Religieus terrorisme na 9-11 in West-
Europa
Wat is religieus terrorisme en hoe valt het te bestrijden?
,Inhoudsopgave
Inleiding pag. 3
Wat zijn de kenmerken van religieus terrorisme? pag. 4 t/m 9
Wat zijn de verschillen met andere vormen van terrorisme? pag. 10 t/m 13
Welke aanslagen zijn er in West-Europa geweest sinds 9/11? pag. 14 t/m 18
Hoe kunnen we verdere aanslagen voorkomen? pag. 19 t/m 25
Conclusie pag. 26
Bronnenlijst pag. 27 t/m 29
Bijlagen pag. 30 t/m 36
2
,Inleiding
Sinds de eeuwwisseling is religieus terrorisme steeds meer opgekomen. Natuurlijk kent men
terrorisme al langer, de specifieke, religieuze vorm komt na de aanslagen op de Twin Towers in New
York steeds vaker voor. Maar wat is religieus terrorisme precies? Hoe ontstaan religieuze
terreurorganisaties en wat willen terrorismestrijders precies? In dit profielwerkstuk ga ik de
geschiedenis van terrorisme, maar ook religieus terrorisme onderzoeken, ik ga kijken naar het
ontstaan van terreurorganisaties, bekijk ik de verschillende aanslagen die hebben plaatsgevonden,
wat de gevolgen hiervan waren en onderzoek ik hoe we in de toekomst terreur tegen kunnen gaan.
Hierbij zal ik ingaan op het islamitische geloof, die als religie voornamelijk naar voren is gekomen als
we het hebben over de terreur van deze afgelopen 2 decennia.
Als eerste deelvraag heb ik gekozen; Wat zijn de kenmerken van religieus terrorisme? Zoals ik
hierboven al vertel, ga ik kijken naar de kenmerken van (religieus) terrorisme en het ontstaan van de
volgende 3 terreurorganisaties; Islamitische Staat (IS), Al-Qaida en de Taliban.
Als tweede deelvraag zal ik het hebben over; wat zijn de verschillen met andere vormen van
terrorisme? Hierbij bekijk ik de 4 golven van David Rapoport en andere vormen van terrorisme, zoals
individueel terrorisme en extreemrechts terrorisme.
De derde deelvraag draait volledig om de grootste terreuraanslagen na 9/11 in West-Europa en
waarom die daar hebben plaatsgevonden.
Bij de vierde deelvraag kijk ik voornamelijk terug op de drie deelvragen ervoor, om zo een antwoord
te vinden op de terreur en hoe het Westen terreur kan bestrijden. Uiteindelijk hoop ik religieus
terrorisme volledig te begrijpen, waarbij ik zelf antwoord kan geven op de vraag; hoe kan men
terreur tegengaan? Ik heb gekozen om mijn profielwerkstuk over dit onderwerp te doen, omdat
criminologie en misdaad mij altijd al aanspreken. Waarom bestaat misdaad en wat is de
gedachtegang van een misdadiger? Ook vind ik andere culturen en religies erg interessant, door de
verschillende manieren van leven die er zijn en hoe die zijn ontstaan. Dus het onderwerp religieus
terrorisme sloot hier erg goed bij aan; een vorm van misdaad met de vraag; Waarom bestaat het en
wat wil een terreurstrijder bereiken? En een vorm van cultuur/religie met de vraag; hoe is religieus
terrorisme ontstaan en wat heeft dit met cultuur en religie te maken? Bij dit onderwerp heb ik
ervoor gekozen een literatuurstudie te doen. Ik heb deze manier van onderzoek gekozen, i.p.v.
andere methodes zoals; een enquête, een interview, een experiment of een observatie, omdat dit
niet relevant of zelfs onmogelijk zou zijn bij zo’n veelomvattend onderwerp. Daarom zal ik via
bronnen zoals boeken en het internet dit werkstuk schrijven, om zo tot een conclusie te komen.
3
, Wat zijn de kenmerken van religieus terrorisme?
