Beleidswetenschappen 1
(J. Bosmans)
HO 1: Het einde van de natuurlijke
persoon
1. Begrip
Dood:
- geen wettelijke definitie;
- vaststelling van overlijden = medische handeling (door arts);
- lichaam lijk;
- het verkrijgen van nieuwe rechten en plichten erfrechten, plicht
tot eerbied voor het lijk, begraving.
2. Wettelijke verplichtingen bij overlijden
Er geldt een aangifteverplichting.
net zoals bij geboorte van natuurlijk persoon
Aangifte vh overlijden moet zo snel mogelijk gebeuren door een verwant
of derde (vb: begrafenisondernemer).
Deze moet een overlijdensattest, opgesteld door geneesheer, bezorgen
aan de ambtenaar vd burgerlijke stand vd plaats waar het overlijden
plaatsvond.
De persoon die de aangifte van overlijden doet, moet naast het
overlijdensattest vd arts, ook nog de volgende documenten aan de
ambtenaar vd burgerlijke stand afgeven:
- identiteitskaart overledene;
- identiteitskaart aangever;
- trouwboekje overledene (indien van toepassing);
- rijbewijs van overledene (indien van toepassing).
Bij verdacht overlijden ook nog:
1
, - pv vd politie;
- toelating vd procureur des Konings dat er mag worden overgegaan
tot begraving.
Bestemming van het lijk
Begraving of teraardebestelling:
- Pas na toelating ambtenaar van de burgerlijke stand
- Kan onmiddellijk maar in praktijk ten vroegste 24u na het overlijden
- Ongeval of (zelf)moord: toestemming procureur des Konings
- Begraving begraafplaats – afzonderlijk graf, ...
Lijkverbranding of crematie:
- Toelating ambtenaar van de burgerlijke stand
- Kan ten vroegste 24u na het overlijden
- Attest arts waaruit blijkt dat er sprake is van een natuurlijk overlijden
(dood), bevestigd door beëdigd arts
- As begraven, in columbarium, uitstrooien op weide, zee, thuis
bewaren, ...
3. Afstand van het lichaam na het overlijden ten
voordele van de wetenschap
Wie dat wil kan zelf een verklaring opstellen of downloaden.
Het lichaam moet dan binnen 72 uur naar de gekozen universiteit
gebracht worden.
De lichamen kunnen worden gebruikt als oefenmateriaal op de faculteit
geneeskunde of voor het testen van nieuwe chirurgische methoden.
nadien begraven
Als de organen v/e lichaam bij het overlijden in goede staat zijn en de
overlijdende heeft zich niet verzet tegen orgaandonatie, gaat de
orgaandonatie voor.
4. Bijzondere procedure voor afwezigen
Persoon 3 maanden of langer verdwenen mogelijkheid tot aanvragen
‘vermoeden van afwezigheid’.
2
,Na 5 jaar kun je de gerechtelijke verklaring van afwezigheid aanvragen.
hierdoor wordt de afwezige als overledene beschouwd
Indien geen ‘vermoeden van afwezigheid’ pas na 7 jaar afwezigheid
aanvragen.
5. Palliatieve zorgen en euthanasie
5.1 Palliatieve zorgen
Prioriteit:
- comfortbehandeling met stopzetting vn curatieve / medisch
verlengde therapieën.
Doel:
- pijn- en symptoombestrijding;
- niet het leven beëindigen (kan levensverkortend werken).
5.1.1 Niet-behandelingsbeslissing (NBB)
Arts start of zet geen medisch zinloze behandeling verder
Arts kan zelfstandig beslissen, toch een overleg met patiënt en/of naasten
is aan te raden!
kan met DNR-code
Patiënt kan ook zelf behandeling of verderzetting weigeren =
weigeringsbeslissing (WB):
- patiënt kan behandeling of verderzetting weigeren
- WPR→ recht op geïnformeerde toestemming, dus ook recht om te
beslissen niet in te stemmen
DNR-code:
- code ingesteld door arts in ziekenhuis o.b.v. multidisciplinair overleg
en overleg met patiënt of wettelijke vertegenwoordiger mee
beslissen
o code 0
= geen therapiebeperking, max. behandeling
o code 1
= niet reanimeren
= andere levensverlengde behandelingen nog wel
3
, o code 2
= niet reanimeren
= therapie wordt niet meer uitgebreid
o code 3
= niet reanimeren
= geen enkele levensverlengende behandeling starten
= levensverlengende behandelingen afbouwen of stoppen
Zowel bij NBB of BW blijft WPR van toepassing.
recht op kwaliteitsvolle dienstverlening blijft gelden
5.1.2 Pijnbestrijding met levensverkortend effect
1) Pijn- en symptoombestrijding
- toedienen medicatie, analgetica of combinatie
- patiënt nodige comfort bieden
- pijn en andere symptomen onder controle houden
2) Palliatieve sedatie
Terminale patiënt die medicatie krijgt om:
- het bewustzijn te verlagen
- pijn en refractaire symptomen te onderdrukken
- refractaire symptomen = veroorzaken ernstig lijden en kunnen niet
zonder bewustzijnsverlaging worden bestreden
geen van beide hebben het doel het leven vd p te beëindigen of te
verkorten
de behandeling kan dit wel als gevolg hebben
5.2 Euthanasie
= opzettelijk levensbeëindigend handelen, op verzoek van betrokkene, dr
iemand anders
handeling = strafbaar, tenzij voldaan aan strenge wettelijke
voorwaarden uit wet
Het is een recht vd p, maar arts of vpk zijn niet verplicht om mee te
werken.
