenging
- Gemengde economie combineert elementen van vrije markten met
overheidsregulering & interventie
- Particulier bezit & streven naar winst
- Actieve rol in reguleren van markt & verstrekken van publieke diensten
- Dergelijke economie
o Ondernemers bedrijven opzetten & opereren binnen
vrijemarkteconomie
, o Overheid: regulerend optreedt om uitwassen te voorkomen &
collectieve diensten zoals onderwijs, openbaar vervoer leveren
- Doel:
o Economische groei stimuleren & welvaart en welzijn van burgers te
waarborgen
- Nastreven van maatschappelijke doelstellingen prijskaartje
o Sociale uitgaven (groeipakket) via overheid & publieke dienstverlening
inkomsten (belastingen)
o Budgettaire restricties
o Uitgaven & inkomsten beïnvloed door economische toestand van land
- Vertraging van economische groei maatschappelijke & individuele
problemen verscherpen
o Stijging armoedegrens, stijging werkloosheid
1 SOORT WETENSCHAP = ECONOMIE?
= richt op productie, distributie & consumptie van goederen en diensten
- Bestudeert hoe individuen, bedrijven, overheden & samenlevingen keuzes
maken over gebruik van schaarse middelen om aan behoeften & wensen te
voldoen
Kenmerken:
- Analytisch & empirisch
o Theoretische modellen als empirische data om economische
verschijnselen te analyseren & begrijpen
- Interdisciplinair
o Verweven met sociologie, politicologie, psychologie en wiskunde
- Normatief & positief
o Positieve aspecten (wat is) als normatieve aspecten (wat zou moeten
zijn)
o Positieve economie: beschrijven & verklaren van economische
verschijnselen
o Normatieve economie: waardeoordelen & beleidsaanbevelingen
- Micro-economie & macro-economie:
o Micro: individuele actoren zoals huishouden & bedrijven
o Macro: bredere economische factoren (inflatie, werkloosheid)
- Gebruik van modellen
o Helpen bij simplificeren & analyseren van complexe economische
processen & maken van voorspellingen
- Beleidsgericht
o Ontwikkelen van beleid om economische problemen aanpakken
(armoede, werkloosheid)
Economie:
, - Zeer breed vakgebied dat veel aspecten van menselijk leven & samenleving
beïnvloedt
- Toegepast op breed scala aan onderwerpen, individuele keuzes &
marktdynamiek tot overheidsbeleid & internationale relaties
Economische analyses relevant zijn voor veel verschillende domeinen
- Weinig kwesties die uitsluitend vanuit economisch perspectief begrepen
kunnen worden
1.1 Menswetenschap of exacte wetenschap?
= mensenwetenschap
Bestuderen van menselijk gedrag & interacties binnen context van productie,
distributie & consumptie van goederen & diensten
Redenen:
- Menselijk gedrag
o Hoe individuen & groepen beslissingen nemen over gebruik van
schaarse middelen om hun behoeften & wensen te vervullen
- Interactie & samenleving
o Interacties tussen verschillende economische factoren & hoe deze
economie als geheel beïnvloeden
- Beleidsvorming
o Beleid ontwikkelen, gericht op verbeteren van maatschappelijke
welvaart & aanpakken van economische problemen
- Culturele & sociale invloeden
o Invloed van culturele & sociale factoren op economisch gedrag &
besluitvorming
1.2 Rol van modellen
- Helpt simplificeren & analyseren van complexe economische processen &
maken van voorspellingen
- Te gehecht vereenvoudigde weergave van werkelijkheid
- Teveel vertrouwen verkeerde conclusies trekken
Belang van kritisch denken & openstaan voor nieuwe inzichten &
aanpassingen in economische analyses
1.3 Niet alleen individuele keuzeproblemen
= overzicht waar Vlaamse gemeenten hun middelen voor inzetten
