• Wrong document? Swap it for free
  • Written by students who passed
  • Immediately available after payment
  • Read online or as PDF
Sell
Where do you study
Your language
Document preview thumbnail
Preview 4 out of 56 pages
Class notes

Inleiding tot de Westerse Wijsbegeerte

Document preview thumbnail
Preview 4 out of 56 pages

Notities van het vak Inleiding tot de Westerse Wijsbegeerte.

Content preview

Elise Rosa Cornelis​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ 2024-2025



Inleiding tot de Westerse Wijsbegeerte
Les 1 (12/02): Grote verwachtingen......................................................................................5
1. Inleiding.......................................................................................................................... 5
2. Jongeren........................................................................................................................ 5
2.1. Wat zijn jongeren?.................................................................................................5
2.2. Dialectiek van de levensfasen...............................................................................6
3. De wereld vandaag........................................................................................................ 7
4. DEEL 1: Wat te doen?....................................................................................................7
4.1. Onderzoek naar 3 attitudes: activisme, conformisme, en escapisme................... 7
5. DEEL 2: Zelfverlies.........................................................................................................9
5.1. Drie vormen van zelfverlies................................................................................... 9
5.2. Een cultuur van onbehagen.................................................................................. 9
6. De rol van de filosoof......................................................................................................9
7. Studentenjaren............................................................................................................. 10
Les 2 (19/02/2025): Uit het Paradijs, de mythe.................................................................. 10
1. Definitie van de mythe..................................................................................................10
1.1. Niet zomaar een verhaal: belangrijke kenmerken............................................... 10
2. Deel 1: Concrete voorbeelden................................................................................10
2.1. De mythe van de zondeval..................................................................................10
2.2. De Prometheusmythe.......................................................................................... 11
3. Deel twee: Twee theorieën........................................................................................... 11
3.1. De mythe werkt door........................................................................................... 12
3.2. De waarheidstheorie van de mythe.....................................................................12
3.3. Van Mythos naar Logos: de vervangingstheorie................................................. 12
3.4. Er zit logica in de mythe...................................................................................... 13
3.5. Werk aan de mythe (theorie)............................................................................... 13
Les 3 (26/02): De ideeënwereld........................................................................................... 15
1. Denkoefening: Stelling van Pythagoras....................................................................... 15
2. Wiskundig realisme...................................................................................................... 15
2.1. Wiskundige realisme........................................................................................... 15
3. Deel een: De ideeënwereld.......................................................................................... 16
3.1. De academie van Athene: Akademia.................................................................. 16
3.2. Natuurfilosofie..................................................................................................... 16
3.3. Sofistiek............................................................................................................... 16
3.4. De Ideeënleer......................................................................................................17
4. Deel twee: Metafysica.................................................................................................. 18
4.1. Metafysisch denken.............................................................................................18
4.2. Christelijke metafysica.........................................................................................18
4.3. De leer van de Goddelijke Ideeën....................................................................... 19
4.4. Als Gods evenbeeld geschapen..........................................................................19
5. gedachte-experiment....................................................................................................19
5.1. Europa, 1348.......................................................................................................19
5.2. Het nominalisme..................................................................................................20


1

,Elise Rosa Cornelis​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ 2024-2025


6. De metafysische behoefte............................................................................................20
Les 4 (12/02/2025): De Leefwereld...................................................................................... 20
1. Vragen.......................................................................................................................... 20
1.1. Welke rol spelen de sterren in jouw leven?......................................................... 20
1.2. Zou jouw leven identiek hetzelfde zijn als er (op onze zon na) geen enkele ster in
het universum zou zijn?..............................................................................................20
2. Inleiding........................................................................................................................ 20
2.1. ‘Het leven heeft geen hoger doel.’.......................................................................20
2.2. Wereld................................................................................................................. 20
2.3. De sterrenhemel boven ons................................................................................ 21
2.4. Uitgangspunt....................................................................................................... 21
2.5. Ambitie................................................................................................................ 21
3. Deel een: het concept ‘leefwereld’............................................................................... 22
3.1. De wereld zoals ik die ervaar.............................................................................. 22
3.2. Fenomenologie....................................................................................................22
3.3. De verderzetting van ‘De wereld zoals ik die ervaar’.......................................... 22
3.4. De wereld die ons gegeven is............................................................................. 23
3.6. Samenvatting...................................................................................................... 23
4. Deel twee: De wetenschappen.....................................................................................24
4.1. Wetenschap is in de leefwereld...........................................................................24
4.2. Menswetenschappen.......................................................................................... 24
4.3. Natuurwetenschappen........................................................................................ 24
4.4. Wetenschappelijk naturalisme.............................................................................25
4.5. Wetenschappelijke waarheid...............................................................................25
les 5 (26/03): Onttovering.................................................................................................... 25
1. Inleiding........................................................................................................................ 25
1.1. De rattenvanger van Hamelen............................................................................ 25
1.2. De Heksenhamer (1487)..................................................................................... 26
1.3. Vragen................................................................................................................. 26
1.4. Het begrip ‘tover’................................................................................................. 26
2. De betoverde wereld.................................................................................................... 26
2.1. De premoderne wereld........................................................................................26
2.2. Een bezield universum........................................................................................ 26
2.3. Een teleologisch wereldbeeld..............................................................................27
2.4. Een rijk van spirituele wezens............................................................................. 27
2.5. Poreuze subjectiviteit.......................................................................................... 27
3. Deel twee: De protestantse reformatie.........................................................................28
3.1. Onttovering door religie....................................................................................... 28
3.2. Protestantse reformatie....................................................................................... 28
3.3. Protestantse onttovering..................................................................................... 28
3.4. Individualisme en zelfdiscipline........................................................................... 28
4. Deel drie: De wetenschappelijke revolutie................................................................... 29
4.1. De wetenschappelijke revolutie...........................................................................29
4.2. Een levenloos universum.................................................................................... 29



