Samenvatting - Jeugdcriminologie en jeugd(beschermings)recht (C01A7a)

Jeugdcriminologie &
Jeugdrecht
Jeugdcriminologie
Introductie
Jeugdcrim. = actueel & brandend vraagstuk
Bv. tss 2008-2009 stijging v. 78%
o Gn vermelding wat vervat zit in cijfers
o # = kleiner dan werkelijke cijfers
 Cijfers gingen over jeugdbescherming
 Wet op leerplicht
o Leerplicht geldt v. 6-18j. & betreft & dient op te wr toegezien door ouders
 Wet op dancings
o -16j. mogen nt zn begeleiding in dancings komen
 Wet op jeugdbescherming
o Betreft overtreden v. voorwaarden opgelegd door jeugdrechter
Bv. huisarrest, omgang met bepaalde jongeren, verbod om zich op bepaalde plaats te begeven
Bv. in Ndl bord met tekst “Camera observatie; doelloos rondhangen = nt toegestaan”
o Art. 2.18 hinderlijk gedrag in/bij gebouwen
 Ingezet tegen personen zn redelijk doel gebruik maken v. ruimtes
 Overlast/hinderlijk gedrag buiten beschouwing gelaten
 Doelloos rondhangen v. personen/groepen in voor publiek bestemde ruimten  gevoelens v. onbehagen
& onveiligheid
 Normaal gebruik belemmerd
Bv. Leuvense politie anticipeert op studenten
o Gevoel v. + overlast v. studenten door bijkomende maatregelen
o Constant geg.
 Crim. & onveiligheid in samenleving
o Onrust = v. alle tijden
o Chronocentrisme
 = feiten veranderen v. volume/aard/…, maar gn nieuw geg.
Bv. overlast tijdens coronaperiode
 Jongeren gooien met strandmeubilair
 Gelijkaardig met conflict tss mods & rockers
o Breed maatschappelijke observaties
 Paradigmawissel
 Verzorgingsstaat  veiligheidsstaat
 Post-crime  pre-crime samenleving
o Strafrechtelijke inbreuk < reductie v. veiligheidsrisico’s
o Discussies over overlast/leefbaarheid/regulering v. gedrag/
normen & waarden/…
o (Laat) moderne risicomaatschappij
 Onvoorwaardelijke geloof in wet. & kennis
 Veruitwendiging v. laatste fase v. moderniteit
 Productie v. welvaart < productie v. risico’s
 Stijgend risicobewustzijn & dalende risicoacceptatie
 Altijd aanwezig, maar aandacht verschuift
 Media amplification
 Succes-paradox

,  = hoe veiliger, welvarender & gezonder we wr, hoe panischer we
reageren op tekorten
o Leven in controle- & incidentencultuur
o Gevoel v. urgentie & morele paniek
o Populaire mythen over (jeugd-)crim.
 Jeugddelinquentie stijgt spectaculair
 Jeugddelinquenten beginnen steeds jonger
 Jeugd wr gewelddadiger
 Jeugdcrim. = etnisch gekleurd
o Beeld = nt eenduidig
o Meerderheid = relatief braaf, maar:
 Veel crim. = jeugdcrim.
 ≠ soorten jeugdcrim.
 Typische jeugdcrim. & ernstige (gedrags-)problematiek

Jeugdcrimi. als wet.
 Jeugdcriminologie
o = jeugdgerichte specialisatie in crimi.
o Verzelfstandiging v. subdiscipline
 Definitieproblemen in crimi.
o Studiedomein = breder gewr
o Crimi. tss wet. & beleid
 Nieuwe identiteit
o Nieuwe veiligheidsvraagstukken
o Interdisciplinariteit = gn evidentie
o Eigen begrippenkader & theorieën
 Crimi. als kruispuntwet.
o Dialectiek tss normatieve- & gedragswet.
o Bewaken v. fundamenteel democratische principes
 Evolutie in adolescenten
o Langer ‘afhankelijk’ & vroeger ‘volwassen’
o Moratorium v. jeugd

