Inbreuk op eigendom
Week 1:
Online hoorcollege:
1. Inhoud van de module
De module bestaat uit twee onderdelen:
1. Verzekeringsrecht: behandelt ongeoorloofde inbreuken op eigendom (bijv. schade aan
eigendom waarvoor je vergoeding wilt).
2. Beslag- en executierecht: behandelt geoorloofde inbreuken op eigendom (zoals
beslaglegging wanneer iemand een schuld niet betaalt).
Deze twee onderwerpen worden gecombineerd omdat ze beide te maken hebben met inbreuken
op eigendom omdat de ene ongeoorloofd, de andere toegestaan onder wettelijke voorwaarden.
Verzekeringsrecht Inleiding
♥ De verzekeringsovereenkomst stond eerst in het Wetboek van Koophandel, maar is in
2006 verplaatst naar Boek 7 BW, samen met andere bijzondere overeenkomsten (huur,
arbeid, geneeskundige behandeling, enz.).
♥ Doel: bescherming van de zwakkere partij (de verzekeringnemer).
♥ Daarom zijn veel regels dwingend recht (afwijken is niet toegestaan) of semi-dwingend
recht (alleen afwijken ten voordele van de verzekeringnemer).
Definitie verzekeringsovereenkomst (art. 7:925 BW)
Een overeenkomst waarbij de verzekeraar, tegen betaling van premie, zich jegens de
verzekeringnemer verbindt tot het doen van een uitkering bij het plaatsvinden van een onzekere
gebeurtenis.
Kenmerken:
♥ Het is een rechtshandeling en een overeenkomst.
♥ Er is onzekerheid: of de verzekeraar moet uitkeren, wanneer dat gebeurt, hoeveel er
wordt uitgekeerd en hoe lang premie moet worden betaald.
♥ Daardoor is het een kansovereenkomst: beide partijen weten niet zeker of ze voordeel of
nadeel zullen hebben.
♥ Er ontstaat een voorwaardelijke verbintenis: pas als de onzekere gebeurtenis (bijv. brand)
plaatsvindt, ontstaat de verplichting tot uitkering.
juridisch kader: Boek 7 BW titel 17: verzekeringsovereenkomst, boek 6 BW, art. 21, 22:
voorwaardelijke verbintenis
Spel en weddenschap (art. 7A:1825 BW)
♥ Artikel 1825 BW bepaalt:
,“De wet staat geen rechtsvordering toe inzake een schuld uit spel of weddenschap.” Dit betekent
dat je niet naar de rechter kunt stappen om een gokschuld te innen.
♥ Rechtsvordering = de mogelijkheid om naar de rechter te gaan om een vordering af te
dwingen.
♥ Bij spel en weddenschap:
♥ Je hebt wél een vorderingsrecht, maar geen rechtsvordering, dus je kunt het niet
afdwingen.
♥ Hierdoor ontstaat een natuurlijke verbintenis: je mág betalen, maar je hóeft het
niet de rechter kan je niet dwingen.
♥ Voorbeeld: bij pokeren wint iemand €10.000. Als de verliezer niet betaalt, kun je
niet naar de rechter.
Vergelijking met verzekeringsovereenkomst
Kenmerk Verzekeringsovereenkomst Spel & Weddenschap
Soort
Kansovereenkomst Kansovereenkomst
overeenkomst
Voorwaardelijke verbintenis (betaling pas Natuurlijke verbintenis (niet
Rechtsgevolg
na gebeurtenis) afdwingbaar)
Belang dat de gebeurtenis wél
Belang bij Belang dat de gebeurtenis níet plaatsvindt
plaatsvindt (bijv. weddenschap
gebeurtenis (bijv. geen brand)
dat iets gebeurt)
Buiten de overeenkomst het belang Binnen de overeenkomst het
Plaats van het
bestaat al vóór het sluiten (bijv. belang ontstaat dóór de
belang
eigenaarsbelang) weddenschap
Belang en voorwerp bij de verzekering
♥ Verzekerd voorwerp = het object zelf (bijv. het huis).
♥ Voorwerp der verzekering / belang = de reden waarom je verzekert (bijv. omdat je
eigenaar bent, vruchtgebruiker of hypotheekhouder).
♥ Belang ligt buiten de verzekeringsovereenkomst: je verzekert iets waar je al een
economisch of juridisch belang bij hebt.
