Bestuursrecht.
Wat is een bestuursorgaan?
De onderdelen van een bestuursorganisatie die belast zijn met bestuurstaken. Voorbeeld: college van
burgermeester en wedhouders, gemeenteraad.
Het openbaar bestuur kent een bepaalde organisatiestructuur die op alle niveaus terugkeert.
Dagelijks bestuur op gemeentelijk niveau: college van burgemeester en wedhouders
Dagelijks bestuur op rijksniveau: de regering (koning+ministers art. 42 GW). De ministers worden
door het (democratisch gekozen) parlement (de eerste en tweede kamer) gecontroleerd.
Wat is een waterschap?
Een waterschap houdt zich bezig met het onderhoud van dijken en het beheren van beken en
rivieren. Art. 10 Waterschapswet bepaald dat het bestuur van een waterschap bestaat uit een
algemeen bestuur, een dagelijks bestuur en een voorzitter. Art. 78 van de Waterschapswet kent aan
het algemeen bestuur de bevoegdheid toe om verordeningen te maken die het nodig oordeelt voor
de taken die aan het waterschap zijn opgedragen.
Wat doet het openbaar bestuur?
Het openbaar bestuur van Nederland behartigt het algemeen belang. Ze mogen dus geen
eigenbelang behartigen (vriendjespolitiek). Deze algemene belangen worden ook wel publieke
belangen genoemd.
Wat is eigenlijk de Nederlandse bestuursorganisatie?
Bestuur op gemeentelijk, provinciaal en rijksniveau tezamen.
De Nederlandse bestuursorganisatie houdt zich o.a bezig met: stormvloedkering in de Oosterschelde,
de veiligheid in kinderdagverblijven, de hygiëne in restaurants, het bouwen van woningen, de
aanschaf van marineschepen, het afgeven van paspoorten, het subsidiëren van de aanschaf van
zonnevellen, de financiering van het onderwijs en het invorderen van belastingen.
Op welke manier behartigt het bestuur deze belangen?
Het openbaar bestuur reguleert en stuurt met het oog op een bepaald algemeen belang activiteiten
van burgers. Daarnaast verricht het bestuur publieke taken. Dit zijn taken die niet alleen aan burgers
kunnen worden overlaten. (bijvoorbeeld het aanleggen van wegen).
Wat zijn de bestuursactiviteiten van het gemeentebestuur?
De beslissingen van het gemeentebestuur noemen we besluiten. Hierbij kun je denken aan het
verlenen van vergunningen, het vaststellen van bestemmingsplan en het verlenen van belastingen.
Ook dragen het college van burgemeester en wedhouders de verantwoordelijkheid voor de
uitvoering van bijstandsregels. In de wet werk en bijstand zijn aan het college van burgemeester en
wedhouders specifieke bevoegdheden toegekend met het ook op de uitvoering van die
bijstandsregels en de toekenning van bijstandsuitkeringen. Zo bestaat voor het college van
burgemeester en wedhouders de bevoegdheid om de medewerking van de bijstandsgerechten af te
dwingen om het recht op bijstand te kunnen vaststellen. (art. 17 lid 2 Wwb).
Wat zijn de bestuursactiviteiten van het provinciebestuur?
De provinciale overheid vervult vooral coördinerende en soms toezichthoudende functies. Het
,college van gedeputeerde staten, het dagelijks bestuur van de provincie, oefent bijvoorbeeld toezicht
uit op gemeenten. Van oudsher vervult het provinciebestuur ook taken op het gebied van de
ruimtelijke ordening. Zo zijn de provinciale staten (de volksvertegenwoordiging van de provincie)
bevoegd om op grond van provinciale belangen in bepaalde gevallen een inpassingsplan vast te
stellen.
Wat zijn bestuursactiviteiten op landelijk niveau?
Op landelijk niveau worden door verschillende organen van het bestuur bevoegdheden uitgeoefend.