Jeugd v. tegenwoordig
Staat v. jeugd
 Jeugdonderzoeksplatform (~JOP)
o Interuniversitair & interdisciplinair steunpunt
o Gefinancierd door Vlaamse Overheid
o Minister v. Jeugd
 Monitoren als opdracht v. JOP
o Klassieke JOP-monitor & JOP-schoolmonitor/grootstedelijke monitor
 Decretale basis sinds 2008
o 1 v. basisinstrumenten voor jeugd- & kinderrechtenbeleid
o Klassieke JOP-monitor = enquête via post, steekproef bij 12-25j.
 Vaak non-respons

Tss continuïteit & actualiteit
 Staat v. jeugd  focus op heden + longitudinale ontwikkelingen

, o Belang v. (exacte) herhaling
o Inspelen op actuele thema’s
 Input stuurgroep & actoren uit diverse beleidsdomeinen & organisaties
 Volledige digitale afname
o Max. afstemmen op respondent
o Gebruik v. roterende modules

JOP-monitor 2023
 JOP-postmonitor 5
o 12-25j.
o Steekproef uit Rijksregister
o Vlaanderen
o QR-code via post
o Februari-april 2023
 JOP-grootstedelijke monitor 3
o Leerlingen uit secundair onderwijs
o 2-trapssteekproef (scholen + klassen)
o 3 grootsteden + Vlaamse controlegroep
o Onderzoekers met pc’s/tablets
o Februari-juni 2023
 Inhoud boek
o School & werk
 Schoolbeleving (school als leefomgeving centraal)
 Sociale uitsluiting
o Veel jongeren voelen zich sociaal aanvaard
o Duidelijke minderheid ervaart sociale uitsluiting
 Wie?
 Meisjes & non-binaire jongeren
 Jongeren
o Uit gezinnen die moeilijk rondkomen
o Met ouders zn diploma secundair in
grootstad
o Met achtergrond buiten EU in nt-
grootstedelijk Vl
o Uit B-stroom/die jaar dubbelde/B-
attest kregen in grootstad
 Spijbelaars
 Responsiviteit v. leerkrachten & school
o Variatie in antw.
o Lln evalueren bepaalde aspecten v. relatie met lkr &
mogelijkheid om als persoon te groeien als minder +
 Wie?
 Jongeren
o Uit gezinnen die moeilijk rondkomen
o Met ouders zn diploma secundair in
grootstad
o Met buitenlandse achtergrond in
grootstad

, o Uit 2de graad
o B-attest kregen in grootstad
 Spijbelaars
 Werk (~bijbaantje)
 65% doet bijbaantje
o Jongeren 18-21j.: 80%
 Vooral in zomervakantie & weekend
 Veel werkuren in vakanties
o Toch werkt +10% v. jongeren die werken tijdens schooljaar
+20u/week
 Sociale ≠
o Vrije tijd & media
 Vrije tijd
 Deelname aan verenigingsleven
o 7/10 jongeren
o Velen ook in organisatie v. activiteiten (bv. leiding/bestuur)
o <1/10 deed dit nooit
o Verenigingstypes
 Sport-, jeugd- & cultuurverenigingen blijven populair
 Sociale & doelgroepgerichte verenigingen bereiken
beperkter publiek
 Meer ongeorganiseerde vrijetijdsactiviteiten
o Sporten blijft populaire activiteit
 +6/10 wekelijks/vaker
o ¼ jongeren leest wekelijks/beoefent creatieve hobby
 Analyse v. (ongelijke) vrijetijdskansen v. jongeren
o Systematische & grote ongelijkheden
o Lagere participatiecijfers voor jongeren in maatschappelijk
kwetsbare positie
 Minder participatie bij jongeren
 Met ouders zn diploma secundair
 Met buitenlandse achtergrond
 BSO
 Uit gezinnen die moeilijk rondkomen
 Jongeren & media
 Mediagebruik = belangrijk deel v. vrijetijdsbesteding
o 85% kijkt dagelijks sociale media/tv/online video’s
o +/- 50% v. jongeren gamet
o + mediagebruik in weekend
 Niettemin scoren jongeren gemiddeld nt heel hoog op dwangmatig
gamegedrag & sociale mediagebruik
o Opnieuw ≠ (bv. geslacht, jonge leeftijd, BSO, moeilijk rondkomen, …)