Iedereen kansrijk
Module 1: inclusie
1. Inleiding en definities
- inclusie is een ruim begrip à komt vaak negatief in de media
- er is een grote toestroom naar het buitengewoon onderwijs (BGO)
- stigma’s van ‘normale’ kinderen en kinderen met extra zorgen doorbreken
Inclusieve leeromgevingen = leeromgevingen die goed onderwijs mogelijk maken voor alle leerlingen, ongeacht
beperking, gender, etniciteit, afkomst, meertaligheid, …
De essentie van inclusief onderwijs
- het bevorderen van participatie- en leermogelijkheden
- voor alle leerlingen met diverse achtergronden (diversiteitsgedachte)
- leraren die in staat zijn om drempels die het leren en participeren van lln bemoeilijken, te herkennen en te verlagen
- verschillende actoren in het inclusieverhaal en belang van goede samenwerkin
2. Inclusief onderwijs
2.1. Inleiding
= het bevorderen van participatie- en leermogelijkheden voor alle leerlingen met diverse achtergronden;
ongeacht beperkingen, gender, etniciteit, … à leerkrachten nodig die in staat zijn om drempels die het leren
en participeren bemoeilijken, herkennen en verlagen
- diversiteit als meerwaarde
- streven naar gelijkwaardigheid
- verbindend samenwerken
2.2. Redenen tot inclusief onderwijs
- België heeft veel leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften
- België kiest meer dan andere landen voor een oplossing in aparte scholen
- Het aantal leerlingen in het buitengewoon onderwijs blijft groeien
- België ondertekende het gelijkekansen- en gelijkbehandelingsdecreet en het VN-verdrag inzake
rechten personen met een handicap
2.3. De geschiedenis
- vroeger: integratie à er wordt verwacht dat kinderen zich aanpassen aan de maatschappij
- nu: inclusie à er wordt verwacht dat de maatschappij zich aanpast aan de kinderen
, Jaartal Verdrag Doel en werking
1989 Universele rechten van het kind
1994 Salamanca-akkoord inclusief onderwijs voor alle kinderen
1998 Vlaamse onderwijsraad inclusief onderwijs en gelijke kansen
2006 VN-verdrag inclusief onderwijs voor personen met een handicap
2008 Vlaamse Gelijke Kansen en gelijk iedereen gelijke kansen geven en discriminatie bestrijden in
behandelingsdecreet Vlaanderen
2009 Ratificatie VN-verdrag vanuit Vlaams Parlement (*)
2015 M-decreet decreet betreffende maatregelen voor leerlingen met SOB
2021 Begeleidingsdecreet vervangt het eerdere M-decreet
2023 Leersteundecreet inclusief onderwijs voor iedereen
- (*) eerst DAM-decreet (Dringende en Andere Maatregelen)
- daarna BNM-decreet (Belangrijke en Noodzakelijke Maatregelen)
- Het M-decreet verplicht het onderwijs personen met een handicap zo goed mogelijk te integreren in
het gewone onderwijs (moet wel haalbaar zijn)
2.4. Kinderen met specifieke onderwijsbehoeften (SOB)
- we kijken naar de noden van een kind om te kunnen participeren in de klas- en schoolcontext
- elk kind met SOB heeft het recht om zich in te schrijven in een reguliere school
o het kind kan het gemeenschappelijk curriculum volgen (GC-verslag)
o het kind kan een individueel aangepast curriculum volgen (IAC-verslag)
- SOB = leerlingen met langdurige en belangrijke participatieproblemen bv. functiebeperkingen
- SOB legt de nadruk op hoe je de omgeving kunt aanpassen aan de specifieke noden
- doel: barrières wegnemen + geen labels
3. Het leersteundecreet (5 mei 2023)
Leersteun is ondersteuning die…
- volwaardige participatie bevorderd
- competenties versterkt van leerkrachten en schoolteams
- leerlinggericht, leerkrachtgericht of teamgericht ingezet wordt