Denk bijvoorbeeld aan het verlenen van studiefinanciering door de minister van Onderwijs, cultuur
en wetenschap. Via de belastingdienst worden de toeslagregelingen uitgevoerd (huurtoeslag,
zorgtoeslag en toeslag kinderopvang. Ook is er op landelijk niveau een instantie belast met het
verlenen van uitkeringen op grond van bepaalde socialeverzekeringswetten (WIA). Het voor de
uitvoering van deze wet verantwoordelijke bestuursorgaan is het Uitvoeringsinstituut
Werknemersverzekeringen (UWV) (art. 64 WIA). Verder kan op landelijk niveau gewezen worden op
de Sociale Verzekeringsbank (SVB). Ook de SVB vormt een onderdeel van het bestuur. De SVB
verstrekt onder meer kinderbijslag op grond van de Algemene Kinderbijslagwet. (AKW).
Wat is autonomie? (art.124 lid 1 Gw)
Regeling en bestuur inzake de eigen huishouding van provincie en gemeente wordt dus aan het
provinciaal respectievelijk het gemeentelijk bestuur overgelaten. Dit worden ook wel de autonome
bevoegdheden van provincie en gemeente genoemd.
Dit betekent dat provinciale staten en gemeenteraden verordeningen kunnen maken op het terrein
van hun huishouding.
- Art. 149 Gemw: gemeenteraad maakt verordeningen, die hij in het belang van de gemeente nodig
oordeelt.
- Art. 145 Provinciewet: verordeningen kunnen in het belang van de provincie door provinciale staten
worden vastgesteld.
Wat is medebewind? (art. 124 lid 2 GW)
Regelingen en bestuur kunnen van de besturen van provincies en gemeenten worden gevorderd bij
of krachtens de wet. Dit betekent verplichte medewerking door de lagere overheidsbesturen aan de
uitvoering van wetten in formele zin die op rijksniveau door de wetgever zijn gemaakt.
Organieke wetten: Provinciewet en gemeentewet.
Wat is een interventiestaat/verzorgingsstaat?
In deze staat is er sprake van een overheid die zich met vrijwel alle aspecten van het maatschappelijk
leven bemoeit. Deze bemoeizucht van de overheid ging in ons land uiteindelijk op punten zo ver dat
er tegenkrachten ontstonden, vooral vanaf de jaren tachtig van de vorige eeuw. Ten gevolge van
deze tegenkrachten ontstond toen aandacht voor privatisering (het overlaten van bepaalde
overheidsactiviteiten aan particulieren) en deregulering (het streven naar minder regels en
vereenvoudiging van regels).
Wat is een nachtwakersstaat?
Tot aan de negentiende eeuw was er sprake van een nachtwakersstaat. Uit uitgangspunt was dat de
staat zich alleen met een beperkt aantal taken moest bezighouden. Het ging dan om taken op het
gebied van defensie, orde en veiligheid en bepaalde infrastructuur.
, Wat is een sociale rechtstaat?
De overheid beperkt zich niet langer tot het reguleren van het maatschappelijk leven door ver-en
geboden, zij gaat ook actief randvoorwaarden creëren voor een kwalitatief goed menselijk bestaan.
Wetten in formele zin.
Worden gemaakt door regering en Staten-generaal (Tweede en Eerste kamer). (art. 81 GW).
Wetten in materiele zin.
Lagere algemeen verbindende voorschriften zoals gemeentelijke verordeningen. (art. 147 Gemw).
Bevoegdheid van bestuur: de vergunningsbevoegdheid.
Door een vergunning kan het gedrag van burgers gericht worden beïnvloed omdat zo’n vergunning
speciaal bedoeld is voor één concreet geval. Door het verlenen van een vergunning vervalt het
strafbare karakter van een activiteit. Om een vergunningplichtige activiteit goed te kunnen reguleren
mag het bestuur voorschriften verbinden aan de vergunning. Echter mogen er alleen voorschriften
worden verbonden aan een vergunning die betrekking hebben op het doel van de wet waarop de
vergunningsbevoegdheid steunt.
Wat houd ‘in concreto’ in?