2

,Elise Rosa Cornelis​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ 2024-2025


4.3. Een mechanistisch wereldbeeld..........................................................................29
4.4. Wetenschappelijke onttovering............................................................................29
5. De onttovering van de wereld.......................................................................................30
5.1. Twee processen.................................................................................................. 30
5.2. Onttovering van de wereld.................................................................................. 30
5.3. Moderne subjectiviteit..........................................................................................30
5.3. Onttoverende objectiviteit....................................................................................30
5.4. Kolonisering van de leefwereld........................................................................... 30
5.5. Herbetovering...................................................................................................... 31
Les 6 (23/04/2025): Verlichting............................................................................................ 31
1. Inleiding........................................................................................................................ 31
2. Deel een: de eeuw van de Verlichting.......................................................................... 31
2.1. Situeren............................................................................................................... 31
2.2. Het tijdperk van de Rede.....................................................................................31
2.3. Verspreiding van kennis...................................................................................... 32
2.4. Intellectuele strijd.................................................................................................32
2.5. Het tijdperk van de Kritiek................................................................................... 33
2.6. Kritische strategieën............................................................................................ 34
3. Deel twee: Vrijheid....................................................................................................... 34
3.1. Politieke vrijheid.................................................................................................. 34
3.2. Burgerlijke vrijheid............................................................................................... 34
3.3. Individuele vrijheid...............................................................................................35
4. Deel drie: Revolutie...................................................................................................... 35
4.1. De Amerikaanse revolutie................................................................................... 35
4.2. De Franse revolutie............................................................................................. 35
4.3. Haïtiaanse Revolutie........................................................................................... 35
4.4. Revolutionaire filosofie?...................................................................................... 35
Les 7 (30/04): Romantiek..................................................................................................... 35
1. Deel een: dialectiek van de verlichting......................................................................... 35
1.1 Ideaal en realiteit.................................................................................................. 35
1.2. Negatieve dialectiek............................................................................................ 35
1.3. Instrumentele rationaliteit.................................................................................... 36
1.4. Maakbaarheid......................................................................................................36
1.5. Terreur................................................................................................................. 38
1.6. Betekenisverlies.................................................................................................. 38
1.7. Determinisme...................................................................................................... 38
2. Deel twee: De redding van het absolute...................................................................... 39
2.1. Wat is de Romantiek........................................................................................... 39
2.2. De kritiek van de Rede........................................................................................ 39
2.3. Een kentheoretische doorbraak.......................................................................... 39
2.4. De Copernicaanse Revolutie...............................................................................40
2.5. Grenzen aan de kennis....................................................................................... 40
2.6. De Redding van het Absolute..............................................................................41
3. Deel drie: Betekenis..................................................................................................... 41


3

, Elise Rosa Cornelis​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ ​ 2024-2025


