Bouwtechnieken
Les 1: bouwtechnieken intro
1. INZET
• Vraag = eisen:
wat is duurzaam?
Duurzaamheid in de ecologie = eigenschap van biologische systemen om voor bepaalde tijd
divers en productief te blijven (duurzaamheid is niet hetzelfde als ecologie)
Duurzaamheid (algemeen) = het uithoudingsvermogen van systemen en processen
Organiserend principe van duurzaamheid = Duurzame ontwikkeling (de vier met elkaar verbonden
domeinen omvat: ecologie, economie, politiek en cultuur) -> zetten architecten zich op in
Een algemeen erkende definitie te vinden in Brundtland-rapport = duurzame ontwikkeling is een
ontwikkeling waar de huidige wereldbevolking in haar behoeften voorziet zonder de komende
generaties te beperken om in hun behoeften te voorzien.
Globale schaal:
Draagkracht vd aarde nu overschreden (kan niet blijven zo doorgaan)
Ecologische voetafdruk
Dit figuur hierboven onderzoekt duurzaamheid op de schaal van individuele landen door hun
ecologische voetafdruk te vergelijken met Human Development index (= maatstaf voor de
levensstandaard)
Manieren om duurzaamheid te bevorderen:
- Andere manieren van leven (bv ecodorpen of transitiesteden)
- Bevorderen van bepaalde economische sectoren
- Wetenschap gebruiken om nieuwe duurzame technologieën te ontwikkelen
- Het ontwerpen van systemen op een flexibele en omkeerbare manier
,Duurzaam bouwen: 3 pijlers
1. De ecologische demensie
2. De sociale demensie
3. De economische demensie
1. De ecologische demensie van duurzaam bouwen
➔ Belangrijk aspect => bouwsector verantwoordelijk voor 50% vh mondiale
grondstoffenverbruik & in belgie is verwarming & verlichting van gebouwen goed voor
42% vh totale energieverbruik
Bouwsector = grote afvalproducent`
Ook biodiversiteit mag in deze context niet uit het oog verloren worden
2. De sociale demensie van duurzaam bouwen
➔ Mens zit 90% binnen => levenskwalitiet grote deels afhankelijk vd kwaliteit van het
gebouw waar men zich in bevindt
=> gedachtegang is afhankelijk van je leefomgeving (vergelijk met 100 jaar geleden)
➔ Beschikken over een gezond binnenklimaat : gebouw aan aantal voorwaarden voldoen
op gebied van luchtkwaliteit en termisch, visueel en akoestisch comfort
3. Economische
➔ Om de instandhouding en vernieuwing van de gebouwde omgeving mogelijk te maken,
moet men kunnen rekenen op een goede economische bedrijfsvoering
➔ Geld toont het eco. potentieel van iets
Economisch aspect => haalbaarheid vh bouwen
,Toekomstperspectieven
Sociaal & economische factor even belangrijk als ecologische (zie ppt)
Locatie (als architect heel locatie gebonden)
RUP= ruimtelijk uitvoeringsplan = in Vlaanderen plan waarmee de overheid in een bepaald gebied
de bodembestemming vastlegt => dicteert leefbaarheid van een locatie
Noodzakelijke dingen om een stad/locatie leefbaar te maken
Daling temp, meer zuurstof
Orientatie/klimaat (leven volgens energie vd zon)
Klimaat = de gemiddelde weertoestand over een periode van 30 jaar
➔ Niet enkel meer naar Belgie kijken, maar bouwen over heel de wereld
Zonnenstand (zomer, tussenseizoen en winter)
Zomer: zonopgang -> noordoosten & gaat onder -> noordwesten
Zuidkant in zomer: weinig zon
Winter: zuidkanten belangrijk voor zon (opwarmen)
Westkant heel weinig zon
Zon staat in zomer hoger dan in winter
Equatorial zone: zon staat op warmste moment palm boven je hoofd
Temperate zone: eerder richting zuidkant
Polar zone: zeer laag bij de grond langs de zuidkant
, Programma (‘budget’, dicteren hoe we bouwen)
Voor wie/ cultuur (sociale klasse, verschillende culturen etc)
In totaal leven 1 op 6 in krotten
Belgie & Nederland kennen geen sloppenwijken meer, maar nog tot de 20 eeuw woonden meer
dan een miljoen mensen opeengepakt in sloppen en stegen zonder frisse lucht
Waar zit de problematiek (sloppenwijken etc, landen zonder architecten)
Hoe gaan we herbouwen?