, 3.1. Uitgangspunten en doelen
Doelen
- inclusief onderwijs
- meer lln naar het reguliere onderwijs laten gaan / minder lln naar buitengewoon
- meer dynamisch tweerichtingsverkeer: makkelijkere overstap tussen buitengewoon en regulier
(1) Leerlingen: bevordering van maximale ontplooiing, leerwinst, welbevinden, zelfredzaamheid, …
(2) Leraren en schoolteam: versterking van de competenties om lln met SOB te begeleiden
Uitgangspunten
- kwaliteitsvol onderwijs voor iedereen
- optimale ontwikkeling van elk kind stimuleren
- maximale leerwinst voor elk kind
3.2. Kenmerken van het leersteundecreet
- 1 vast aanspreekpunt voor scholen, ouders en kinderen
- 1 vaste leerondersteuner op school
- het leersteuncentrum beschikt over expertise
- het leersteuncentrum beschikt over een multidisciplinair team
- samenwerken met actoren die kwaliteitsvolle leersteun voorzien
3.3. Verschillen met het M-decreet
Leersteundecreet M-decreet
Organisatie Leersteuncentrum Ondersteuningsnetwerk
Expertise 4 specifieke expertisevlakken 1 specifiek expertisevlak
Hoeveelheid Per school 1 leersteuncentrum Meerdere leersteuncentra
Wie? Per school 1 vaste leerondersteuner Meerdere leerondersteuners
3.4. Krachtlijnen
Leersteunmodel
Fase 1: brede basiszorg: vermindering van risicofactoren en versterking van beschermende factoren
Fase 2: verhoogde zorg: extra maatregelen zodat het kind het gemeenschappelijk curriculum kan blijven volgen
Fase 3: uitbreiding van zorg: CLB en leersteuncentra krijgen een actieve rol in het onderzoeken van de SOB
Fase 4: CLB stelt een HDG-traject op ( = handelingsgerichte diagnostiek) op voor aanvraag toegang tot
buitengewoon onderwijs OF individueel aangepast curriculum in regulier onderwijs
Module 1: inclusie
1. Inleiding en definities
- inclusie is een ruim begrip à komt vaak negatief in de media
- er is een grote toestroom naar het buitengewoon onderwijs (BGO)
- stigma’s van ‘normale’ kinderen en kinderen met extra zorgen doorbreken
Inclusieve leeromgevingen = leeromgevingen die goed onderwijs mogelijk maken voor alle leerlingen, ongeacht
beperking, gender, etniciteit, afkomst, meertaligheid, …
De essentie van inclusief onderwijs
- het bevorderen van participatie- en leermogelijkheden
- voor alle leerlingen met diverse achtergronden (diversiteitsgedachte)
- leraren die in staat zijn om drempels die het leren en participeren van lln bemoeilijken, te herkennen en te verlagen
- verschillende actoren in het inclusieverhaal en belang van goede samenwerkin
2. Inclusief onderwijs
2.1. Inleiding
= het bevorderen van participatie- en leermogelijkheden voor alle leerlingen met diverse achtergronden;
ongeacht beperkingen, gender, etniciteit, … à leerkrachten nodig die in staat zijn om drempels die het leren
en participeren bemoeilijken, herkennen en verlagen
- diversiteit als meerwaarde
- streven naar gelijkwaardigheid
- verbindend samenwerken
2.2. Redenen tot inclusief onderwijs
- België heeft veel leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften
- België kiest meer dan andere landen voor een oplossing in aparte scholen
- Het aantal leerlingen in het buitengewoon onderwijs blijft groeien
- België ondertekende het gelijkekansen- en gelijkbehandelingsdecreet en het VN-verdrag inzake
rechten personen met een handicap
2.3. De geschiedenis
- vroeger: integratie à er wordt verwacht dat kinderen zich aanpassen aan de maatschappij
- nu: inclusie à er wordt verwacht dat de maatschappij zich aanpast aan de kinderen