Het bestuur maakt voor iedere vergunning afzonderlijke voorschriften. Zo’n op maat gemaakte
vergunning kan alleen worden gebruikt voor dat ene bouwwerk. Voor een ander bouwwerk moet
een andere vergunning aangevraagd worden.
Bevoegdheid van bestuur: andere bevoegdheden.
Handhavingsbevoegdheid, vrijstelling of ontheffingen verlenen, subsidiebevoegdheid.
Wat betekent wetmatigheid van bestuur/ legaliteitsbeginsel?
Het bestuur mag in beginsel niet handelen tenzij de wetgever dit heeft toegestaan. Dit in
tegenstelling tot burgers, die altijd rechtens mogen handelen, tenzij hun handelen in strijd is met het
recht. Algemeen uitgangspunt is dat het bestuur, om bestuurshandelingen te kunnen verrichten,
over een op de wet gebaseerde bevoegdheid moet beschikken. Op deze manier kan een
bestuursorgaan de bevoegdheid niet naar willekeur gebruiken (vriendjespolitiek). Dit dient de
wetmatigheidseis de rechtszekerheid en de rechtsgelijkheid. Doordat bevoegdheden onder meer
door de wet worden genormeerd, wordt voor burgers duidelijk in welke gevallen zij aanspraak
kunnen maken op begunstiging van de overheid.
Wat betekent ‘de wet normeert in de wet de bevoegdheden van het bestuur’?
De wet formuleert inhoudelijke en procedurele voorwaarden waaronder het bestuur zijn
bevoegdheden moet uitoefenen. De wetgever bepaald welke belangen mogen worden behartigd.
Wat is het specialiteitsbeginsel?
Iedere bestuursbevoegdheid is met een bepaald doel in het leven geroepen. De
bestuursbevoegdheid mag alleen worden gebruikt om dat specifieke doel te behartigen.
Wat is ‘normering van bestuursbevoegdheid’?
Hiermee wordt bedoeld dat er in de wet inhoudelijke en procedurele voorwaarden zijn opgenomen
die het bestuur in acht moet nemen. Deze inhoudelijke en procedurele voorwaarden waaronder het
Wat is een bestuursorgaan?
De onderdelen van een bestuursorganisatie die belast zijn met bestuurstaken. Voorbeeld: college van
burgermeester en wedhouders, gemeenteraad.
Het openbaar bestuur kent een bepaalde organisatiestructuur die op alle niveaus terugkeert.
Dagelijks bestuur op gemeentelijk niveau: college van burgemeester en wedhouders
Dagelijks bestuur op rijksniveau: de regering (koning+ministers art. 42 GW). De ministers worden
door het (democratisch gekozen) parlement (de eerste en tweede kamer) gecontroleerd.
Wat is een waterschap?
Een waterschap houdt zich bezig met het onderhoud van dijken en het beheren van beken en
rivieren. Art. 10 Waterschapswet bepaald dat het bestuur van een waterschap bestaat uit een
algemeen bestuur, een dagelijks bestuur en een voorzitter. Art. 78 van de Waterschapswet kent aan
het algemeen bestuur de bevoegdheid toe om verordeningen te maken die het nodig oordeelt voor
de taken die aan het waterschap zijn opgedragen.
Wat doet het openbaar bestuur?
Het openbaar bestuur van Nederland behartigt het algemeen belang. Ze mogen dus geen
eigenbelang behartigen (vriendjespolitiek). Deze algemene belangen worden ook wel publieke
belangen genoemd.
Wat is eigenlijk de Nederlandse bestuursorganisatie?
Bestuur op gemeentelijk, provinciaal en rijksniveau tezamen.
De Nederlandse bestuursorganisatie houdt zich o.a bezig met: stormvloedkering in de Oosterschelde,
de veiligheid in kinderdagverblijven, de hygiëne in restaurants, het bouwen van woningen, de
aanschaf van marineschepen, het afgeven van paspoorten, het subsidiëren van de aanschaf van
zonnevellen, de financiering van het onderwijs en het invorderen van belastingen.
Op welke manier behartigt het bestuur deze belangen?
