Samenvatting De bestuurlijke kaart van de Europese Unie! Politicologie

Iman Sohail 1123167 Politicologie

Literatuur: De bestuurlijke kaart van de Europese Unie H1.1 t/m 1.2 & H17

Hoofdstuk 1:

1.1 Strijden tegen de machinaties van het machtsevenwicht

Logica van machtsevenwicht: Staten wilde voorkomen dat 1 staat de overheerser werd
 Allianties tussen staten
 Veilligheidsdillema: als een staat hun veiligheid wilde vergroten, door het uitbreiden
van de bewapening -> deden de omringende staten hetzelfde, aangezien zij zich
bedreigd voelde
 Argwaan & wantrouw

1.1.1 Jean Monnet: een andere logica

05 Augustus 1943 – een andere visie voor Europa door Franse ambtenaar Monnet
 Functionele logica: duurzame samenwerking door toenemende sectorintegratie
I. Europese samenwerking met een supranationale institutie
- Economische gemeenschap
Doel: voorkomen van een oorlog in de toekomst
 1950 tot Schumanplan

A. Intergouvernementalisme: samenwerkingen tussen staten, waarbij regeringen de
besluiten maken en deze uitvoeren. Zodra een staat NIET eens is met een besluit, hoeft
hij er ook niet aan te houden.
B. Supranationalisme: een instelling, die niet behoort tot een bepaald land, maar de
gezamenlijke belangen behartigd, maakt een besluit waaraan de landen zich moeten
houden. Ongeacht of de landen hiermee eens zijn of niet.
 Beperking van de rol van de regering

I.1.2 Ijzere Gordijn

Februari 1945 – Conferentie van Jalta; verdeling van Duitsland in vier
bezittingszones
Zomer 1945 - Conferentie van Postdam; bevestiging van stand van zaken
1946 – rede van Missouri;

I.1.3 Marshallplan, BRD & DDR (1947-1949)

1947 het Ijzere Gordijn ging dicht
 Marshallhulp: VS bood een hulpprogramma voor de wederopbouw van Europa
 Stalin wees hulp af

Mei 1949 werd Duits Bondsrepubliek (BRD) opgericht
September 1949 – eerste vrije verkiezingen in West-DU gehouden
November 1949 Duitse Democratische Republiek (DDR) opgericht door S-U
 Koude Oorlog




1

,Iman Sohail 1123167 Politicologie

I.2 Revolutie in de Europese betrekkingen (1950-1954)

1948 sloten FR, UK & Benelux – Pact van Brussel -> West-Europese Unie (WEU); alliantie
tegen agressie van Duitsland
- Intergouvermentale vorm
Raad van Europa & Organisatie voor Europese Economische Samenwerking (OEES ->
OESO) waren intergouvermenteel

Mei 1950 – Noord Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO); VS bood de nodige veiligheid
tegen Duitsland & S-U

1.2.1. Het Schumanplan 1950

09 mei 1950 – Robert Schuman een plan voor West-EU betreft een supranationale
samenwerking = Schumanplan: West-EU staten gaven de bevoegdheid op gebied van staal &
kolenproductie over aan de supranationale instelling.

I.2.2 De totstandkoming van de EGKS (1951&1952)

Konrad Adenauer is de 1ste Bondskabselier, nam deel aan de EGKS, om zo de angst voor
Duitsland af te laten nemen.

18 april 1951- Verdrag van Parijs; ondertekend door Frankrijk, BRD, Italië, België,
Nederland & Luxemburg ter oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal
(EGKS)

Bestuur van EGKS = Hoge Autoriteit (9)
- Monnet was de voorzitter
- Nederlander Max Kohnstamm was eerste secretaris-generaal

Gecontroleerd door Algemene Vergadering: afgevaardigden uit de nationale parlementen
(78)

Beslissingsmacht = Raad van Ministers: bewindslieden uit de regeringen van de lidstaten.
Rechtsprekende macht = Europese Hof van Justitie


I.2.3 De mislukking van de EDG en de Akkoorden van Parijs (1952-1954)

Tweede plan van Monnet;
 Europese Defensiegemeenschap (EDG): West-Europese leger onder
supranationale bevel.
 Augustus 1954 – FR weigerde te tekenen -> mislukking

Voorjaar 1955- Akkoorden van Parijs; NAVO-lidmaatschap & herbewapening van de BRD
geregeld werden
 Toetreden van BRD tot West-Europese Unie (WEU) & NAVO
 Verklaring van BRD, dat zij afzagen van ABC-wapen productie
Hoofdstuk 17: De grenzen van Europa


2

, Iman Sohail 1123167 Politicologie

17.1 Uitbreiding
17.1.1 van 6 tot 28 & meer

Toetreden aan de EU:
1973 – UK, Denemarken & Ierland
1981 – Griekland
1986 – Spanje & Portugal
1991- Oostenrijk, Zweden & Finland
2007 – Malta, Cyprus, Bulgarije & Roemenië
2013-Kroatië

Turkije (2005), Montenegro (2012) & Servië (2014) – toetredingsonderhandelingen van start
gegaan
Kosovo & Bosnië-Herzegovina – potentiële kandidaat-status

IJsland trok te toetreding in 2014 terug, door heftig binnenlands verzet

1999 Eurocommissaris: commissaris voor uitbreidingen en toetredingen aan de EUnie
- Het besluit wordt uiteindelijk gemaakt door de Raad

17.1.2 De formele uitbreidingsprocedure

1. Commissie stelt een rapport op, waarin hij aangeeft hoever een land is om te voldoen
aan de Criteria van Kopenhagen voor de Raad.
2. Commissie bewaakt voortgang
3. Onderhandelingen worden per hoofdstuk afgesloten

Verdrag van Lissabon: formele voorwaarden van het toetreden van een land tot de EU
(atrt.49 VUE)
1. Elk Europese staat, die een verzoek tot lidmaatschap wil indienen, moet artikel 2
eerbiedigen.
Artikel 2 waarden eerbieden;
1. Menselijke waardigheid
2. Vrijheid
3. Democratie
4. Gelijkheid
5. Rechtsstaat
6. Mensenrechten

(1993) Criteria van Kopenhagen:
I. Politieke criterium: stabiele instellingen hebben, een democratie, rechtstaat, die
minderheden beschermd.
II. Economisch criterium: een functionerende markteconomie
III. Acquis communautaire: moet de verplichtingen aankunnen en de doelstelling
onderschrijven

2. Raad vraagt de opinie van de Commissie in een avis: document met inventarisatie van
de politieke, economische situatie van het kandidaat-lid en de aanbeveling.
3. Raad maakt een besluit tot onderhandeling
Ja? -> unanimiteit

3