Vennootschapsrecht samenvatting

Vennootschapsrecht
samenvatting
LES 1: BRONNEN EN STRUCTUUR
1.1 INLEIDING
Verschil tussen onderneming en vennootschap

 Onderneming = overkoepelende term voor elke economische activiteit
 Vennootschap = specifieke economische activiteit (aparte rechts
identiteit & rechtspersoonlijkheid) (art. 1:1 WVV)

Vennootschapsrecht = regels over structuur, organisatie en werking van
vennootschappen in goede banen te leiden, voortdurend in evolutie



1.2 GESCHIEDENIS
Eerste vennootschappen – begin 17e eeuw

 Voornamelijk overzeese handel

VOC = De Verenigde Oost-Indische Compagnie – 1602

 Wat? Samenwerkingsverband gestart door Nederland
o de allereerste echte vennootschap
 Idee? samen activiteit uitoefenen om winst te maken
 Doel? vermogensvoordeel voor de aandeelhouders
 Wrm eerste VN? Er werd een aparte entiteit gecreëerd (waar
er een verschil ontstaat als je het zelf doet)



1.3 BRONNEN
Wetgeving = WVV - nieuw Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen

Rechtspraak = uitspreken van het recht door rechters in geschillen

Rechtsleer/doctrine = rechtsgeleerden die meningen schrijven over hoe het
recht en hoe het geïnterpreteerd moet worden

Gewoonte = een gewoonte kan pas een gewoonte zijn als de mens
het altijd al doet en een rechter het officieel ziet als een gewoonte



Pagina 1 van 44

,1.4 RECHTBANKEN & HOVEN




1.5 NIEUW WETBOEK VENNOOTSCHAPPEN EN
VERENIGINGEN
Modernisering – via 3 krachtlijnen

1. Vereenvoudiging
2. Meer aanvullend recht en dus meer flexibiliteit
3. Tegemoet komen aan Europese evoluties en tendenzen




LES 2: INLEIDENDE EN
GEMEENSCHAPPELIJKE BEPALINGEN
2.1 BEGRIP VENNOOTSCHAP, VERENIGING & STICHTING (ALL
STAAT IN ARTIKELS ZELF)

Vennootschap - art. 1:1 WVV

 Rechtshandeling = handeling die bepaalde rechtsgevolgen heeft
 voorwerp van een overeenkomst = over wat je hele vennootschap gaat
(verbintenis)

Vereniging of VZW - art. 1:2 WVV (vb: goede doelen, hulporganisaties…)

Stichting - art. 1:3 WVV



Pagina 2 van 44

,  Deze stichtingen hebben een filantropisch, wetenschappelijk of cultureel
doel dat het algemeen belang dient
 (vb: stichting tegen kanker…

2.2 VENNOOTSCHAP (ART. 1:1 WVV)
Rechtshandeling = handeling die bepaalde gevolgen heeft

Inbreng (art. 1:8 WVV)

 in geld, natura of nijverheid

voorwerp van een overeenkomst = de omschrijving van de activiteiten die de
vennootschap zal uitoefenen (verbintenis)

vermogensvoordeel (art. 1:4 WVV)

 alleen voor vennootschappen
 rechtstreeks of onrechtstreeks

materiële geldigheidsvereisten voor een vennootschapscontract

- toestemming
 vrij en bewust
 niet aangetast door wilsgebreken
 dwaling = per ongeluk onjuiste informatie meedelen
 bedrog = opzettelijk misleiden van iemand
 geweld = aantasting van de fysieke of mentale integriteit
 misbruik van omstandigheden = misbruik van de zwakke
positie
 benadeling = manifeste wanverhouding tussen prestaties van part
- bekwaamheid
 rechtsbekwaamheid
 handelingsbekwaamheid
- voorwerp
- oorzaak



2.3 WAAROM RICHTEN MENSEN EEN VENNOOTSCHAP
OP?
1. Beperkte aansprakelijkheid
2. Vennootschapsbelasting
 is minder dan personenbelasting
 geldt dat belast wordt gaat niet naar de overheid maar blijft in je VN, door
boekhoudkundige werkingen kan dat belast geld omgevormd worden naar
maaltijdcheques, tankkaarten, privéwagens…
3. externe investeringen

Pagina 3 van 44

,  iemand die in u wilt investeren kan zelf winst terug krijgen en zal daarvoor
beschermt worden


2.4 EENMANSZAAK & VENNOOTSCHAP
Eenmanszaak (natuurlijk Vennootschap
persoon)
+ geen startkapitaal nodig + Privé kapitaal is veilig
+ minder administratie + Meer fiscale optimalisatie
+ zelf beslissen + Meer financiële mogelijkheden
om de zaak te laten groeien
+ oprichting gaat snel en
eenvoudig
+ enkelvoudige boekhouding
- alle financiële risico’s op u - Inbreng & opstarten meer tijd en
werk
- alleen eigen geld om te - veel meer administratie
investeren
- meer belasting op je winst (25 % - - Financieel plan en dubbele
50 %) boekhouding


2.5 SOORTEN VENOOTSCHAPPEN
Natuurlijk persoon = iedereen
rechtspersoon = vennootschappen, rechtspersoonlijkheid

Rechtspersoonlijkheid

 afzonderlijke entiteit met eigen rechten en plichten
 is handelings- en rechtsbekwaam
 zelfstandig aan het rechtsverkeer deelnemen
 zaken bezitten en schulden hebben

2.5.1 SOORTEN VENNOOTSCHAPPEN 1E INDELING

zonder rechtspersoonlijkheid (art. 1:5, §1 WVV)

 geen rechtspersoon → geen afgescheiden vermogen
o ze brengen een onverdeeldheid samen → eigendom is
van meerdere personen tegelijk, zonder dat je kunt
aanwijzen van wie het echt is
 persoonlijk & onbeperkt aansprakelijkheid
o Als maatschap schulden heeft die ze niet kunnen
betalen, kunnen de schuldeisers het privévermogen van
vennoten aanraken
 Privéschuldeisers kunnen aandeel in de ganse maatschap
aanspreken

Pagina 4 van 44

, o Iemand waar je nog persoonlijk geld aan moet (bank,
verhuurder) kunnen het aandeel van de maatschap
aanspreken
 vb: maatschap

met rechtspersoonlijkheid (art. 1:5, §2 WVV)

 aparte rechtspersonen → afgescheiden vermogen
o privévermogen is los van de aandeelhouders
 beperkte aansprakelijkheid
o als VN failliet gaat zijn de vennoten beschermd, ze
kunnen enkel het geld verliezen dat in de zaak is, hun
eigen huis, spaarrekening blijft er nog
 privéschuldeisers kunnen VNvermogen niet aanspreken
o iemand waar je bv persoonlijk nog geld moet geven
(verhuurder, bank) kunnen niet zomaar beslag leggen op
de spullen/geld van je VN
 vb: BV, CV, NV

met onvolkomen rechtspersoonlijkheid (art. 1:5, §2 WVV)

 aparte rechtspersoon → afgescheiden vermogen
 persoonlijk, onbeperkt en subsidiair aansprakelijk
o privévermogen mag aangeraakt worden indien er niet
genoeg vennootschapsvermogen is
 privéschuldeisers kunnen VNvermogen niet aanspreken
 vb: VOF, commV

2.5.2 SOORTEN VENNOOTSCHAPPEN 2E INDELING

Personenvennootschap

 persoon centraal
 gesloten karakter
o niet makkelijk voor mensen om in en uit te stappen
 deelbewijzen
o zeggenschap in een VN
 overlijden, onbekwaam verklaring of faillissement → ontbinding van VN
 vb: maatschap, VOF, commV

Kapitaalvennootschappen

 vermogen/kapitaal centraal
 open karakter
o makkelijk voor mensen om in en uit te stappen
 aandelen, inschrijvingsrechten, obligaties
 overlijden, onbekwaam verklaring of faillissement → VN blijft bestaan
 vb: NV

Pagina 5 van 44

,2.6 UBO-REGISTER (ART. 1 :33 – 1 :36 WVV)
= Ultimate benificial owners

 waar de natuurlijke persoon die de eigenaar is van de VN
(uiteindelijke begunstigde) wordt geregistreerd
 Ieder jaar moet je dit aangeven anders boetes
 Verplicht voor vennootschap & fiscus
 Je kan alleen met een geldige reden toegang krijgen op het register



2.7 VERBINTENISSEN IN NAAM VAN VENNOOTSCHAPPEN IN
OPRICHTING
Art. 2:2 WVV (artikel uitgelegd hieronder ↓)
Als iemand handelt in naam van een vennootschap in oprichting (dus vóór ze
rechtspersoonlijkheid heeft), dan is die persoon persoonlijk en hoofdelijk
aansprakelijk voor die verbintenissen.

 Tenzij
o De VN rechtspersoonlijkheid krijgt binnen 2j
o Binnen 3 maanden na het verkrijgen van die rechtspersoonlijkheid
neemt de vennootschap de verbintenissen over
 Die overname kan uitdrukkelijk of stilzwijgend



2.8 NAAM EN ZETEL
Naam (art. 2:3 WVV)

 Geen verwarring
 Registratie via KBO (Kruispuntbank van Ondernemingen)

Zetel (art. 2:4 WVV)

 Statuten moeten een plaats en gewest te noteren
 Statutaire zetel bepaalt (waar de zetel volgens de statuten ligt)
o Nationaliteit
o Taal
o Toepasselijke regels




Pagina 6 van 44

,2.9 OPRICHTING EN OPENBAARMAKING
Vorm oprichtingsakte – art. 2:5 WVV
Neerlegging – art. 2:6 tot 2:12 WVV
Publicatie BS – art. 2:13 WVV



2.10 NIETIGHEID
= de vennootschap wordt juridisch ongeldig verklaard, alsof ze nooit
rechtsgeldig tot stand is gekomen.

Nietigheid kan bij:

 Gebrek in oprichtingsakte
o Vb: geen notariële akte waar dat verplicht is
 Gegevens ontbreken in oprichtingsakte
o Vb: vennootschap opgericht om illegale activiteiten te doen
 Ongeoorloofd voorwerp
 Strijdig met openbare orde
 Minimum aantal oprichters niet gerespecteerd

Kan enkel uitgesproken worden → ondernemingsrechtbank
Tegenover derden werkt nietigheid pas → vanaf de bekendmaking van het
vonnis
gevolg → VN gaat in vereffening

 Schulden worden betaald, vermogen verdeeld, en daarna houdt ze
definitief op te bestaan



2.11 BESTUUR (ART. 2:49 – 2: 59 WVV)
Vennootschap heeft 2 organen:

Bestuur

 Residuaire bevoegdheid
o Alles wat niet uitdrukkelijk aan de AVA is toegewezen, mag en moet
het bestuur doen.
o Dagelijkse bestuur

AVA = Algemene Vergadering van Aandeelhouders

 Aandeelhouders
 Hebben een exclusieve wettelijke bevoegdheid (beslissen alleen over)
o Wijzigen statuten (buitengewone AV)
o Goedkeuren jaarrekening (gewone AV)

Pagina 7 van 44

, o Benoemen en ontslaan van bestuurders + mandaten (gewone AV)




2.12 BESTUUR EN VERTEGENWOORDIGING
→ in de naam en werking van de VN maar niet persoonlijk verbonden
(tenzij fouten maken)

Bestuurders (kapitaalvennootschappen) of zaakvoerders
(personenvennootschappen)

Benoeming en ontslag door de AV (bekendmaking in BS)

Bestuursmandaat (bezoldigd mandaat) ≠ arbeidsovereenkomst → via statutair
en zelfstandig

Bij stellen van rechtshandeling als orgaan: steeds hoedanigheid
vermelden (risico: persoon zelf is verbonden)
Vb: Bestuursorgaan met 3 bestuurders: A, B en C, A en B zijn natuurlijke personen, C is een
rechtspersoon en moet vertegenwoordigt worden ↓




LES 3: JAARREKENING &
COMMISSARIS
3.1 JAARREKENING
Wat? (art. 3:1 WVV)

 financiële & boekhoudkundige situatie van de VN
 onderdelen (art. 3:1, §1, °1)
 staat los van boekhoudplicht
 jaarverslag (art. 3:5 en 3:6 WVV)

Pagina 8 van 44

,Wie?