Het openbaar bestuur reguleert en stuurt met het oog op een bepaald algemeen belang activiteiten
van burgers. Daarnaast verricht het bestuur publieke taken. Dit zijn taken die niet alleen aan burgers
kunnen worden overlaten. (bijvoorbeeld het aanleggen van wegen).
Wat zijn de bestuursactiviteiten van het gemeentebestuur?
De beslissingen van het gemeentebestuur noemen we besluiten. Hierbij kun je denken aan het
verlenen van vergunningen, het vaststellen van bestemmingsplan en het verlenen van belastingen.
Ook dragen het college van burgemeester en wedhouders de verantwoordelijkheid voor de
uitvoering van bijstandsregels. In de wet werk en bijstand zijn aan het college van burgemeester en
wedhouders specifieke bevoegdheden toegekend met het ook op de uitvoering van die
bijstandsregels en de toekenning van bijstandsuitkeringen. Zo bestaat voor het college van
burgemeester en wedhouders de bevoegdheid om de medewerking van de bijstandsgerechten af te
dwingen om het recht op bijstand te kunnen vaststellen. (art. 17 lid 2 Wwb).
Wat zijn de bestuursactiviteiten van het provinciebestuur?
De provinciale overheid vervult vooral coördinerende en soms toezichthoudende functies. Het
,college van gedeputeerde staten, het dagelijks bestuur van de provincie, oefent bijvoorbeeld toezicht
uit op gemeenten. Van oudsher vervult het provinciebestuur ook taken op het gebied van de
ruimtelijke ordening. Zo zijn de provinciale staten (de volksvertegenwoordiging van de provincie)
bevoegd om op grond van provinciale belangen in bepaalde gevallen een inpassingsplan vast te
stellen.
Wat zijn bestuursactiviteiten op landelijk niveau?
Op landelijk niveau worden door verschillende organen van het bestuur bevoegdheden uitgeoefend.
Denk bijvoorbeeld aan het verlenen van studiefinanciering door de minister van Onderwijs, cultuur
en wetenschap. Via de belastingdienst worden de toeslagregelingen uitgevoerd (huurtoeslag,
zorgtoeslag en toeslag kinderopvang. Ook is er op landelijk niveau een instantie belast met het
verlenen van uitkeringen op grond van bepaalde socialeverzekeringswetten (WIA). Het voor de
uitvoering van deze wet verantwoordelijke bestuursorgaan is het Uitvoeringsinstituut
Werknemersverzekeringen (UWV) (art. 64 WIA). Verder kan op landelijk niveau gewezen worden op
de Sociale Verzekeringsbank (SVB). Ook de SVB vormt een onderdeel van het bestuur. De SVB
verstrekt onder meer kinderbijslag op grond van de Algemene Kinderbijslagwet. (AKW).
Wat is autonomie? (art.124 lid 1 Gw)
Regeling en bestuur inzake de eigen huishouding van provincie en gemeente wordt dus aan het
provinciaal respectievelijk het gemeentelijk bestuur overgelaten. Dit worden ook wel de autonome
bevoegdheden van provincie en gemeente genoemd.
Dit betekent dat provinciale staten en gemeenteraden verordeningen kunnen maken op het terrein
van hun huishouding.
- Art. 149 Gemw: gemeenteraad maakt verordeningen, die hij in het belang van de gemeente nodig
oordeelt.
- Art. 145 Provinciewet: verordeningen kunnen in het belang van de provincie door provinciale staten
worden vastgesteld.
Wat is medebewind? (art. 124 lid 2 GW)
Regelingen en bestuur kunnen van de besturen van provincies en gemeenten worden gevorderd bij
of krachtens de wet. Dit betekent verplichte medewerking door de lagere overheidsbesturen aan de
uitvoering van wetten in formele zin die op rijksniveau door de wetgever zijn gemaakt.
Organieke wetten: Provinciewet en gemeentewet.
Wat is een interventiestaat/verzorgingsstaat?