♥ Voorbeeld:
♥ Eigenaar: verzekert zijn eigenaarsbelang.
♥ Vruchtgebruiker: verzekert vruchtgebruikersbelang.
♥ Hypotheekhouder: verzekert zekerheidsbelang.
♥ Bij spel en weddenschap ligt dit anders: het belang ontstaat juist door de weddenschap
zelf (je creëert het belang).
,Kenmerken van de verzekeringsovereenkomst
1. Wederkerige overeenkomst
♥ Beide partijen hebben verplichtingen: De verzekeraar moet uitkeren bij schade,
en de verzekeringnemer moet premie betalen.
2. Premiebetaling
♥ De premie is de tegenprestatie; zonder premie geen verzekering.
3. Consensuele overeenkomst
♥ De verzekeringsovereenkomst komt tot stand door wilsovereenstemming, dus
mondeling kan voldoende zijn.
♥ De polis (schriftelijk stuk) is geen ontstaansvoorwaarde, maar slechts
bewijsmiddel.
overzicht
♥ Verzekeringsovereenkomst: afdwingbaar, voorwaardelijke verbintenis, belang ligt buiten
de overeenkomst.
♥ Spel en weddenschap: niet afdwingbaar, natuurlijke verbintenis, belang ontstaat juist
door de overeenkomst.
♥ Beide zijn kansovereenkomsten, maar met een totaal verschillend juridisch effect.
Belangrijkste kenmerken van de verzekeringsovereenkomst
De verzekeringsovereenkomst (art. 7:925 BW) heeft vijf hoofdkenmerken:
1. Wederkerige overeenkomst
♥ Beide partijen hebben verplichtingen: Verzekeraar moet uitkeren bij schade en
verzekeringnemer moet premie betalen.
2. Premiebetaling
♥ De premie is de tegenprestatie van de verzekeringnemer. Zonder premie, geen
verzekering.
3. Consensuele overeenkomst
♥ De verzekering komt tot stand door wilsovereenstemming (mondeling is al
voldoende).
♥ De polis (het schriftelijke document) is geen ontstaansvoorwaarde, maar enkel
een bewijsmiddel meestal in het voordeel van de verzekeringnemer.
4. Kansovereenkomst (onzekerheid)
De uitkomst is onzeker:
♥ Of de verzekeraar moet uitkeren.
♥ Wanneer hij dat moet doen.
, ♥ Hoeveel hij moet uitkeren.
♥ Hoe lang premie moet worden betaald. Het draait allemaal om een toekomstige
onzekere gebeurtenis.
5. Vertrouwenskarakter
♥ De relatie tussen verzekeringnemer en verzekeraar is gebaseerd op wederzijds
vertrouwen.
♥ De verzekeraar vertrouwt erop dat de verzekeringnemer eerlijk is en geen
fraude pleegt (bijv. zelf brand sticht).
♥ De verzekeringnemer vertrouwt erop dat de verzekeraar netjes uitkeert bij
schade.
Twee hoofdsoorten verzekeringen (art. 7:925 lid 1 BW)
1. Schadeverzekering (art. 7:944 BW)
♥ Doel: vergoeding van vermogensschade die de verzekerde lijdt.
♥ Alleen uitkering bij daadwerkelijke schade.
♥ Voorbeeld: brand-, auto- of inboedelverzekering.
2. Sommenverzekering (art. 7:964 BW)
♥ Doel: uitkering van een vast bedrag (som), ongeacht of er schade is.
♥ Er is geen verband tussen schade en uitkering.
♥ Voorbeeld: levensverzekering.
♥ De verzekerde ontvangt bij het intreden van het onzekere voorval (bijv. overlijden)
een vooraf afgesproken bedrag.
De mededelingsplicht (art. 7:928 BW e.v.)
a. Wat houdt de mededelingsplicht in?
♥ De verzekeringnemer moet bij het sluiten van de overeenkomst alle feiten melden
waarvan hij redelijkerwijs moet begrijpen dat ze van belang zijn voor de verzekeraar om te
beslissen of hij de verzekering wil sluiten.
♥ Doel: de verzekeraar moet het risico kunnen inschatten.
b. Twee situaties
1. Er is een vragenlijst
♥ De verzekeraar stelt vragen, de verzekeringnemer moet waarheidsgetrouw
antwoorden.
♥ Geen spontane mededeling nodig over zaken waar niet naar gevraagd wordt.