Bv: elemental architect
3 basis principes:
1. om betere wijken, woningen en de nodige stedelijke infrastructuur te bedenken, ontwerpen
en bouwen om sociale ontwikkeling te bevorderen en de vicieuze cirkel van armoede en
ongelijkheid in onze steden te doorbreken.
2. Om een relevante kwalitatieve sprong voorwaarts te maken, moeten onze projecten worden
opgezet onder dezelfde markt- en beleidsvoorwaarden als alle andere projecten, waarbij we
ernaar streven om ‘meer te bereiken met hetzelfde’.
3. Onder kwaliteit verstaan we projecten waarvan het ontwerp in de loop van de tijd een
toenemende waarde en rendement op de investering garandeert, zodat het niet langer als
louter een ‘sociale uitgave’ wordt beschouwd.
Heeft bepaald budget, basis principes: hij bouwt enkel het noodzakelijke dat lukt met dat budget,
want hij vindt dat iets duurder maken niet duurzaam is
Lege ruimtes kunnen de mensen nog invullen
Het moet een omarming zijn vd buurt (zegt hij) -> buurt creëren dat er samenhang is, hoe kan mijn
gebouw hun gebouw worden?
Bouwen binnen het economisch kader = belangrijk
Returns on investment: hoe kunnne we ervoor zorgen dat iets beter kan worden? Iets bouwen dat
genereert en niet iets afneemt van ons
Les 1: bouwtechnieken intro
1. INZET
• Vraag = eisen:
wat is duurzaam?
Duurzaamheid in de ecologie = eigenschap van biologische systemen om voor bepaalde tijd
divers en productief te blijven (duurzaamheid is niet hetzelfde als ecologie)
Duurzaamheid (algemeen) = het uithoudingsvermogen van systemen en processen
Organiserend principe van duurzaamheid = Duurzame ontwikkeling (de vier met elkaar verbonden
domeinen omvat: ecologie, economie, politiek en cultuur) -> zetten architecten zich op in
Een algemeen erkende definitie te vinden in Brundtland-rapport = duurzame ontwikkeling is een
ontwikkeling waar de huidige wereldbevolking in haar behoeften voorziet zonder de komende
generaties te beperken om in hun behoeften te voorzien.
