Met mijn samenvattingen slaag je op al je examens!

SMW VERDIEPEN EN
VERBREDEN 1
SYSTEEMGERICHTE METHODEN IN HULPVERLENING

1 INLEIDING IN DE ALGEMENE SYSTEEMTHEORIE
1.1 Opbouw methodisch handelen




1.2 Aanzet tot vertrouwensvolle hulpverlening
Systeemgerichte methode

- Wijze van kijken naar menselijk welzijn & onwelzijn
- Bril  geeft richting aan jouw ‘kijk’ op problemen van mensen
o Wat je wel & niet ziet

!! Doorheen geschiedenis : nieuwe denkmodellen

CASUS katrien

wat is de hulpvraag in de casus?

- Ouders en dokter vragen om haar te begeleiden en ondersteunen in haar
rouwverwerkingsproces
- Emotie regulatie K
- Zelfzorg (slapen, hygiëne)
- Sociale vaardigheden K

, - Contact ouders K + O

Welke zijn mogelijke hypotheses?

- Onverwerkt rouwproces K
- Druk van ouders naar studies toe & hoge verwachtingen
- Puberteit K
- Slechte communicatie thuis K + O
- Schoolproblemen K
- Emoties uiten gaat slecht

Wie heeft er ‘last’ van?

- Ouders

Wie is de aanmelder?

- Ouders

Krachten?

- Ze komt naar het JAC
- Ze blijft naar school gaan

1.3 Hulpverlening- evolutie in paradigma’s
PARADIGMA: algemeen aanvaard denkkader van bepaalde tijd

- hierop verdere theorieën ontwikkelen

Doorheen geschiedenis ontwikkelen zich nieuwe denkmodellen

hulpverleningsmodellen: 'evolutie'

Persoonsgerichte bril/paradigma (in persoon bevindt)

- Oorzaak-gevolg denken = lineair causale denkmodel
- Psychologie:
o behaviorisme (stimulus-respons) – psychoanalyse – humanistische psychologie
(Rogers = cliënt centered)
- bv. Bij koorts kijkt de dokter naar oorzaak, kind weent dus ouders vragen zich af waarom

Wisselwerkingsgerichte model/paradigma (tussen mensen)

- Circulaire casualiteit
o Systeemdenken
- Bv. Problemen als resultaat van interacties tussen mensen & omgeving,
communicatieproblemen in gezin

paradigma’s

, - wat speelt er tussen de mensen af?
- Wat is hun aandeel?
- Hoe handelen en beïnvloeden ze elkaar?

Casuïstiek




- hoezo vertoont die het gedrag in dit thuissysteem? Ouders en jongen hebben aandeel
- hoe communiceren ze?
- Welke vrienden gaat hij mee om?




1.4 Paradigma’s
Oorzaak-gevolg denken = lineair causale denkmodel

- Medische model
- Probleemgerichte model (Social casework)

Wisselwerkingsgericht denken = circulaire causaliteit

- Systeemtheorie
- Communicatietheorie
- Structurele benadering (gezin als structuur)
- Contextuele benadering (intergenerationele verbondenheid)
- Oplossingsgerichte benadering

1.5 Eclectische integratieve benadering
Beiden benaderingen zijn GOED  naar hulpvraag of situatie van cliënt & zijn omgeving te kijken

?? Heb ik alles in de kamer gekregen

- complexiteit van situatie is niet altijd te vatten vanuit 1 theorie
 eclectisch integratief : vereist van hulpverlener
o eclectisch: systematisch integreren van elementen uit diverse theorieën
o Integratief: uw aanpak is integratie van verschillende denkmodellen, werkwijzen,
technieken & strategieën

, 2 THEORETISCHE UITGANGSPUNTEN VAN ALGEMENE SYSTEEMTHEORIE
2.1 Theoretische uitgangspunten AST
systeemtheorie = Uitgangspunten toegepast in verschillende wetenschapsgebieden

Gestaltpsychologie

- Uitgaan van gehelen – geheel = meer dan som van delen
o cl zien in het geheel van al zijn systemen
- Onderscheid tussen voorgrond & achtergrond; als we waarnemen zien we altijd 1 figuur
scherp & ander figuur minder scherp, je kan nooit beide figuren scherp zien
o HV: richten op cl, gezin cl achtergrond daarna richten op gezin, leden van het gezin
achtergrond

Toepassingen in psychologie & psychiatrie

- Gezinstherapie: toegepast op gezinnen
- Jaren ‘70 Bateson, Haley & Watzlawick

2.2 Theoretische uitgangspunten
Systeemtherapie = hulpverleningsmethode gebaseerd op systeemtheoretische denken

MEER toepassingen dan alleen gezin

- Teams
- groepen bewoners – cursisten
- organisaties

Six degrees of separation

Hongaarse schrijver Frigyes Karinthy:

- 2 onbekenden met elkaar verbonden zijn via een ketting van slechts vijf tussenpersonen
- 'het kleine-wereldfenomeen’
 = ondersteund via wetenschappelijk onderzoek

2.3 AST = VISIE om naar MENS te kijken
denkkader waarbinnen gedrag van mensen verstaanbaar wordt

- beschrijvend, helpt situaties te analyseren & te verhelderen, helpt bij begrijpen van gedrag
door te kijken naar bredere context & interacties
- Als hulpverlener rol van elk individu binnen systeem & dynamiek begrijpen
- Geen verklaring voor menselijk gedrag, wel visie om naar mens te kijken
- Niet primair  oplossen van problemen, wel tolken, duiden
- Verschaft inzicht in handelen, geen waardeoordeel

2.4 AST
doet beroep op communicatietheorie

- Alles wat tussen mensen gebeurt is communicatie
- Er is ALTIJD beïnvloeding
- 5 axioma’s

Volgens AST is hulpverlenen :

Participeren in ingewikkeld proces van onderhandelingen over betekenissen die mensen aan dingen
toekennen, in een poging ze op elkaar af te stemmen zodat opnieuw organisatie van dagelijks leven
mogelijk wordt