:
•••
,
Onderdelen:
• Risicofactoren 2
o Roken 2
o Hypertensie 2
o Dislipidemie 3
o Chronische nierschade 4
o Overgewicht 4
o Cardiovasculair risicomanagement 4
• Pijn op de borst 6
o Angina pectoris 6
o Acuut coronair syndroom 7
• Ademhalingsproblemen 9
o Dyspnoe 9
o Onderzoek bij dyspnoe 11
• Hoesten en hemoptoë 14
o Hoestreflex 14
o Ziektebeelden 14
o Onderzoek bij hoesten 15
• Hartkloppingen 17
o Palpitaties 17
o ECG 17
o Ritmestoornissen 18
• Nierschade 21
o Acute nierinsufficiëntie 21
o Chronische nierinsufficiëntie 22
o Geneesmiddelengebruik 24
• Oedeem 25
o Starlingevenwicht 25
o Behandeling 25
o Ziektebeelden 26
,1
, 3. • Dopamine: activatie beloningssysteem
• Adrenaline: oppeppend effect
Invloed van dosis:
• Lage dosis: stimulerend en concentratieverhogend
Ziektes veroorzaakt door roken: • Hoge dosis: rustgevend
• Ademhalingsziekten: tabaksrook → chronische ontste- Redenen om te blijven roken:
kingsreactie → bronchusobstructie • Prettige bijeffecten van nicotinegehalte op peil hou-
• Kanker: polycyclische aromatische koolwaterstoffen = den
carcinogeen → mutaties in epitheelcellen → kanker • Voorkomen van neveneffecten van ontwenning: prik-
• Hart- en vaatziekten (HVZ): bloeddruk/hartslag/coro- kelbaarheid, ongeduld, rusteloosheid, snakken naar
naire doorstroming ↑ → cardiovasculaire schade + een sigaret, slechte concentratie, slapeloosheid,
doorbloeding extremiteiten/nieren/colon ↓ hoofdpijn, aankomen en meer eetlust
• Maagdarmziekten: nicotine → zuurproductie maag,
tonus en motiliteit colon ↑ + polycyclische aromatische
koolwaterstoffen ↑ → insulineresistentie/metabolisering
lever ↑ Invloed van stoppen met roken op de kans op HVZ:
Grootte van de schade is afhankelijk van: • Na 1 jaar: kans op hartinfarct/angina pectoris gehal-
• Aantal jaren gerookt veerd
• Aantal gerookte sigaretten per dag (1 pakje = 20 siga- • Na 15 jaar: risico even groot als bij een niet-roker
retten) Ontstaan van ontwenningsverschijnselen:
#pakjaren = #jaren gerookt × #pakjes per dag • 2-12 uur na laatste inname: eerste symptomen
• 1-3 dagen: piek
• 3-4 weken: gemiddelde duur (psychische afhankelijk-
heid van nicotine duurt veel langer)
Middelen van belang voor stoppen met roken:
Roken is verslavend door nicotine.
• Voorlichting: motivational interviewing/intensieve be-
Werking van nicotine:
geleiding (bij gemotiveerde rokers)
1. Binding aan acetylcholinereceptoren (centrale ze-
• Medicamenteus: nicotinepleisters, -kauwgom of -pil
nuwstelsel)
Slechts 20% van de rokers lukt het om te stoppen (35% bij
2. Vrijkomen van dopamine en adrenaline
intensieve begeleiding).
Definities: cultatie carotis- en nierarteriën (stenose), palpatie nie-
• Hypertensie: systolisch > 140 mmHg en/of diastolisch > ren, pulsaties a. temporalis, oedeem en oogfundusin-
90 mmHg spectie (bij verdenking op maligne hypertensie)
• Geïsoleerde hypertensie: systolisch > 140 mmHg en di- • Aanvullend onderzoek:
astolisch < 90 mmHg o Bloedonderzoek: kalium, creatinine, glucose (nuch-
Soorten hypertensie: ter), cholesterol, lipidenprofiel, renine, aldosteron,
• Primaire/Essentiële hypertensie (90-95%): geen duide- cortisol en catecholaminen
lijke oorzaak o Urineonderzoek: (micro)albumine en sediment
• Secundaire hypertensie (5-10%): er is een duidelijke o Overig: bloeddrukmeting, pols en ECG
oorzaak (renaal, endocrien, etc.) o Onderzoek naar secundaire oorzaak bij: klinische
Secundaire hypertensie bij vrouwen kan het gevolg zijn aanwijzingen, hypokaliëmie, vermoeden chroni-
van onder andere anticonceptiepilgebruik, zwanger- sche nierschade, slaapapneusyndroom en bijnier-
schapscomplicaties en fibreuze musculaire dysplasie. afwijkingen
Diagnostiek bij hypertensie: Betekenis van het bloedonderzoek:
• Anamnese: klachten (hoofdpijn, visusvermindering, • Verhoogd renine en aldosteron: primair renale afwij-
oorsuizen, duizeligheid en sterk transpireren), familie- king
anamnese, overgewicht, leeftijd, medicatie (NSAID’s, • Verlaagd renine en aldosteron: syndroom van Liddle
cocaïne, anticonceptiva en EPO), roken en alcohol • Verlaagd renine en verhoogd aldosteron: primair al-
• Lichamelijk onderzoek: obesitas, Cushing-gezicht, aus- dosteronisme