Religieus terrorisme is een begrip dat staat voor geweldsuitingen die verband houden met
geloofsovertuigingen. Beatrice de Graaf, Nederlands hoogleraar aan de faculteit
geesteswetenschappen en terrorisme-expert, vertelt dat terrorisme een breed begrip is, waar
moeilijk een betekenis aan te binden is. Maar de nationale coördinator van terrorisme en veiligheid
Pieter-Jaap Aalbersberg beschreef in 2004 terrorisme concreter met de volgende 3 punten;
1. Dreigen met geweld/het gebruiken van geweld tegen mensen/de samenleving
2. Intimideren
3. Regeringen dwingen iets te doen/iets nalaten
De AIVD beschrijft het begrip terrorisme als volgt; 'Het uit ideologische motieven dreigen met,
voorbereiden of plegen van op mensen gericht ernstig geweld, dan wel daden gericht op het
aanrichten van maatschappij-ontwrichtende schade, met als doel maatschappelijke veranderingen
te bewerkstelligen, de bevolking ernstige vrees aan te jagen of politieke besluitvorming te
beïnvloeden.'1 Terrorisme is dus kortgezegd een manier van geweld waarbij het doel is de
maatschappij bang te maken en de samenleving te ontwrichten, om zo eigen doelen te bereiken.
‘Ook hebben terroristen bij hun handelingen of aanslagen 3 groepen op het oog’2aldus Beatrice de
Graaf;
1. U en de rest van de samenleving
2. Regering en autoriteiten
3. Het rekruteren van meer mensen
Het begrip 'terrorist' bestaat al sinds de Franse Revolutie, waarbij jakobijnen worden bedoeld, die
tijdens deze tijd ruim 17.000 mensen met de guillotine vermoordden. Sinds de jaren 70 komt
terrorisme meer voor en wordt het ook dusdanig aangeduid als een serieus probleem. Tijdens dit
decennium vallen er 20 doden in Nederland aan terroristisch geweld, minder dan het decennium
waar we nu in leven. Rond deze periode is terrorisme zich verder gaan ontwikkelen en uitbreiden
over de gehele wereld. Religieus terrorisme is dus een vorm van terrorisme, maar dan gelieerd aan
een geloofsovertuiging. Als we bijvoorbeeld kijken naar IS, dan valt op dat het terrorisme uit deze
organisatie verbonden is met het islamitische geloof. Deze terroristen, of jihadisten genaamd,
vinden dat de Islam het primaire geloof op aarde is en ieder menselijk wezen zich naar dit geloof
moet bekeren. Religieus terrorisme is dus terrorisme met als uitgangspunt religie. 3
1
https://www.aivd.nl/onderwerpen/terrorisme
2
https://www.bnnvara.nl/dewerelddraaitdoor/artikelen/terugkijken-college-dwdd-university-beatrice-de-
graaf-over-terrorisme
3
https://historiek.net/herkomst-terrorist-terrorisme-geschiedenis/77678/
4
Europa
Wat is religieus terrorisme en hoe valt het te bestrijden?
,Inhoudsopgave
Inleiding pag. 3
Wat zijn de kenmerken van religieus terrorisme? pag. 4 t/m 9
Wat zijn de verschillen met andere vormen van terrorisme? pag. 10 t/m 13
Welke aanslagen zijn er in West-Europa geweest sinds 9/11? pag. 14 t/m 18
Hoe kunnen we verdere aanslagen voorkomen? pag. 19 t/m 25
Conclusie pag. 26
Bronnenlijst pag. 27 t/m 29
Bijlagen pag. 30 t/m 36
2
,Inleiding
Sinds de eeuwwisseling is religieus terrorisme steeds meer opgekomen. Natuurlijk kent men
terrorisme al langer, de specifieke, religieuze vorm komt na de aanslagen op de Twin Towers in New
York steeds vaker voor. Maar wat is religieus terrorisme precies? Hoe ontstaan religieuze
terreurorganisaties en wat willen terrorismestrijders precies? In dit profielwerkstuk ga ik de
geschiedenis van terrorisme, maar ook religieus terrorisme onderzoeken, ik ga kijken naar het
ontstaan van terreurorganisaties, bekijk ik de verschillende aanslagen die hebben plaatsgevonden,
wat de gevolgen hiervan waren en onderzoek ik hoe we in de toekomst terreur tegen kunnen gaan.
Hierbij zal ik ingaan op het islamitische geloof, die als religie voornamelijk naar voren is gekomen als
we het hebben over de terreur van deze afgelopen 2 decennia.
Als eerste deelvraag heb ik gekozen; Wat zijn de kenmerken van religieus terrorisme? Zoals ik
hierboven al vertel, ga ik kijken naar de kenmerken van (religieus) terrorisme en het ontstaan van de
volgende 3 terreurorganisaties; Islamitische Staat (IS), Al-Qaida en de Taliban.
Als tweede deelvraag zal ik het hebben over; wat zijn de verschillen met andere vormen van
terrorisme? Hierbij bekijk ik de 4 golven van David Rapoport en andere vormen van terrorisme, zoals
individueel terrorisme en extreemrechts terrorisme.
De derde deelvraag draait volledig om de grootste terreuraanslagen na 9/11 in West-Europa en
waarom die daar hebben plaatsgevonden.
Bij de vierde deelvraag kijk ik voornamelijk terug op de drie deelvragen ervoor, om zo een antwoord
te vinden op de terreur en hoe het Westen terreur kan bestrijden. Uiteindelijk hoop ik religieus
terrorisme volledig te begrijpen, waarbij ik zelf antwoord kan geven op de vraag; hoe kan men
terreur tegengaan? Ik heb gekozen om mijn profielwerkstuk over dit onderwerp te doen, omdat
criminologie en misdaad mij altijd al aanspreken. Waarom bestaat misdaad en wat is de
gedachtegang van een misdadiger? Ook vind ik andere culturen en religies erg interessant, door de
verschillende manieren van leven die er zijn en hoe die zijn ontstaan. Dus het onderwerp religieus
terrorisme sloot hier erg goed bij aan; een vorm van misdaad met de vraag; Waarom bestaat het en
wat wil een terreurstrijder bereiken? En een vorm van cultuur/religie met de vraag; hoe is religieus
terrorisme ontstaan en wat heeft dit met cultuur en religie te maken? Bij dit onderwerp heb ik
ervoor gekozen een literatuurstudie te doen. Ik heb deze manier van onderzoek gekozen, i.p.v.
andere methodes zoals; een enquête, een interview, een experiment of een observatie, omdat dit
niet relevant of zelfs onmogelijk zou zijn bij zo’n veelomvattend onderwerp. Daarom zal ik via
bronnen zoals boeken en het internet dit werkstuk schrijven, om zo tot een conclusie te komen.
3
, Wat zijn de kenmerken van religieus terrorisme?
Religieus terrorisme is een begrip dat staat voor geweldsuitingen die verband houden met
geloofsovertuigingen. Beatrice de Graaf, Nederlands hoogleraar aan de faculteit
geesteswetenschappen en terrorisme-expert, vertelt dat terrorisme een breed begrip is, waar
moeilijk een betekenis aan te binden is. Maar de nationale coördinator van terrorisme en veiligheid
Pieter-Jaap Aalbersberg beschreef in 2004 terrorisme concreter met de volgende 3 punten;
1. Dreigen met geweld/het gebruiken van geweld tegen mensen/de samenleving
2. Intimideren
3. Regeringen dwingen iets te doen/iets nalaten
De AIVD beschrijft het begrip terrorisme als volgt; 'Het uit ideologische motieven dreigen met,
voorbereiden of plegen van op mensen gericht ernstig geweld, dan wel daden gericht op het
aanrichten van maatschappij-ontwrichtende schade, met als doel maatschappelijke veranderingen
te bewerkstelligen, de bevolking ernstige vrees aan te jagen of politieke besluitvorming te
beïnvloeden.'1 Terrorisme is dus kortgezegd een manier van geweld waarbij het doel is de
maatschappij bang te maken en de samenleving te ontwrichten, om zo eigen doelen te bereiken.
‘Ook hebben terroristen bij hun handelingen of aanslagen 3 groepen op het oog’2aldus Beatrice de
Graaf;
1. U en de rest van de samenleving
2. Regering en autoriteiten
3. Het rekruteren van meer mensen
Het begrip 'terrorist' bestaat al sinds de Franse Revolutie, waarbij jakobijnen worden bedoeld, die
tijdens deze tijd ruim 17.000 mensen met de guillotine vermoordden. Sinds de jaren 70 komt
terrorisme meer voor en wordt het ook dusdanig aangeduid als een serieus probleem. Tijdens dit
decennium vallen er 20 doden in Nederland aan terroristisch geweld, minder dan het decennium
waar we nu in leven. Rond deze periode is terrorisme zich verder gaan ontwikkelen en uitbreiden
over de gehele wereld. Religieus terrorisme is dus een vorm van terrorisme, maar dan gelieerd aan
een geloofsovertuiging. Als we bijvoorbeeld kijken naar IS, dan valt op dat het terrorisme uit deze
organisatie verbonden is met het islamitische geloof. Deze terroristen, of jihadisten genaamd,
vinden dat de Islam het primaire geloof op aarde is en ieder menselijk wezen zich naar dit geloof
moet bekeren. Religieus terrorisme is dus terrorisme met als uitgangspunt religie. 3
1
https://www.aivd.nl/onderwerpen/terrorisme
2
https://www.bnnvara.nl/dewerelddraaitdoor/artikelen/terugkijken-college-dwdd-university-beatrice-de-
graaf-over-terrorisme
3
https://historiek.net/herkomst-terrorist-terrorisme-geschiedenis/77678/
4