Week 1:
Online hoorcollege:
1. Inhoud van de module
De module bestaat uit twee onderdelen:
1. Verzekeringsrecht: behandelt ongeoorloofde inbreuken op eigendom (bijv. schade aan
eigendom waarvoor je vergoeding wilt).
2. Beslag- en executierecht: behandelt geoorloofde inbreuken op eigendom (zoals
beslaglegging wanneer iemand een schuld niet betaalt).
Deze twee onderwerpen worden gecombineerd omdat ze beide te maken hebben met inbreuken
op eigendom omdat de ene ongeoorloofd, de andere toegestaan onder wettelijke voorwaarden.
Verzekeringsrecht Inleiding
♥ De verzekeringsovereenkomst stond eerst in het Wetboek van Koophandel, maar is in
2006 verplaatst naar Boek 7 BW, samen met andere bijzondere overeenkomsten (huur,
arbeid, geneeskundige behandeling, enz.).
♥ Doel: bescherming van de zwakkere partij (de verzekeringnemer).
♥ Daarom zijn veel regels dwingend recht (afwijken is niet toegestaan) of semi-dwingend
recht (alleen afwijken ten voordele van de verzekeringnemer).
Definitie verzekeringsovereenkomst (art. 7:925 BW)
Een overeenkomst waarbij de verzekeraar, tegen betaling van premie, zich jegens de
verzekeringnemer verbindt tot het doen van een uitkering bij het plaatsvinden van een onzekere
gebeurtenis.
Kenmerken:
♥ Het is een rechtshandeling en een overeenkomst.
♥ Er is onzekerheid: of de verzekeraar moet uitkeren, wanneer dat gebeurt, hoeveel er
wordt uitgekeerd en hoe lang premie moet worden betaald.
♥ Daardoor is het een kansovereenkomst: beide partijen weten niet zeker of ze voordeel of
nadeel zullen hebben.
♥ Er ontstaat een voorwaardelijke verbintenis: pas als de onzekere gebeurtenis (bijv. brand)
plaatsvindt, ontstaat de verplichting tot uitkering.
juridisch kader: Boek 7 BW titel 17: verzekeringsovereenkomst, boek 6 BW, art. 21, 22:
voorwaardelijke verbintenis
Spel en weddenschap (art. 7A:1825 BW)
♥ Artikel 1825 BW bepaalt:
,“De wet staat geen rechtsvordering toe inzake een schuld uit spel of weddenschap.” Dit betekent
dat je niet naar de rechter kunt stappen om een gokschuld te innen.
♥ Rechtsvordering = de mogelijkheid om naar de rechter te gaan om een vordering af te
dwingen.
♥ Bij spel en weddenschap:
♥ Je hebt wél een vorderingsrecht, maar geen rechtsvordering, dus je kunt het niet
afdwingen.
♥ Hierdoor ontstaat een natuurlijke verbintenis: je mág betalen, maar je hóeft het
niet de rechter kan je niet dwingen.
♥ Voorbeeld: bij pokeren wint iemand €10.000. Als de verliezer niet betaalt, kun je
niet naar de rechter.
Vergelijking met verzekeringsovereenkomst
Kenmerk Verzekeringsovereenkomst Spel & Weddenschap
Soort
Kansovereenkomst Kansovereenkomst
overeenkomst
Voorwaardelijke verbintenis (betaling pas Natuurlijke verbintenis (niet
Rechtsgevolg
na gebeurtenis) afdwingbaar)
Belang dat de gebeurtenis wél
Belang bij Belang dat de gebeurtenis níet plaatsvindt
plaatsvindt (bijv. weddenschap
gebeurtenis (bijv. geen brand)
dat iets gebeurt)
Buiten de overeenkomst het belang Binnen de overeenkomst het
Plaats van het
bestaat al vóór het sluiten (bijv. belang ontstaat dóór de
belang
eigenaarsbelang) weddenschap
Belang en voorwerp bij de verzekering
♥ Verzekerd voorwerp = het object zelf (bijv. het huis).
♥ Voorwerp der verzekering / belang = de reden waarom je verzekert (bijv. omdat je
eigenaar bent, vruchtgebruiker of hypotheekhouder).
♥ Belang ligt buiten de verzekeringsovereenkomst: je verzekert iets waar je al een
economisch of juridisch belang bij hebt.
