OG 8 Prenatale raadpleging in het derde trimester
1. De student kent de inhoud van een consultatie bij een laag risico zwangere in
het 3de trimester volgens DM en KCE
inhoud anamnese
Klinische onderzoeken
Controle van de gewichtstoename
Bloeddruk
Doppler-auscultatie van foetaal hartritme
Vanaf 20 weken: proteïnurie
Vanaf 24 weken: meting van fundushoogte
Ligging (vanaf 36 weken leopold manoeuvres)
Echo 3
Labo-onderzoeken
2de screening naar anemie
Stel aan elke zwangere vrouw voor om de eventuele aanwezigheid van anemie te testen in
het begin van de zwangerschap. Het is eveneens nuttig om, naast het hemoglobinegehalte,
MCV, MCH en MCHC** te meten. Een tweede onderzoek aan het begin van het 3de
trimester kan aangewezen zijn met het oog op de bevalling.
GBS-screening dmv rectovaginale kweek tussen 35 en 37 weken.
GVO
Bespreking bevalling
infomoment BV
Infomoment prenatale oefening
info GBS-screening
2. De student kent de richtlijnen over het bepalen van de foetale liggingen
Definitie foetale ligging
Overweeg vanaf 36 weken de foetale ligging te bepalen door middel van de
handgrepen van Leopold. (Grade 2C)
Bepaling van de ligging op 36 weken is relevant voor het verdere beleid. Bij stuitligging kan
de patiënte nog een externe versie aangeboden krijgen. Vóór 36 weken is het uitvoeren van
de handgrepen van Leopold onaangenaam voor de zwangere vrouw en niet erg accuraat. Bij
twijfel controleert men de foetale ligging via echografie. Bij 53% van de gevallen kan je
liggingsafwijkingen vaststellen.
Palpatie: het betasten van het abdomen met beide handen ter exploratie van de zwangere
uterus . De " handgrepen van Leopold ” zijn de meest gebruikte palpatietechnieken in de
verloskunde .
, Tijdens het tweede en derde trimester van de zwangerschap kan de hoogte van de fundus
bepaald worden , uitgedrukt in cm vanaf de symfyse of in verhoudingen ten opzichte van
herkenningspunten ( symfyse , processus xiphoideus , navel ).
De ligging van de foetus in de uterus kan gewoonlijk vanaf het derde trimester van de
zwangerschap worden bepaald. Tot circa 30 weken draait het kind vrijwel willekeurig. Nadien
liggen de meeste kinderen in lengteligging en met het hoofd naar beneden (bij 37 weken
circa 96% hoofdligging). Soms levert inspectie al het vermoeden van een afwijkende ligging
op (andere dan lengteligging). Een dwarsligging in de laatste maanden van de
zwangerschap moet doen denken aan een uterusafwijking of aan een placenta praevia en is
een indicatie tot diagnostiek
Doelen palpatie
Informatie krijgen over:
Uterus
*fundushoogte en grootte : → evolutie van de zwangerschap
*ligging van de foetus vorm : → hardheid : contracties ? contractiliteit ? tonus ?
Inhoud van de uterus
*hoeveelheid vruchtwater
*grootte van de foetus
*gewicht van de foetus
*verhouding grootte foetus / hoeveelheid vruchtwater
*ligging , houding en stand van het voorliggend deel
*indaling van het voorliggend deel
Contra-indicaties bij palpatie
Palpatie dient te worden vermeden in alle gevallen waarbij de zwangere uterus met rust
moet worden gelaten , bv . preterme arbeid , bloedverlies , tijdens een wee tenzij men enkel
de bedoeling heeft de intensiteit en de duur van een wee te beoordelen Ook als de
zwangere het liever niet wenst , dient hiermee rekening gehouden te worden. De buik is
intiem, je moet toelating vragen aan de zwangere om te palperen.
Hoe palperen (handgrepen van leopold) zie praktijk
Uitvoering
Tijdens palperen naar de reacties van de vrouw kijken weergeven wat men voelt en waar
men iets voelt vrouw ev zelf laten meevoelen
Materiaal : bed of onderzoekstafel
!Aandacht voor privacy : blootliggen beperken parturiënte
*lege blaas
*ontspannen houding in ruglig
*cave ! vena cava syndroom . Een opgerolde handdoek onder de rechterbil van de
zwangere zal de druk op de vena cava verminderen . Bij verhoogde druk op de vena cava
kan de moeder duizelig worden en kan dit invloed hebben op het welzijn van de baby .
ontbloot abdomen geïnformeerd.
Handgreep 1
wat voel je:
fundushoogte
vorm en inhoud van de fundus
hoofd in fundo (stuitligging): hoofd kan heen en weer bewogen worden
stuit in fundo (hoofdligging): =
Geen duidelijk deel te voelen: dwarsligging?
