Pediatrie
1. Zorg aan het kritiek zieke kind: herkennen van het kritiek zieke kind
Herkennen van het kritiek ziek kind
- A: Airway
Open en veilig
Bedreigd ➔ veilige houding, ingrijpen noodzakelijk?
Geobstrueerd ➔ obstructie verwijderen indien mogelijk
- B: Breathing
- C: Circulation
- D: Disability
- E: Environment
- G: glucose
2. Breathing
Frequentie
- Minuutvolume = Tidal volume x Frequentie
- Afwijkingen cfr. Volwassenen
- Tachypnee ➔ diverse oorzaken ➔relateren aan activiteit/ziekteproces
- Evolutie in de tijd
Ademarbeid
- De inspanning die het kind moet leveren om de gasuitwisseling op peil te houden
Gedreven door zuurstofbehoefte van het lichaam
Gedreven door de behoefte om CO2 af te blazen en pH binnen bepaalde
grenzen te houden
- BELANGRIJKSTE OBSERVATIE om in te schatten hoe het kind zijn respiratie is
Weinig ademarbeid niet altijd garantie van een goede ademhaling
- Neusvleugelen, intrekkingen (intercostaal, sternaal en subcostaal), paradoxale ademhaling
- Respiratoire geluiden (stridor, wheezing, kreunen)
Teugvolume
- De hoeveelheid lucht die per ademhaling in en uit de thorax gaat
o Bepaalt de CO2 afgifte
- Klinische inschatting:
o Look, Listen, Feel Auscultatie (vergelijk tegenoverliggende longvelden)
o Palpatie
, o Inspectie
o Percussie
- Silent Chest = ademhalingsstilstand (ook al is er arbeid)
o Thorax gaat op en ner maar als je met de stethoscoop luistert hoor je geen gasuitwissel
URGENTIE!!!
Oxygenatie
- Inschatting van de zuurstofreserve in het bloed
o Saturatiemeter: % van aan hemoglobine gebonden zuurstof
Pitfall?
o Koude extremiteiten
Slechte kwaliteit van meting
Verkeerde waarde!
Altijd pols controleren als je twijfelt!!!
3. Circulatie
Hartfrequentie
= kind die pijn heeft of koorts heeft gaat dit compenseren door het hart sneller te laten slaan
- Het compensatiemechanisme van het kind
- Hoe jonger, hoe meer uitgesproken
- Altijd koppelen aan ziekteproces/activiteit
- CAVE: hartfrequentie zegt niets over kwaliteit van de pompfunct
Pols
- Weergave van mechanische activiteit
- Belangrijke klinische parameter om diepte van shock in te schatten
- Verschil tussen perifere en centrale polsen
o Centraal geen of zeer zwakke pols ➔ hartstilstand
o Perifeer geen of zeer zwakke pols ➔ zeer diepe shock ➔ préarrest
Bloeddruk (pressure)
- Bloeddruk geeft een inschatting van de perfusiekwaliteit van organen
o Te hoog ➔ risico op bloedingen, belastend voor het myocard
o Te laag ➔ hypoperfusie van organen
- Kind kan vrij lang bloeddruk op peil houden
o Laattijdig zakken ➔ hypotensie is voorbode van stilstand
o Behalve bij
Obstructieve shock
Sommige vormen van distributieve shock
, Perifere Perfusie
- Zorgt voor de evaluatie van een aantal eindorganen
o Belangrijkste: bewustzijn (AVPU, GCS)
o Urineproductie (minimaal 1 cc/kg/u)
o Huid
Temperatuur (koudelijn) Kleur Capillaire refill
Preload
- Vertelt iets over de mogelijkheid van het hart om het aangeboden vocht weg te werken
- Vermoeden rechterhartfalen
o Opgezette jugularisvenen (cave: kan ook wijzen op spanningspneumothorax)
o Palpeerbare lever
o Oedeemvorming (niet acuut)
- Vermoeden linkerhartfalen
o Longoedeem
4. Disability
- Inschatten van neurologische status van het kind
o AVPU
o GCS (gelimiteerd in acute setting)
- Neurologische status plaatsen in het kader van een ziektebeeld
o Stuipen
o Post-ictaal
o Suf bij respiratoir falen
o Coma na val
5. Environment
- Van belang voor snel ingetreden coma
- MUG-teams
- enkele reden om plotse acute situatie te hebben
o Intoxicatie
o Verstikking
o Zoek naar aanwijzingen
- AMPLE navragen (allergie, medicijnen, past (voorgeschiedenis), laatste maaltijd, event (wat is er
gebeurd))
6. Glucose
- Hypoglycemie kan snel leiden tot neurologische schade
1. Zorg aan het kritiek zieke kind: herkennen van het kritiek zieke kind
Herkennen van het kritiek ziek kind
- A: Airway
Open en veilig
Bedreigd ➔ veilige houding, ingrijpen noodzakelijk?