 Geldt voor elke VN met rechtspersoonlijkheid, vereniging en stichting
 Uitzonderingen: VOF en CommV (art. 3:1, §3, °5 OF art. 3:2, °2 WVV)
 Goedkeuring: bevoegd orgaan (art. 3:1, §1, °2 WVV)

Omvang/grootte van u vennootschap bepaalt het soort model dat je moet
gebruiken

 Grote VN → volledig model
o Balanstotaal + 6 000 000
o Omzet +11 000 000
o Aantal werknemers +50 FTE
 Kleine & micro VN (art. 1:24, §1 en 1:25, §1 WVV) & (art. 3:2 en 3:1
WVV)


3.1.1 GECONSOLIDEERDE JAARREKENING (ART. 3:22 EN 3:23 WVV)

= een financieel overzicht waarin de cijfers van een moederbedrijf en al
haar dochterondernemingen worden samengevoegd, zodat de hele groep als
één enkel bedrijf wordt gepresenteerd



3.2 CONTROLE JAARREKENING DOOR DE
COMMISSARIS
 Grote vennootschappen en Vzw’s
o Niet van toepassing bij (art. 3:72, °1, 2 en 3 WVV)
 Alleen via college/natuurlijke persoon of rechtspersoon
 Commissaris
o Benoeming (art. 3:58, §1 en 2 WVV)
o Onafhankelijkheid (art. 3:62 en 3:63 WVV)
o Geen commissaris (art. 3:101 WVV)
o Voor hernieuwbare termijn van 3 jaar (art. 3:61 §1 WVV)
o Ontslag (art. 3:66, §1, °1 en 2 WVV)
o Taak controle jaarrekening: schriftelijk verslag (art. 3 :74 en 3 :75 WVV)
o Bevoegd documenten en inlichtingen vragen (art. 3:68 WVV)
o Alarmbelprocedure (art. 2:52 MET 3:69 WVV) !!!
o Aansprakelijkheid (art. 3:71 WVV)
 commissaris kan AH zijn voor:
 Tegenover VN: voor contractuele fout
 Tegenover VN en derden: voor overtredingen WVV of statuten
 Kwijting mogelijk of ontheffing door AV
 Kwijting = loslaten van AH

Pagina 9 van 44

,  Ontheffing = vrijstelling van AH
o Bezoldiging (art. 3:65, §2 WVV)
 Commissaris krijgt een vast bedrag




4. DE BV
4.1 BEGRIP EN KENMERKEN
Eerst ‘BVBA’ nu ‘BV’

 BVBA: eenpersoons BVBA of starters BVBA

Aandeelhouders zijn beperkt tot hun inbreng (art. 5:1 WVV)

Aanvullend recht

 Statuten kunnen afwijkende regels bevatten
 Vb: regels inzake stemrechten en overdraagbaarheid van aandelen




4.2 OPRICHTING
4.2.1 AANVANGSVERMOGEN

Toereikend aanvangsvermogen – art. 5:3 WVV

 Geen verplicht startkapitaal
 Eigen vermogen (ingebracht) + vreemd vermogen
(leningen)
 “toereikend in het licht van de voorgenomen
activiteiten”
o de inbreng moet afstammen van welke activiteiten je
gaat doen
o m.a.w. aanvangsvermogen moet verbonden zijn met wat
je bedrijf gaat doen
o vb: Als je een consultancybureau start waarbij je enkel een laptop
en een bureau nodig hebt, kan een klein aanvangsvermogen (bijv. €
2.000) al "toereikend" zijn, Als je een transportbedrijf start waarbij je
direct vrachtwagens moet leasen, chauffeurs moet betalen en veel
brandstof verbruikt, dan is diezelfde € 2.000 absoluut
"ontoereikend". Je hebt dan veel meer nodig om de eerste twee jaar
te overbruggen.

Financieel plan – art. 5:4 WVV

 bedrag van het aanvangsvermogen (art. 5:4, §1 WVV)
 verplichte vermeldingen (art. 5:4, §2 WVV)


Pagina 10 van 44