Wanneer de omvang van de uterus meer dan 2 tot 4 weken fwijkt is er:
1. De student kent de inhoud van een consultatie bij een laag risico zwangere in
het 3de trimester volgens DM en KCE
inhoud anamnese
Klinische onderzoeken
Controle van de gewichtstoename
Bloeddruk
Doppler-auscultatie van foetaal hartritme
Vanaf 20 weken: proteïnurie
Vanaf 24 weken: meting van fundushoogte
Ligging (vanaf 36 weken leopold manoeuvres)
Echo 3
Labo-onderzoeken
2de screening naar anemie
Stel aan elke zwangere vrouw voor om de eventuele aanwezigheid van anemie te testen in
het begin van de zwangerschap. Het is eveneens nuttig om, naast het hemoglobinegehalte,
MCV, MCH en MCHC** te meten. Een tweede onderzoek aan het begin van het 3de
trimester kan aangewezen zijn met het oog op de bevalling.
GBS-screening dmv rectovaginale kweek tussen 35 en 37 weken.
GVO
Bespreking bevalling
infomoment BV
Infomoment prenatale oefening
info GBS-screening
2. De student kent de richtlijnen over het bepalen van de foetale liggingen
Definitie foetale ligging
Overweeg vanaf 36 weken de foetale ligging te bepalen door middel van de
handgrepen van Leopold. (Grade 2C)
Bepaling van de ligging op 36 weken is relevant voor het verdere beleid. Bij stuitligging kan
de patiënte nog een externe versie aangeboden krijgen. Vóór 36 weken is het uitvoeren van
de handgrepen van Leopold onaangenaam voor de zwangere vrouw en niet erg accuraat. Bij
twijfel controleert men de foetale ligging via echografie. Bij 53% van de gevallen kan je
liggingsafwijkingen vaststellen.
Palpatie: het betasten van het abdomen met beide handen ter exploratie van de zwangere
uterus . De " handgrepen van Leopold ” zijn de meest gebruikte palpatietechnieken in de
verloskunde .
, Tijdens het tweede en derde trimester van de zwangerschap kan de hoogte van de fundus
bepaald worden , uitgedrukt in cm vanaf de symfyse of in verhoudingen ten opzichte van
herkenningspunten ( symfyse , processus xiphoideus , navel ).
De ligging van de foetus in de uterus kan gewoonlijk vanaf het derde trimester van de
zwangerschap worden bepaald. Tot circa 30 weken draait het kind vrijwel willekeurig. Nadien
liggen de meeste kinderen in lengteligging en met het hoofd naar beneden (bij 37 weken
circa 96% hoofdligging). Soms levert inspectie al het vermoeden van een afwijkende ligging
op (andere dan lengteligging). Een dwarsligging in de laatste maanden van de
zwangerschap moet doen denken aan een uterusafwijking of aan een placenta praevia en is
een indicatie tot diagnostiek
Doelen palpatie
Informatie krijgen over:
Uterus
*fundushoogte en grootte : → evolutie van de zwangerschap
*ligging van de foetus vorm : → hardheid : contracties ? contractiliteit ? tonus ?
Inhoud van de uterus
*hoeveelheid vruchtwater
*grootte van de foetus
*gewicht van de foetus
*verhouding grootte foetus / hoeveelheid vruchtwater
*ligging , houding en stand van het voorliggend deel
*indaling van het voorliggend deel
Contra-indicaties bij palpatie
Palpatie dient te worden vermeden in alle gevallen waarbij de zwangere uterus met rust
moet worden gelaten , bv . preterme arbeid , bloedverlies , tijdens een wee tenzij men enkel
de bedoeling heeft de intensiteit en de duur van een wee te beoordelen Ook als de
zwangere het liever niet wenst , dient hiermee rekening gehouden te worden. De buik is
intiem, je moet toelating vragen aan de zwangere om te palperen.
Hoe palperen (handgrepen van leopold) zie praktijk
Uitvoering
Tijdens palperen naar de reacties van de vrouw kijken weergeven wat men voelt en waar
men iets voelt vrouw ev zelf laten meevoelen
Materiaal : bed of onderzoekstafel
!Aandacht voor privacy : blootliggen beperken parturiënte
*lege blaas
*ontspannen houding in ruglig
*cave ! vena cava syndroom . Een opgerolde handdoek onder de rechterbil van de
zwangere zal de druk op de vena cava verminderen . Bij verhoogde druk op de vena cava
kan de moeder duizelig worden en kan dit invloed hebben op het welzijn van de baby .
ontbloot abdomen geïnformeerd.
Handgreep 1
wat voel je:
fundushoogte
vorm en inhoud van de fundus
hoofd in fundo (stuitligging): hoofd kan heen en weer bewogen worden
stuit in fundo (hoofdligging): =
Geen duidelijk deel te voelen: dwarsligging?
Wanneer de omvang van de uterus meer dan 2 tot 4 weken fwijkt is er:
