GESCHIEDENIS VAN DE
INTERNATIONALE POLITIEK
DEEL I DE WEENSE ORDE (1815-1871)
H1: HET JAAR 1815 EN DE VESTIGING VAN DE WEENSE ORDE
DE UITKOMST: DE WEENSE REGELING
- Resultaat van de afspraken tss maart 1814 en november 1815
- 2 delen
1) Territoriale herschikking
2) Europees concert = overlegorgaan
TERRITORIALE BEPALINGEN
- Compromis gezocht tss dynastieke legitimiteit (de gebieden van napoleon) en machtsevenwicht
Machtsevenwicht -> iedereen moest evenveel grond hebben -> iedereen evenveel macht
FRANKRIJK
- Na 1814 -> eerste verdrag van Parijs
Bourbon dynastie = teruggesteld -> constitutionele monarchie -> druk van Britten
Geen schadevergoeding moeten betalen
Grenzen terug
- Na terugkeer Napoleon + slag Waterloo -> tweede verdrag van Parijs
Gebieden afstaan
Bezet geailleerde troepen+ kosten betalen
Geen revanchisme
BUFFERSTAAT ROND FRANKRIJK
- N = verenigd koninkrijk der Nederlanden (neutraal)
- O = Zwitserland (neutraal)
- Z = Frans-Italiaanse grenzen -> Piëmont Sardinië
- Pruisen word versterkt
OOSTENRIJK
- Dominante macht in Italië
Krijgt landen ten compensatie -> verenigd koninkrijk der Nederlanden = machtsevenwicht
Italiaanse vorsten waren afhankelijk van Wenen voor hun veiligheid
DUITSLAND (DUITSE BOND)
- Duits dilemma
Ze mogen niet te zwak zijn -> annexatie van Frankrijk + buffer Rusland
Ze mogen niet te sterk zijn => dreiging voor de buurlanden
- Oplossing: de Duitse bond
39 staten met een eigen bestuursorgaan + algemene vergadering
, o Belangrijkste taak was verdediging tegen Fra
o Oost-Pruisische hegemonie => rivaliteit
POOLSE DELING BLIJFT
- Polen = bindmiddel tussen Pruisen, Oost en Rusland
RUSLAND EN GB
- Russische expansie
- Britten binnen en buiten Europa aan het expanderen
Territoriale strategische waarde
Grootmacht op zee (Zuid-Amerika)
o Tegenstelling tss maritieme GB en continentale Rusland
DE HEILIGE ALLIANTIE, DE QUADRUPLE ALLIANCE EN HET CONCERT
DE HEILIGE ALLIANTIE (SEP 1815)
- Alexsander (Rusland) werd opgeroepen door God om het christelijke moraal te verspreiden en
het revolutionaire te onderdrukken -> behoud van vrede en Welzijn
- Metternich (Oost) => wou een conservatieve alliantie tss de gekroonde hoofden
Tegen liberalen en nationalisme
- GB doet niet mee
VIERVOUDIGE ALLIANTIE (20 NOV 1815)
- 4 overwinnaars (GB, RUS, PR en Oost)
Afspreken om militair op te treden tegen Fra agressie
o 1818 word FRA toegevoegd
Komen regelmatig samen om de vrede te bewaren
- Doel: gemeenschappelijke belangen en maatregelen afspreken
CONCERT L’EUROPE
- Eerste internationale veiligheidsinstitutie => basisconcert
Voorloper van de VN
- Scheidsrechter van alle staten -> machstevenwicht op basis van samenwerken
- Tot 1854 conflicten vermijden tss grootmachten
,H2: HET EUROPESE CONCERT IN ACTIE (1815-1830)
- Moeten grootmachten die stabiliteit in Europa bewaren ook optreden tegen die genootschappen?
- Congres reageerde op nationale en liberale opstanden
LIBERALISME EN NATIONALISME
- Overall in Europa bewegingen die streefden naar grondwetten, …
- Hongarije -> onafhanklijkheid?
- Duitsland en Italië streefde naar eenmaking
- Oost-europa en Balkan -> tegen Rusland, Oost en Ottomanen
CONGRESSPERIODE (1815-1822)
- Geen grote internationale congressen wel topontmoetingen
- Men wist niet goed wanneer de weense principes moesten toegepast worden
- 3 centrale vragen
1) Wanneer Weense principes toepassen?
o Binnen- en buitenland -> GB = terughoudend -> rest niet
2) Waar Weense principes toepassen?
o Ook buiten eu? -> kolonies (GB vs RUS)
3) Hoe sterk moeten concert organisatorisch uitbouwen?
o Samenkomen wnr nodig (GB) of regelmatig (RUS en Oost)
o Vrees dat anderen van interventies profiteren -> meer kwaad dan goed oden
o Met consensus wil opleggen bij kleine staten anders niet luisteren
HET REVOLUTIEJAAR 1830
DE JULIREVOLUTIE IN FRANKRIJK
- 1830 => bourbon-dynastie werd afgezet -> Louis phillipe d’orlions
Een liberale koning maar internationaal = zwak
- Tsaar Nikolas I roept anderen om in te grijpen maar gebeurt niet -> slechte Fra-Rus relatie
OPSTANDEN IN ITALIË, DUITSLAND EN POLEN
- Fra wou invloed in Italië
Opstand Polen in Rusland -> hadden autonomie en grondwet maar ontevreden
o Opstanden zorgen ervoor dat ze minder autonomie
Geen echte geopol gevolgen maar intern wel
BELGISCHE REVOLUTIE
- Belangrijke breuk van concert
Verenigd koninkrijk der Nederlanden = bufferstaat van Fra
o 1830 opstand in Brussel = destabilisering bufferstaat
o Koning Willem vroeg hulp -> kreegt geen
o Waarom?
▪ Bang tussenkomst Fra
▪ Russen bezig opstand in Polen
▪ Beter een stabiel België dan een onstabiele bufferstaat
• Fra en Bri steunen B omdat NL ze niet loslaten
, - Leopold gaan bij Britten aan hof -> invloed Fransen tegen te gaan
- België word neutrale bufferstaat -> 1939 aanvaard Willem
- Waarom is België belangrijk?
Route Duistland, Pruisen, Frakrijk = slagveld van Europa
Haven van Antwerpen -> niet ver van Londen
Frankrijk zag doorgang
DE JAREN 1830-1840
HERNIEUWDE HEILIGE ALLIANTIE EN FRA -BRI TOENADERING
- Groeien van tegenstelling
Liberale westen (VK en FR) tegen conservatieve Oosten (Rus, O en PR)
- 1833: akkoord München + conventie van Berlijn
Herbevestiging heilige alliantie => tegen revolutie, Fra expansie en Polen
Samenwerken voor behoud van Ottomaanse Rijk
PORTUGESE EN SPAANSE BURGEROORLOGEN (1830 -1840)
- 1820 = verscheurde tegenstelling conservatieven en liberalen
Interventie om liberalen te steunen tegen conservatieven
Spanje samenwerking/ competitie van Fransen en Britten
o Competitie -> wie meeste invloed krijgt
INTERNATIONALE POLITIEK
DEEL I DE WEENSE ORDE (1815-1871)
H1: HET JAAR 1815 EN DE VESTIGING VAN DE WEENSE ORDE
DE UITKOMST: DE WEENSE REGELING
- Resultaat van de afspraken tss maart 1814 en november 1815
- 2 delen
1) Territoriale herschikking
2) Europees concert = overlegorgaan
TERRITORIALE BEPALINGEN
- Compromis gezocht tss dynastieke legitimiteit (de gebieden van napoleon) en machtsevenwicht
Machtsevenwicht -> iedereen moest evenveel grond hebben -> iedereen evenveel macht
FRANKRIJK
- Na 1814 -> eerste verdrag van Parijs
Bourbon dynastie = teruggesteld -> constitutionele monarchie -> druk van Britten
Geen schadevergoeding moeten betalen
Grenzen terug
- Na terugkeer Napoleon + slag Waterloo -> tweede verdrag van Parijs
Gebieden afstaan
Bezet geailleerde troepen+ kosten betalen
Geen revanchisme
BUFFERSTAAT ROND FRANKRIJK
- N = verenigd koninkrijk der Nederlanden (neutraal)
- O = Zwitserland (neutraal)
- Z = Frans-Italiaanse grenzen -> Piëmont Sardinië
- Pruisen word versterkt
OOSTENRIJK
- Dominante macht in Italië
Krijgt landen ten compensatie -> verenigd koninkrijk der Nederlanden = machtsevenwicht
Italiaanse vorsten waren afhankelijk van Wenen voor hun veiligheid
DUITSLAND (DUITSE BOND)
- Duits dilemma
Ze mogen niet te zwak zijn -> annexatie van Frankrijk + buffer Rusland
Ze mogen niet te sterk zijn => dreiging voor de buurlanden
- Oplossing: de Duitse bond
39 staten met een eigen bestuursorgaan + algemene vergadering
, o Belangrijkste taak was verdediging tegen Fra
o Oost-Pruisische hegemonie => rivaliteit
POOLSE DELING BLIJFT
- Polen = bindmiddel tussen Pruisen, Oost en Rusland
RUSLAND EN GB
- Russische expansie
- Britten binnen en buiten Europa aan het expanderen
Territoriale strategische waarde
Grootmacht op zee (Zuid-Amerika)
o Tegenstelling tss maritieme GB en continentale Rusland
DE HEILIGE ALLIANTIE, DE QUADRUPLE ALLIANCE EN HET CONCERT
DE HEILIGE ALLIANTIE (SEP 1815)
- Alexsander (Rusland) werd opgeroepen door God om het christelijke moraal te verspreiden en
het revolutionaire te onderdrukken -> behoud van vrede en Welzijn
- Metternich (Oost) => wou een conservatieve alliantie tss de gekroonde hoofden
Tegen liberalen en nationalisme
- GB doet niet mee
VIERVOUDIGE ALLIANTIE (20 NOV 1815)
- 4 overwinnaars (GB, RUS, PR en Oost)
Afspreken om militair op te treden tegen Fra agressie
o 1818 word FRA toegevoegd
Komen regelmatig samen om de vrede te bewaren
- Doel: gemeenschappelijke belangen en maatregelen afspreken
CONCERT L’EUROPE
- Eerste internationale veiligheidsinstitutie => basisconcert
Voorloper van de VN
- Scheidsrechter van alle staten -> machstevenwicht op basis van samenwerken
- Tot 1854 conflicten vermijden tss grootmachten
,H2: HET EUROPESE CONCERT IN ACTIE (1815-1830)
- Moeten grootmachten die stabiliteit in Europa bewaren ook optreden tegen die genootschappen?
- Congres reageerde op nationale en liberale opstanden
LIBERALISME EN NATIONALISME
- Overall in Europa bewegingen die streefden naar grondwetten, …
- Hongarije -> onafhanklijkheid?
- Duitsland en Italië streefde naar eenmaking
- Oost-europa en Balkan -> tegen Rusland, Oost en Ottomanen
CONGRESSPERIODE (1815-1822)
- Geen grote internationale congressen wel topontmoetingen
- Men wist niet goed wanneer de weense principes moesten toegepast worden
- 3 centrale vragen
1) Wanneer Weense principes toepassen?
o Binnen- en buitenland -> GB = terughoudend -> rest niet
2) Waar Weense principes toepassen?
o Ook buiten eu? -> kolonies (GB vs RUS)
3) Hoe sterk moeten concert organisatorisch uitbouwen?
o Samenkomen wnr nodig (GB) of regelmatig (RUS en Oost)
o Vrees dat anderen van interventies profiteren -> meer kwaad dan goed oden
o Met consensus wil opleggen bij kleine staten anders niet luisteren
HET REVOLUTIEJAAR 1830
DE JULIREVOLUTIE IN FRANKRIJK
- 1830 => bourbon-dynastie werd afgezet -> Louis phillipe d’orlions
Een liberale koning maar internationaal = zwak
- Tsaar Nikolas I roept anderen om in te grijpen maar gebeurt niet -> slechte Fra-Rus relatie
OPSTANDEN IN ITALIË, DUITSLAND EN POLEN
- Fra wou invloed in Italië
Opstand Polen in Rusland -> hadden autonomie en grondwet maar ontevreden
o Opstanden zorgen ervoor dat ze minder autonomie
Geen echte geopol gevolgen maar intern wel
BELGISCHE REVOLUTIE
- Belangrijke breuk van concert
Verenigd koninkrijk der Nederlanden = bufferstaat van Fra
o 1830 opstand in Brussel = destabilisering bufferstaat
o Koning Willem vroeg hulp -> kreegt geen
o Waarom?
▪ Bang tussenkomst Fra
▪ Russen bezig opstand in Polen
▪ Beter een stabiel België dan een onstabiele bufferstaat
• Fra en Bri steunen B omdat NL ze niet loslaten
, - Leopold gaan bij Britten aan hof -> invloed Fransen tegen te gaan
- België word neutrale bufferstaat -> 1939 aanvaard Willem
- Waarom is België belangrijk?
Route Duistland, Pruisen, Frakrijk = slagveld van Europa
Haven van Antwerpen -> niet ver van Londen
Frankrijk zag doorgang
DE JAREN 1830-1840
HERNIEUWDE HEILIGE ALLIANTIE EN FRA -BRI TOENADERING
- Groeien van tegenstelling
Liberale westen (VK en FR) tegen conservatieve Oosten (Rus, O en PR)
- 1833: akkoord München + conventie van Berlijn
Herbevestiging heilige alliantie => tegen revolutie, Fra expansie en Polen
Samenwerken voor behoud van Ottomaanse Rijk
PORTUGESE EN SPAANSE BURGEROORLOGEN (1830 -1840)
- 1820 = verscheurde tegenstelling conservatieven en liberalen
Interventie om liberalen te steunen tegen conservatieven
Spanje samenwerking/ competitie van Fransen en Britten
o Competitie -> wie meeste invloed krijgt