, Jaartal Verdrag Doel en werking
1989 Universele rechten van het kind
1994 Salamanca-akkoord inclusief onderwijs voor alle kinderen
1998 Vlaamse onderwijsraad inclusief onderwijs en gelijke kansen
2006 VN-verdrag inclusief onderwijs voor personen met een handicap
2008 Vlaamse Gelijke Kansen en gelijk iedereen gelijke kansen geven en discriminatie bestrijden in
behandelingsdecreet Vlaanderen
2009 Ratificatie VN-verdrag vanuit Vlaams Parlement (*)
2015 M-decreet decreet betreffende maatregelen voor leerlingen met SOB
2021 Begeleidingsdecreet vervangt het eerdere M-decreet
2023 Leersteundecreet inclusief onderwijs voor iedereen
- (*) eerst DAM-decreet (Dringende en Andere Maatregelen)
- daarna BNM-decreet (Belangrijke en Noodzakelijke Maatregelen)
- Het M-decreet verplicht het onderwijs personen met een handicap zo goed mogelijk te integreren in
het gewone onderwijs (moet wel haalbaar zijn)
2.4. Kinderen met specifieke onderwijsbehoeften (SOB)
- we kijken naar de noden van een kind om te kunnen participeren in de klas- en schoolcontext
- elk kind met SOB heeft het recht om zich in te schrijven in een reguliere school
o het kind kan het gemeenschappelijk curriculum volgen (GC-verslag)
o het kind kan een individueel aangepast curriculum volgen (IAC-verslag)
- SOB = leerlingen met langdurige en belangrijke participatieproblemen bv. functiebeperkingen
- SOB legt de nadruk op hoe je de omgeving kunt aanpassen aan de specifieke noden
- doel: barrières wegnemen + geen labels
3. Het leersteundecreet (5 mei 2023)
Leersteun is ondersteuning die…
- volwaardige participatie bevorderd
- competenties versterkt van leerkrachten en schoolteams
- leerlinggericht, leerkrachtgericht of teamgericht ingezet wordt
, 3.1. Uitgangspunten en doelen
Doelen
- inclusief onderwijs
- meer lln naar het reguliere onderwijs laten gaan / minder lln naar buitengewoon
- meer dynamisch tweerichtingsverkeer: makkelijkere overstap tussen buitengewoon en regulier
(1) Leerlingen: bevordering van maximale ontplooiing, leerwinst, welbevinden, zelfredzaamheid, …
(2) Leraren en schoolteam: versterking van de competenties om lln met SOB te begeleiden
Uitgangspunten
- kwaliteitsvol onderwijs voor iedereen
- optimale ontwikkeling van elk kind stimuleren
- maximale leerwinst voor elk kind
3.2. Kenmerken van het leersteundecreet
- 1 vast aanspreekpunt voor scholen, ouders en kinderen
- 1 vaste leerondersteuner op school
- het leersteuncentrum beschikt over expertise
- het leersteuncentrum beschikt over een multidisciplinair team
- samenwerken met actoren die kwaliteitsvolle leersteun voorzien
3.3. Verschillen met het M-decreet
Leersteundecreet M-decreet
Organisatie Leersteuncentrum Ondersteuningsnetwerk
Expertise 4 specifieke expertisevlakken 1 specifiek expertisevlak
Hoeveelheid Per school 1 leersteuncentrum Meerdere leersteuncentra
Wie? Per school 1 vaste leerondersteuner Meerdere leerondersteuners
3.4. Krachtlijnen
Leersteunmodel
Fase 1: brede basiszorg: vermindering van risicofactoren en versterking van beschermende factoren
Fase 2: verhoogde zorg: extra maatregelen zodat het kind het gemeenschappelijk curriculum kan blijven volgen
Fase 3: uitbreiding van zorg: CLB en leersteuncentra krijgen een actieve rol in het onderzoeken van de SOB
Fase 4: CLB stelt een HDG-traject op ( = handelingsgerichte diagnostiek) op voor aanvraag toegang tot
buitengewoon onderwijs OF individueel aangepast curriculum in regulier onderwijs