Globale schaal:
Draagkracht vd aarde nu overschreden (kan niet blijven zo doorgaan)
Ecologische voetafdruk
Dit figuur hierboven onderzoekt duurzaamheid op de schaal van individuele landen door hun
ecologische voetafdruk te vergelijken met Human Development index (= maatstaf voor de
levensstandaard)
Manieren om duurzaamheid te bevorderen:
- Andere manieren van leven (bv ecodorpen of transitiesteden)
- Bevorderen van bepaalde economische sectoren
- Wetenschap gebruiken om nieuwe duurzame technologieën te ontwikkelen
- Het ontwerpen van systemen op een flexibele en omkeerbare manier
,Duurzaam bouwen: 3 pijlers
1. De ecologische demensie
2. De sociale demensie
3. De economische demensie
1. De ecologische demensie van duurzaam bouwen
➔ Belangrijk aspect => bouwsector verantwoordelijk voor 50% vh mondiale
grondstoffenverbruik & in belgie is verwarming & verlichting van gebouwen goed voor
42% vh totale energieverbruik
Bouwsector = grote afvalproducent`
Ook biodiversiteit mag in deze context niet uit het oog verloren worden
2. De sociale demensie van duurzaam bouwen
➔ Mens zit 90% binnen => levenskwalitiet grote deels afhankelijk vd kwaliteit van het
gebouw waar men zich in bevindt
=> gedachtegang is afhankelijk van je leefomgeving (vergelijk met 100 jaar geleden)
➔ Beschikken over een gezond binnenklimaat : gebouw aan aantal voorwaarden voldoen
op gebied van luchtkwaliteit en termisch, visueel en akoestisch comfort
3. Economische
➔ Om de instandhouding en vernieuwing van de gebouwde omgeving mogelijk te maken,
moet men kunnen rekenen op een goede economische bedrijfsvoering
➔ Geld toont het eco. potentieel van iets
Economisch aspect => haalbaarheid vh bouwen
,Toekomstperspectieven
Sociaal & economische factor even belangrijk als ecologische (zie ppt)
Locatie (als architect heel locatie gebonden)
RUP= ruimtelijk uitvoeringsplan = in Vlaanderen plan waarmee de overheid in een bepaald gebied
de bodembestemming vastlegt => dicteert leefbaarheid van een locatie
Noodzakelijke dingen om een stad/locatie leefbaar te maken
Daling temp, meer zuurstof
Orientatie/klimaat (leven volgens energie vd zon)
Klimaat = de gemiddelde weertoestand over een periode van 30 jaar
➔ Niet enkel meer naar Belgie kijken, maar bouwen over heel de wereld
Zonnenstand (zomer, tussenseizoen en winter)
Zomer: zonopgang -> noordoosten & gaat onder -> noordwesten
Zuidkant in zomer: weinig zon
Winter: zuidkanten belangrijk voor zon (opwarmen)
Westkant heel weinig zon
Zon staat in zomer hoger dan in winter
Equatorial zone: zon staat op warmste moment palm boven je hoofd
Temperate zone: eerder richting zuidkant
Polar zone: zeer laag bij de grond langs de zuidkant
, Programma (‘budget’, dicteren hoe we bouwen)
Voor wie/ cultuur (sociale klasse, verschillende culturen etc)
In totaal leven 1 op 6 in krotten
Belgie & Nederland kennen geen sloppenwijken meer, maar nog tot de 20 eeuw woonden meer
dan een miljoen mensen opeengepakt in sloppen en stegen zonder frisse lucht
Waar zit de problematiek (sloppenwijken etc, landen zonder architecten)
Hoe gaan we herbouwen?
Bv: elemental architect
3 basis principes:
1. om betere wijken, woningen en de nodige stedelijke infrastructuur te bedenken, ontwerpen
en bouwen om sociale ontwikkeling te bevorderen en de vicieuze cirkel van armoede en
ongelijkheid in onze steden te doorbreken.
2. Om een relevante kwalitatieve sprong voorwaarts te maken, moeten onze projecten worden
opgezet onder dezelfde markt- en beleidsvoorwaarden als alle andere projecten, waarbij we
ernaar streven om ‘meer te bereiken met hetzelfde’.
3. Onder kwaliteit verstaan we projecten waarvan het ontwerp in de loop van de tijd een
toenemende waarde en rendement op de investering garandeert, zodat het niet langer als
louter een ‘sociale uitgave’ wordt beschouwd.
Heeft bepaald budget, basis principes: hij bouwt enkel het noodzakelijke dat lukt met dat budget,
want hij vindt dat iets duurder maken niet duurzaam is
Lege ruimtes kunnen de mensen nog invullen
Het moet een omarming zijn vd buurt (zegt hij) -> buurt creëren dat er samenhang is, hoe kan mijn
gebouw hun gebouw worden?
Bouwen binnen het economisch kader = belangrijk
Returns on investment: hoe kunnne we ervoor zorgen dat iets beter kan worden? Iets bouwen dat
genereert en niet iets afneemt van ons