2
•••
,
Onderdelen:
• Risicofactoren 2
o Roken 2
o Hypertensie 2
o Dislipidemie 3
o Chronische nierschade 4
o Overgewicht 4
o Cardiovasculair risicomanagement 4
• Pijn op de borst 6
o Angina pectoris 6
o Acuut coronair syndroom 7
• Ademhalingsproblemen 9
o Dyspnoe 9
o Onderzoek bij dyspnoe 11
• Hoesten en hemoptoë 14
o Hoestreflex 14
o Ziektebeelden 14
o Onderzoek bij hoesten 15
• Hartkloppingen 17
o Palpitaties 17
o ECG 17
o Ritmestoornissen 18
• Nierschade 21
o Acute nierinsufficiëntie 21
o Chronische nierinsufficiëntie 22
o Geneesmiddelengebruik 24
• Oedeem 25
o Starlingevenwicht 25
o Behandeling 25
o Ziektebeelden 26
,1
, 3. • Dopamine: activatie beloningssysteem
• Adrenaline: oppeppend effect
Invloed van dosis:
• Lage dosis: stimulerend en concentratieverhogend
Ziektes veroorzaakt door roken: • Hoge dosis: rustgevend
• Ademhalingsziekten: tabaksrook → chronische ontste- Redenen om te blijven roken:
kingsreactie → bronchusobstructie • Prettige bijeffecten van nicotinegehalte op peil hou-
• Kanker: polycyclische aromatische koolwaterstoffen = den
carcinogeen → mutaties in epitheelcellen → kanker • Voorkomen van neveneffecten van ontwenning: prik-
• Hart- en vaatziekten (HVZ): bloeddruk/hartslag/coro- kelbaarheid, ongeduld, rusteloosheid, snakken naar
naire doorstroming ↑ → cardiovasculaire schade + een sigaret, slechte concentratie, slapeloosheid,
doorbloeding extremiteiten/nieren/colon ↓ hoofdpijn, aankomen en meer eetlust
• Maagdarmziekten: nicotine → zuurproductie maag,
tonus en motiliteit colon ↑ + polycyclische aromatische
koolwaterstoffen ↑ → insulineresistentie/metabolisering
lever ↑ Invloed van stoppen met roken op de kans op HVZ:
Grootte van de schade is afhankelijk van: • Na 1 jaar: kans op hartinfarct/angina pectoris gehal-
• Aantal jaren gerookt veerd
• Aantal gerookte sigaretten per dag (1 pakje = 20 siga- • Na 15 jaar: risico even groot als bij een niet-roker
retten) Ontstaan van ontwenningsverschijnselen:
#pakjaren = #jaren gerookt × #pakjes per dag • 2-12 uur na laatste inname: eerste symptomen
• 1-3 dagen: piek
• 3-4 weken: gemiddelde duur (psychische afhankelijk-
heid van nicotine duurt veel langer)
Middelen van belang voor stoppen met roken:
Roken is verslavend door nicotine.
• Voorlichting: motivational interviewing/intensieve be-
Werking van nicotine:
geleiding (bij gemotiveerde rokers)
1. Binding aan acetylcholinereceptoren (centrale ze-
• Medicamenteus: nicotinepleisters, -kauwgom of -pil
nuwstelsel)
Slechts 20% van de rokers lukt het om te stoppen (35% bij
2. Vrijkomen van dopamine en adrenaline
intensieve begeleiding).
Definities: cultatie carotis- en nierarteriën (stenose), palpatie nie-
• Hypertensie: systolisch > 140 mmHg en/of diastolisch > ren, pulsaties a. temporalis, oedeem en oogfundusin-
90 mmHg spectie (bij verdenking op maligne hypertensie)
• Geïsoleerde hypertensie: systolisch > 140 mmHg en di- • Aanvullend onderzoek:
astolisch < 90 mmHg o Bloedonderzoek: kalium, creatinine, glucose (nuch-
Soorten hypertensie: ter), cholesterol, lipidenprofiel, renine, aldosteron,
• Primaire/Essentiële hypertensie (90-95%): geen duide- cortisol en catecholaminen
lijke oorzaak o Urineonderzoek: (micro)albumine en sediment
• Secundaire hypertensie (5-10%): er is een duidelijke o Overig: bloeddrukmeting, pols en ECG
oorzaak (renaal, endocrien, etc.) o Onderzoek naar secundaire oorzaak bij: klinische
Secundaire hypertensie bij vrouwen kan het gevolg zijn aanwijzingen, hypokaliëmie, vermoeden chroni-
van onder andere anticonceptiepilgebruik, zwanger- sche nierschade, slaapapneusyndroom en bijnier-
schapscomplicaties en fibreuze musculaire dysplasie. afwijkingen
Diagnostiek bij hypertensie: Betekenis van het bloedonderzoek:
• Anamnese: klachten (hoofdpijn, visusvermindering, • Verhoogd renine en aldosteron: primair renale afwij-
oorsuizen, duizeligheid en sterk transpireren), familie- king
anamnese, overgewicht, leeftijd, medicatie (NSAID’s, • Verlaagd renine en aldosteron: syndroom van Liddle
cocaïne, anticonceptiva en EPO), roken en alcohol • Verlaagd renine en verhoogd aldosteron: primair al-
• Lichamelijk onderzoek: obesitas, Cushing-gezicht, aus- dosteronisme
2