Geobstrueerd ➔ obstructie verwijderen indien mogelijk
- B: Breathing
- C: Circulation
- D: Disability
- E: Environment
- G: glucose
2. Breathing
Frequentie
- Minuutvolume = Tidal volume x Frequentie
- Afwijkingen cfr. Volwassenen
- Tachypnee ➔ diverse oorzaken ➔relateren aan activiteit/ziekteproces
- Evolutie in de tijd
Ademarbeid
- De inspanning die het kind moet leveren om de gasuitwisseling op peil te houden
Gedreven door zuurstofbehoefte van het lichaam
Gedreven door de behoefte om CO2 af te blazen en pH binnen bepaalde
grenzen te houden
- BELANGRIJKSTE OBSERVATIE om in te schatten hoe het kind zijn respiratie is
Weinig ademarbeid niet altijd garantie van een goede ademhaling
- Neusvleugelen, intrekkingen (intercostaal, sternaal en subcostaal), paradoxale ademhaling
- Respiratoire geluiden (stridor, wheezing, kreunen)
Teugvolume
- De hoeveelheid lucht die per ademhaling in en uit de thorax gaat
o Bepaalt de CO2 afgifte
- Klinische inschatting:
o Look, Listen, Feel Auscultatie (vergelijk tegenoverliggende longvelden)
o Palpatie
, o Inspectie
o Percussie
- Silent Chest = ademhalingsstilstand (ook al is er arbeid)
o Thorax gaat op en ner maar als je met de stethoscoop luistert hoor je geen gasuitwissel
URGENTIE!!!
Oxygenatie
- Inschatting van de zuurstofreserve in het bloed
o Saturatiemeter: % van aan hemoglobine gebonden zuurstof
Pitfall?
o Koude extremiteiten
Slechte kwaliteit van meting
Verkeerde waarde!
Altijd pols controleren als je twijfelt!!!
3. Circulatie
Hartfrequentie
= kind die pijn heeft of koorts heeft gaat dit compenseren door het hart sneller te laten slaan
- Het compensatiemechanisme van het kind
- Hoe jonger, hoe meer uitgesproken
- Altijd koppelen aan ziekteproces/activiteit
- CAVE: hartfrequentie zegt niets over kwaliteit van de pompfunct
Pols
- Weergave van mechanische activiteit
- Belangrijke klinische parameter om diepte van shock in te schatten
- Verschil tussen perifere en centrale polsen
o Centraal geen of zeer zwakke pols ➔ hartstilstand
o Perifeer geen of zeer zwakke pols ➔ zeer diepe shock ➔ préarrest
Bloeddruk (pressure)
- Bloeddruk geeft een inschatting van de perfusiekwaliteit van organen
o Te hoog ➔ risico op bloedingen, belastend voor het myocard
o Te laag ➔ hypoperfusie van organen
- Kind kan vrij lang bloeddruk op peil houden
o Laattijdig zakken ➔ hypotensie is voorbode van stilstand
o Behalve bij
Obstructieve shock
Sommige vormen van distributieve shock
, Perifere Perfusie
- Zorgt voor de evaluatie van een aantal eindorganen
o Belangrijkste: bewustzijn (AVPU, GCS)
o Urineproductie (minimaal 1 cc/kg/u)
o Huid
Temperatuur (koudelijn) Kleur Capillaire refill
Preload
- Vertelt iets over de mogelijkheid van het hart om het aangeboden vocht weg te werken
- Vermoeden rechterhartfalen
o Opgezette jugularisvenen (cave: kan ook wijzen op spanningspneumothorax)
o Palpeerbare lever
o Oedeemvorming (niet acuut)
- Vermoeden linkerhartfalen
o Longoedeem
4. Disability
- Inschatten van neurologische status van het kind
o AVPU
o GCS (gelimiteerd in acute setting)
- Neurologische status plaatsen in het kader van een ziektebeeld
o Stuipen
o Post-ictaal
o Suf bij respiratoir falen
o Coma na val
5. Environment
- Van belang voor snel ingetreden coma
- MUG-teams
- enkele reden om plotse acute situatie te hebben
o Intoxicatie
o Verstikking
o Zoek naar aanwijzingen
- AMPLE navragen (allergie, medicijnen, past (voorgeschiedenis), laatste maaltijd, event (wat is er
gebeurd))
6. Glucose
- Hypoglycemie kan snel leiden tot neurologische schade