3.1. Het romantische subject...................................................................................... 41
3.2. Affectieve verbinding........................................................................................... 42
3.3. De esthetische ervaring.......................................................................................42
3.4. De fragiliteit van betekenis.................................................................................. 42
Les 8: Gastcollege (07/05): “Ken Jezelf” Dr. Tinneke Beeckman.................................... 43
1. Insteek..........................................................................................................................43
1.1. Kan en moet je jezelf kennen?............................................................................ 43
1.2. Voorbeeld denken en zelfkennis: George Orwell................................................ 43
1.3. Vragen................................................................................................................. 43
2. Filosofie als praktijk...................................................................................................... 44
2.1. vragen................................................................................................................. 44
3. Spinoza - 17e eeuw......................................................................................................44
4. Vergelijking met anderen..............................................................................................45
4.1. Authentiek zijn..................................................................................................... 45
5. Socrates - 5e eeuw VC................................................................................................ 45
5.1. Het gesprek......................................................................................................... 45
5.2. Belangrijkste opdracht.........................................................................................45
5.3. vragen................................................................................................................. 45
6. Stellingen van Socrates................................................................................................46
6.1. ‘Voor mij, die van wijsheid en denken houdt, is het beter om onrecht te
ondergaan dan om onrecht te doen’ - Plato, Gorgias................................................ 46
6.2. “Voor mij, die van wijsheid en denken houdt, is het beter dat de meeste mensen
het met mij oneens zouden zijn en me zouden tegenspreken, dan dat ik, die één is,
niet in harmonie met mezelf zou zijn en mezelf zou tegenspreken.’ - ‘Plato, Gorgias...
46
7. Betekenis van lezen..................................................................................................... 46
7.1. vragen................................................................................................................. 46
8. Conclusie......................................................................................................................47
Les 9 (14/05/2025): Sociale Rechtvaardigheid...................................................................47
1. Inleiding........................................................................................................................ 47
1.1. Verlichting............................................................................................................ 47
1.2. Romantiek........................................................................................................... 47
2. Deel een: Ideologiekritiek............................................................................................. 48
2.1. Ideologiekritiek.................................................................................................... 48
2.2. Tolerantie............................................................................................................. 48
2.3. Ideologie als vals bewustzijn............................................................................... 49
2.4. Ideologiekritiek vandaag......................................................................................49
3. Deel twee: Sociale rechtvaardigheid............................................................................ 50
3.1. Industriële Revolutie............................................................................................50
3.2. Klassenstrijd........................................................................................................ 50
3.3. Sociale rechtvaardigheid..................................................................................... 51
3.4. Drie principes van verdeling................................................................................ 51
3.5. Denkoefening: RÉPUBLIQUE PHALANSTÈRE..................................................52
3.6. Liberale democratie.............................................................................................52
3.7. Twee rivaliserende opvattingen van sociale rechtvaardigheid............................ 52


4

Table of contents

  1. 01 Inleiding tot de Westerse Wijsbegeerte 1
  2. 02 Les 1 (12/02): Grote verwachtingen 5
    1. 1. Inleiding 5
    2. 2. Jongeren 5
    3. 3. De wereld vandaag 7
    4. 4. DEEL 1: Wat te doen? 7
    5. 5. DEEL 2: Zelfverlies 9
    6. 6. De rol van de filosoof 9
    7. 7. Studentenjaren 10
  3. 03 Les 2 (19/02/2025): Uit het Paradijs, de mythe 10
    1. 1. Definitie van de mythe 10
    2. 3. Deel twee: Twee theorieën 11
  4. 04 Les 3 (26/02): De ideeënwereld 15
    1. 1. Denkoefening: Stelling van Pythagoras 15
    2. 2. Wiskundig realisme 15
    3. 3. Deel een: De ideeënwereld 16
    4. 4. Deel twee: Metafysica 18
    5. 5. gedachte-experiment 19
    6. 6. De metafysische behoefte 20
  5. 05 Les 4 (12/02/2025): De Leefwereld 20
    1. 1. Vragen 20
    2. 2. Inleiding 20
    3. 3. Deel een: het concept ‘leefwereld’ 22
    4. 4. Deel twee: De wetenschappen 24
  6. 06 les 5 (26/03): Onttovering 25
    1. 1. Inleiding 25
    2. 2. De betoverde wereld 26
    3. 3. Deel twee: De protestantse reformatie 28
    4. 4. Deel drie: De wetenschappelijke revolutie 29
    5. 5. De onttovering van de wereld 30
  7. 07 Les 6 (23/04/2025): Verlichting 31
    1. 1. Inleiding 31
    2. 2. Deel een: de eeuw van de Verlichting 31
    3. 3. Deel twee: Vrijheid 34
    4. 4. Deel drie: Revolutie 35
  8. 08 Les 7 (30/04): Romantiek 35
    1. 1. Deel een: dialectiek van de verlichting 35
    2. 2. Deel twee: De redding van het absolute 39
    3. 3. Deel drie: Betekenis 41
  9. 09 Les 8: Gastcollege (07/05): “Ken Jezelf” Dr. Tinneke Beeckman 43
    1. 1. Insteek 43
    2. 2. Filosofie als praktijk 44
    3. 3. Spinoza - 17e eeuw 44
    4. 4. Vergelijking met anderen 45
    5. 5. Socrates - 5e eeuw VC 45
    6. 6. Stellingen van Socrates 46
    7. 7. Betekenis van lezen 46
    8. 8. Conclusie 47
  10. 10 Les 9 (14/05/2025): Sociale Rechtvaardigheid 47
    1. 1. Inleiding 47
    2. 2. Deel een: Ideologiekritiek 48
    3. 3. Deel twee: Sociale rechtvaardigheid 50
  11. 11 Les 10 (21/05/2025): Authenticiteit (geen examen leerstof) 54
    1. 1. Inleiding 54
    2. 2. Deel een: de zoektocht naar jezelf 54

Document information

Study
Uploaded on
January 13, 2026
File latest updated on
January 13, 2026
Number of pages
56
Written in
2024/2025
Type
Class notes
Professor(s)
Herbert de vriese
Contains
All classes
$9.81

Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF

Sold
1
Followers
0
Items
8
Last sold
9 months ago




Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Working on your references?

Create accurate citations in APA, MLA and Harvard with our free citation generator.

Working on your references?

Frequently asked questions