4
(J. Bosmans)
HO 1: Het einde van de natuurlijke
persoon
1. Begrip
Dood:
- geen wettelijke definitie;
- vaststelling van overlijden = medische handeling (door arts);
- lichaam lijk;
- het verkrijgen van nieuwe rechten en plichten erfrechten, plicht
tot eerbied voor het lijk, begraving.
2. Wettelijke verplichtingen bij overlijden
Er geldt een aangifteverplichting.
net zoals bij geboorte van natuurlijk persoon
Aangifte vh overlijden moet zo snel mogelijk gebeuren door een verwant
of derde (vb: begrafenisondernemer).
Deze moet een overlijdensattest, opgesteld door geneesheer, bezorgen
aan de ambtenaar vd burgerlijke stand vd plaats waar het overlijden
plaatsvond.
De persoon die de aangifte van overlijden doet, moet naast het
overlijdensattest vd arts, ook nog de volgende documenten aan de
ambtenaar vd burgerlijke stand afgeven:
- identiteitskaart overledene;
- identiteitskaart aangever;
- trouwboekje overledene (indien van toepassing);
- rijbewijs van overledene (indien van toepassing).
Bij verdacht overlijden ook nog:
1
, - pv vd politie;
- toelating vd procureur des Konings dat er mag worden overgegaan
tot begraving.
Bestemming van het lijk
Begraving of teraardebestelling:
- Pas na toelating ambtenaar van de burgerlijke stand
- Kan onmiddellijk maar in praktijk ten vroegste 24u na het overlijden
- Ongeval of (zelf)moord: toestemming procureur des Konings
- Begraving begraafplaats – afzonderlijk graf, ...
Lijkverbranding of crematie:
- Toelating ambtenaar van de burgerlijke stand
- Kan ten vroegste 24u na het overlijden
- Attest arts waaruit blijkt dat er sprake is van een natuurlijk overlijden
(dood), bevestigd door beëdigd arts
- As begraven, in columbarium, uitstrooien op weide, zee, thuis
bewaren, ...
3. Afstand van het lichaam na het overlijden ten
voordele van de wetenschap
Wie dat wil kan zelf een verklaring opstellen of downloaden.
Het lichaam moet dan binnen 72 uur naar de gekozen universiteit
gebracht worden.
De lichamen kunnen worden gebruikt als oefenmateriaal op de faculteit
geneeskunde of voor het testen van nieuwe chirurgische methoden.
nadien begraven
Als de organen v/e lichaam bij het overlijden in goede staat zijn en de
overlijdende heeft zich niet verzet tegen orgaandonatie, gaat de
orgaandonatie voor.
4. Bijzondere procedure voor afwezigen
Persoon 3 maanden of langer verdwenen mogelijkheid tot aanvragen
‘vermoeden van afwezigheid’.
2
,Na 5 jaar kun je de gerechtelijke verklaring van afwezigheid aanvragen.
hierdoor wordt de afwezige als overledene beschouwd
Indien geen ‘vermoeden van afwezigheid’ pas na 7 jaar afwezigheid
aanvragen.
5. Palliatieve zorgen en euthanasie
5.1 Palliatieve zorgen
Prioriteit:
- comfortbehandeling met stopzetting vn curatieve / medisch
verlengde therapieën.
Doel:
- pijn- en symptoombestrijding;
- niet het leven beëindigen (kan levensverkortend werken).
5.1.1 Niet-behandelingsbeslissing (NBB)
Arts start of zet geen medisch zinloze behandeling verder
Arts kan zelfstandig beslissen, toch een overleg met patiënt en/of naasten
is aan te raden!
kan met DNR-code
Patiënt kan ook zelf behandeling of verderzetting weigeren =
weigeringsbeslissing (WB):
- patiënt kan behandeling of verderzetting weigeren
- WPR→ recht op geïnformeerde toestemming, dus ook recht om te
beslissen niet in te stemmen
DNR-code:
- code ingesteld door arts in ziekenhuis o.b.v. multidisciplinair overleg
en overleg met patiënt of wettelijke vertegenwoordiger mee
beslissen
o code 0
= geen therapiebeperking, max. behandeling
o code 1
= niet reanimeren
= andere levensverlengde behandelingen nog wel
3
, o code 2
= niet reanimeren
= therapie wordt niet meer uitgebreid
o code 3
= niet reanimeren
= geen enkele levensverlengende behandeling starten
= levensverlengende behandelingen afbouwen of stoppen
Zowel bij NBB of BW blijft WPR van toepassing.
recht op kwaliteitsvolle dienstverlening blijft gelden
5.1.2 Pijnbestrijding met levensverkortend effect
1) Pijn- en symptoombestrijding
- toedienen medicatie, analgetica of combinatie
- patiënt nodige comfort bieden
- pijn en andere symptomen onder controle houden
2) Palliatieve sedatie
Terminale patiënt die medicatie krijgt om:
- het bewustzijn te verlagen
- pijn en refractaire symptomen te onderdrukken
- refractaire symptomen = veroorzaken ernstig lijden en kunnen niet
zonder bewustzijnsverlaging worden bestreden
geen van beide hebben het doel het leven vd p te beëindigen of te
verkorten
de behandeling kan dit wel als gevolg hebben
5.2 Euthanasie
= opzettelijk levensbeëindigend handelen, op verzoek van betrokkene, dr
iemand anders
handeling = strafbaar, tenzij voldaan aan strenge wettelijke
voorwaarden uit wet
Het is een recht vd p, maar arts of vpk zijn niet verplicht om mee te
werken.
4