In deze staat is er sprake van een overheid die zich met vrijwel alle aspecten van het maatschappelijk
leven bemoeit. Deze bemoeizucht van de overheid ging in ons land uiteindelijk op punten zo ver dat
er tegenkrachten ontstonden, vooral vanaf de jaren tachtig van de vorige eeuw. Ten gevolge van
deze tegenkrachten ontstond toen aandacht voor privatisering (het overlaten van bepaalde
overheidsactiviteiten aan particulieren) en deregulering (het streven naar minder regels en
vereenvoudiging van regels).
Wat is een nachtwakersstaat?
Tot aan de negentiende eeuw was er sprake van een nachtwakersstaat. Uit uitgangspunt was dat de
staat zich alleen met een beperkt aantal taken moest bezighouden. Het ging dan om taken op het
gebied van defensie, orde en veiligheid en bepaalde infrastructuur.
, Wat is een sociale rechtstaat?
De overheid beperkt zich niet langer tot het reguleren van het maatschappelijk leven door ver-en
geboden, zij gaat ook actief randvoorwaarden creëren voor een kwalitatief goed menselijk bestaan.
Wetten in formele zin.
Worden gemaakt door regering en Staten-generaal (Tweede en Eerste kamer). (art. 81 GW).
Wetten in materiele zin.
Lagere algemeen verbindende voorschriften zoals gemeentelijke verordeningen. (art. 147 Gemw).
Bevoegdheid van bestuur: de vergunningsbevoegdheid.
Door een vergunning kan het gedrag van burgers gericht worden beïnvloed omdat zo’n vergunning
speciaal bedoeld is voor één concreet geval. Door het verlenen van een vergunning vervalt het
strafbare karakter van een activiteit. Om een vergunningplichtige activiteit goed te kunnen reguleren
mag het bestuur voorschriften verbinden aan de vergunning. Echter mogen er alleen voorschriften
worden verbonden aan een vergunning die betrekking hebben op het doel van de wet waarop de
vergunningsbevoegdheid steunt.
Wat houd ‘in concreto’ in?
Het bestuur maakt voor iedere vergunning afzonderlijke voorschriften. Zo’n op maat gemaakte
vergunning kan alleen worden gebruikt voor dat ene bouwwerk. Voor een ander bouwwerk moet
een andere vergunning aangevraagd worden.
Bevoegdheid van bestuur: andere bevoegdheden.
Handhavingsbevoegdheid, vrijstelling of ontheffingen verlenen, subsidiebevoegdheid.
Wat betekent wetmatigheid van bestuur/ legaliteitsbeginsel?
Het bestuur mag in beginsel niet handelen tenzij de wetgever dit heeft toegestaan. Dit in
tegenstelling tot burgers, die altijd rechtens mogen handelen, tenzij hun handelen in strijd is met het
recht. Algemeen uitgangspunt is dat het bestuur, om bestuurshandelingen te kunnen verrichten,
over een op de wet gebaseerde bevoegdheid moet beschikken. Op deze manier kan een
bestuursorgaan de bevoegdheid niet naar willekeur gebruiken (vriendjespolitiek). Dit dient de
wetmatigheidseis de rechtszekerheid en de rechtsgelijkheid. Doordat bevoegdheden onder meer
door de wet worden genormeerd, wordt voor burgers duidelijk in welke gevallen zij aanspraak
kunnen maken op begunstiging van de overheid.
Wat betekent ‘de wet normeert in de wet de bevoegdheden van het bestuur’?
De wet formuleert inhoudelijke en procedurele voorwaarden waaronder het bestuur zijn
bevoegdheden moet uitoefenen. De wetgever bepaald welke belangen mogen worden behartigd.
Wat is het specialiteitsbeginsel?
Iedere bestuursbevoegdheid is met een bepaald doel in het leven geroepen. De
bestuursbevoegdheid mag alleen worden gebruikt om dat specifieke doel te behartigen.
Wat is ‘normering van bestuursbevoegdheid’?
Hiermee wordt bedoeld dat er in de wet inhoudelijke en procedurele voorwaarden zijn opgenomen
die het bestuur in acht moet nemen. Deze inhoudelijke en procedurele voorwaarden waaronder het