♥ Voorbeeld:
♥ Eigenaar: verzekert zijn eigenaarsbelang.
♥ Vruchtgebruiker: verzekert vruchtgebruikersbelang.
♥ Hypotheekhouder: verzekert zekerheidsbelang.
♥ Bij spel en weddenschap ligt dit anders: het belang ontstaat juist door de weddenschap
zelf (je creëert het belang).
,Kenmerken van de verzekeringsovereenkomst
1. Wederkerige overeenkomst
♥ Beide partijen hebben verplichtingen: De verzekeraar moet uitkeren bij schade,
en de verzekeringnemer moet premie betalen.
2. Premiebetaling
♥ De premie is de tegenprestatie; zonder premie geen verzekering.
3. Consensuele overeenkomst
♥ De verzekeringsovereenkomst komt tot stand door wilsovereenstemming, dus
mondeling kan voldoende zijn.
♥ De polis (schriftelijk stuk) is geen ontstaansvoorwaarde, maar slechts
bewijsmiddel.
overzicht
♥ Verzekeringsovereenkomst: afdwingbaar, voorwaardelijke verbintenis, belang ligt buiten
de overeenkomst.
♥ Spel en weddenschap: niet afdwingbaar, natuurlijke verbintenis, belang ontstaat juist
door de overeenkomst.
♥ Beide zijn kansovereenkomsten, maar met een totaal verschillend juridisch effect.
Belangrijkste kenmerken van de verzekeringsovereenkomst
De verzekeringsovereenkomst (art. 7:925 BW) heeft vijf hoofdkenmerken:
1. Wederkerige overeenkomst
♥ Beide partijen hebben verplichtingen: Verzekeraar moet uitkeren bij schade en
verzekeringnemer moet premie betalen.
2. Premiebetaling
♥ De premie is de tegenprestatie van de verzekeringnemer. Zonder premie, geen
verzekering.
3. Consensuele overeenkomst
♥ De verzekering komt tot stand door wilsovereenstemming (mondeling is al
voldoende).
♥ De polis (het schriftelijke document) is geen ontstaansvoorwaarde, maar enkel
een bewijsmiddel meestal in het voordeel van de verzekeringnemer.
4. Kansovereenkomst (onzekerheid)
De uitkomst is onzeker:
♥ Of de verzekeraar moet uitkeren.
♥ Wanneer hij dat moet doen.
, ♥ Hoeveel hij moet uitkeren.
♥ Hoe lang premie moet worden betaald. Het draait allemaal om een toekomstige
onzekere gebeurtenis.
5. Vertrouwenskarakter
♥ De relatie tussen verzekeringnemer en verzekeraar is gebaseerd op wederzijds
vertrouwen.
♥ De verzekeraar vertrouwt erop dat de verzekeringnemer eerlijk is en geen
fraude pleegt (bijv. zelf brand sticht).
♥ De verzekeringnemer vertrouwt erop dat de verzekeraar netjes uitkeert bij
schade.
Twee hoofdsoorten verzekeringen (art. 7:925 lid 1 BW)
1. Schadeverzekering (art. 7:944 BW)
♥ Doel: vergoeding van vermogensschade die de verzekerde lijdt.
♥ Alleen uitkering bij daadwerkelijke schade.
♥ Voorbeeld: brand-, auto- of inboedelverzekering.
2. Sommenverzekering (art. 7:964 BW)
♥ Doel: uitkering van een vast bedrag (som), ongeacht of er schade is.
♥ Er is geen verband tussen schade en uitkering.
♥ Voorbeeld: levensverzekering.
♥ De verzekerde ontvangt bij het intreden van het onzekere voorval (bijv. overlijden)
een vooraf afgesproken bedrag.
De mededelingsplicht (art. 7:928 BW e.v.)
a. Wat houdt de mededelingsplicht in?
♥ De verzekeringnemer moet bij het sluiten van de overeenkomst alle feiten melden
waarvan hij redelijkerwijs moet begrijpen dat ze van belang zijn voor de verzekeraar om te
beslissen of hij de verzekering wil sluiten.
♥ Doel: de verzekeraar moet het risico kunnen inschatten.
b. Twee situaties
1. Er is een vragenlijst
♥ De verzekeraar stelt vragen, de verzekeringnemer moet waarheidsgetrouw
antwoorden.
♥ Geen spontane mededeling nodig over zaken waar niet naar gevraagd wordt.
